แนวทางการพัฒนาการผลิตและการตลาดข้าวไทย

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอ 1) สถานการณ์และปัญหาการผลิตและการตลาดข้าวต่างประเทศ 2) สถานการณ์และปัญหาการผลิตและการตลาดข้าวไทย 3) นโยบายข้าวของประเทศไทย และ 4) แนวทางการพัฒนาการผลิตและการตลาดข้าวไทย

จากการรวบรวมข้อมูลเอกสารต่าง ๆ พบว่า 1) สถานการณ์การผลิตและการตลาดข้าวต่างประเทศโดยภาพรวมมีแนวโน้มสูงขึ้น รัฐบาลในแต่ละประเทศมุ่งให้ความสำคัญกับการช่วยเหลือเกษตรกรภายในประเทศเป็นหลัก โดยเฉพาะอย่างยิ่งดำเนินนโยบายหรือมาตรการเกี่ยวกับการรักษาราคาข้าวในประเทศให้มีราคาสูงเป็นหลัก ประกอบกับพยายามลดการนำเข้าข้าวจากต่างประเทศ 2) นับจากปี พ.ศ. 2559-2561 ประเทศไทยผลิตข้าวได้เป็นอันดับ 6 ของต่างประเทศ ส่วนการส่งออกข้าวไทย ปี 2561 มีทั้งปริมาณและมูลค่าเพิ่มขึ้น โดยสามารถส่งออกข้าวเป็นอันดับสอง รองจากประเทศอินเดีย 3) นโยบายที่เกี่ยวข้องกับการผลิตและการตลาดมีทั้งส่งผลในแง่บวกและแง่ลบ ซึ่งปฏิเสธไม่ได้ว่า บางนโยบายไม่สอดคล้องกับสภาพบริบท วิถีชีวิต และวิถีการผลิตของชาวนา และ 4) แนวทางการพัฒนาการผลิตและการตลาดข้าวไทย เช่น การจัดการน้ำที่ใช้ในการผลิตอย่างเป็นระบบ พัฒนาเมล็ดพันธุ์ข้าวพันธุ์ดีสู่เกษตรกร และการแปรรูปผลิตภัณฑ์ข้าวเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม รวมทั้งมีกฎหมายว่าด้วยข้าวเพื่อส่งเสริมการผลิตและการตลาดข้าวไทย เป็นต้น