การติดตามปรเมินผล และสังเคราะห์องค์ความรู้โครงการโรงเรียนคุณธรรมในสังกัดกรุงเทพมหานคร

บทคัดย่อ

การติดตามประเมินผล และสังเคราะห์องค์ความรู้โครงการโรงเรียนคุณธรรมในสังกัดกรุงเทพมหานคร มีวัตถุประสงค์เพื่อติดตามประเมินผลความสำเร็จกระบวนการสร้างโรงเรียนคุณธรรมในเขตพระนคร และสังเคราะห์องค์ความรู้ปัจจัยที่เกี่ยวข้องในการดำเนินกิจกรรมที่เป็นกระบวนการสร้างโรงเรียนคุณธรรมในเขตพระนคร โดยใช้กระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม (Participatory Action Research: PAR) และติดตามประเมินผลโครงการทั้งระบบด้วย CIPP Model ร่วมกับการวิเคราะห์ข้อมูลการดำเนินงานด้วยกระบวนการจัดการความรู้ (Knowledge Management: KM) โดยถอดบทเรียนก่อนการทำกิจกรรม (Peer Assist: PA) ระหว่างทำกิจกรรม (Story Telling) ถอดบทเรียนหลังกิจกรรม (After Action Review: AAR) และใช้การวิเคราะห์ SWOT ด้านสภาพแวดล้อมภายในและภายนอกองค์กรของโครงการ ในการวิเคราะห์ผลซ้ำเพื่อนำไปสู่การตีความหมายข้อมูล (Interpretation of Data) โดยผลการประเมินและการสังเคราะห์องค์ความรู้พบว่า โครงการประสบผลสำเร็จตามตัวชี้วัดในการประเมิน โดย ด้านบริบท (C) โครงการมีความสอดคล้องกับการจัดการเรียนการสอนที่สอดแทรกคุณธรรมจริยธรรมตามหลักสูตรของกระทรวงศึกษาธิการ และสอดคล้องกับนโยบายของโรงเรียน มีความต่อเนื่องของกิจกรรมหลักในการดำเนินงาน และมีกิจกรรมย่อยในการกระตุ้นให้เกิดการมีส่วนร่วมของครู นักเรียน ผู้บริหารโรงเรียนผู้ปกครอง บุคลากรทางการศึกษา และชุมชนอย่างต่อเนื่องในการกำหนดทิศทางร่วมกันในการวางแผนพัฒนาโรงเรียนคุณธรรม ด้านปัจจัยนำเข้า (I) ความพร้อมของทรัพยากร (4M) ในการดำเนินงานส่งผลให้เกิดความร่วมมือ และเข้ามามีส่วนร่วมในการวางแผนงานตาม “คุณธรรมเป้าหมาย” และวางแผนในการดำเนินกิจกรรมของโรงเรียน “คุณธรรมอัตลักษณ์”ด้านกระบวนการ (P) กระบวนการดำเนินงานที่มีความต่อเนื่องในแต่ละกิจกรรม ที่ส่งเสริมให้เกิดองค์ความรู้ และสามารถถ่ายทอดสู่ผู้อื่นได้ โดยมีผู้บริหาร ครูแกนนำ นักเรียนแกนนำ ผู้ปกครอง บุคลากรทางการศึกษา และหน่วยงานสนับสนุนมีการนำองค์ความรู้ที่ได้ไปพัฒนาปรับปรุงประยุกต์ใช้เป็นคุณธรรม อัตลักษณ์ของโรงเรียน ภายใต้กรอบ “โตไปไม่โกง” ที่ส่งผลต่อพฤติกรรมบ่งชี้เชิงบวกและส่งเสริมทักษะชีวิตของนักเรียน ด้านผลผลิต (P) ผู้บริหาร ครูแกนนำ นักเรียนแกนนำ ผู้ปกครอง บุคลากรทางการศึกษา นำองค์ความรู้ด้านการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมสู่การปฏิบัติและประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมบ่งชี้เชิงบวกในชีวิตประจำวัน มีทักษะชีวิตที่ดีในสังคมและถ่ายทอดเผยแพร่องค์ความรู้ในการมีส่วนร่วมในการพัฒนาต่อยอดโครงการและขยายผลสู่โรงเรียนอื่นโดยมีองค์ความรู้ “คุณธรรมอัตลักษณ์” และแนวทางในการปฏิบัติ “โตไปไม่โกง” ที่ได้จากการถอดองค์ความรู้ของโครงการ