แรงจูงใจในการทำงาน : กุญแจสำคัญสู่การส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานของเจ้าหน้าที่ของรัฐในบทบาทของผู้ตรวจการแผ่นดิน

ผู้แต่ง

  • อัมพร ศรีประเสริฐสุข มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
  • พรเพ็ญ ไตรพงษ์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ

คำสำคัญ:

แรงจูงใจ, สมรรถนะ, การเสริมสร้างแรงจูงใจในการทำงาน, ประสิทธิภาพการทำงาน

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะนำเสนอถึงการทำความความเข้าใจเกี่ยวกับแรงจูงใจในการทำงาน ความสำคัญของการเสริมสร้างแรงจูงใจในการทำงานในการสนับสนุนประสิทธิภาพในการทำงานของบุคลากรภาครัฐในบทบาทของผู้ตรวจการแผ่นดิน โดยแรงจูงใจในการทำงานถือเป็นหนึ่งในคุณลักษณะสำคัญของบุคคลที่สามารถนำไปสู่การปฏิบัติงานอย่างมีประสิทธิภาพ ส่งเสริมการเห็นคุณค่าของการปฏิบัติงาน เป็นพลังสนับสนุนให้ผู้ปฏิบัติงานมีความยินดีและมีความเต็มใจที่จะปฏิบัติหน้าที่อย่างเต็มความสามารถ การเสริมสร้างแรงจูงใจภายในในการทำงานจึงเปรียบเสมือนต้นทางของการลดการทุจริตและการประพฤติมิชอบในการปฏิบัติหน้าที่ อีกทั้งยังเป็นการส่งเสริมการพัฒนาความสามารถและความพึงพอใจในการทำงานให้กับบุคลากรทุกระดับ การทำความเข้าใจเกี่ยวกับกระบวนการและการเสริมสร้างแรงจูงใจในการทำงานโดยเฉพาะการส่งเสริมแรงจูงใจภายในให้บุคลากรปฏิบัติงานด้วยความมุ่งมั่น ตั้งใจ ก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่พึงประสงค์ รวมถึงสนับสนุนให้เกิดความตระหนักในคุณค่าของงานและองค์การและการมีความรับผิดชอบ ตลอดจนการนำเสนอบทบาทของผู้ตรวจการแผ่นดินในการเสริมสร้างแรงจูงใจในการทำงานผ่านการเป็นแบบอย่างของการปฏิบัติหน้าที่เพื่อประชาชนโดยมีแรงจูงใจในการทำหน้าที่ต่อประชาชนในแผ่นดินโดยไม่หวังสิ่งตอบแทนเพื่อแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนหรือความไม่เป็นธรรมให้กับประชาชนเป็นพลังขับเคลื่อน และการมีส่วนร่วมในการกระตุ้นการสนับสนุนให้เกิดแนวปฏิบัติที่ดีในการเสริมสร้างแรงจูงใจในการทำงานให้กับหน่วยงานต่าง ๆ

เอกสารอ้างอิง

กรมบัญชีกลาง. (2559). คู่มือความขัดแย้งกันระหว่างผลประโยชน์ ส่วนตนและผลประโยชน์ส่วนรวม. ค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2567. จาก https://www.oic.go.th/FILEWEB/CABINFOCENTER38/DRAWER081/GENERAL/DATA0000/00000144.PDF.

กานดา คำมาก. (2555). แรงจูงใจที่มีผลต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของพนักงานในอุตสาหกรรมผลิตชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ในจังหวัดนครราชสีมา. วิทยานิพนธ์ปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลอีสาน.

เกรียงไกร เจียรประดิษฐ์ และ ติญทรรศน์ ประทีปพรณรงค์. (2564). บทบาทเชิงรุกของผู้ตรวจการแผ่นดินประเทศไทยในการตรวจสอบการใช้อำนาจรัฐ. วารสารสังคมศาสตร์และมานุษยวิทยาเชิงพุทธ, 6(4), 126-142.

ขนิษฐนันท์ อภิหรรษากร. (2567). จากหลักปรัชญาพื้นฐานสู่การตรวจการแผ่นดิน. วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน, 15(2), 21 – 36.

เขมจิรา ทองอร่าม. (2563). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการทำงานของพนักงานฝ่ายปฏิบัติการอุตสาหกรรมฉีดขึ้นรูปพลาสติกในเขตประกอบการอุตสาหกรรมแฟคตอรี่แลนด์วังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา.วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ฯ.

จอมภัค จันทะคัต. (2561). ปัจจัยสมรรถนะที่มีอิทธิพลต่อประสิทธิภาพการทำงานของอาจารย์สถาบันอุดมศึกษา ในจังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการบริหารธุรกิจ สมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี, 7(1), 162-177.

จิรุตม์ ศรีรัตนบัลล์. (2536). แรงจูงใจในการทำงาน. จุฬาลงกรณ์เวชสาร, 37(7) ,435-442.

ชัญญา อชิรศิลป์. (2551). ปัจจัยที่มีผลต่อแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของพนักงานขายบริษัท ทีโอที จำกัด (มหาชน). ภาคนิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏธนบุรี.

ณรงค์วิทย์ แสงทอง. (2547). มารู้จัก COMPETENCY กันเถอะ. กรุงเทพมหานคร: เอช อาร์ เซ็นเตอร์.

ณัฏฐพันธ์ เขจรนันท์. (2551). พฤติกรรมองค์การ. กรุงเทพฯ: ซีเอ็ด เอ็ดดูเคชั่น.

ตรีเพชร จินต์นุพงศ์. (2561). เรื่องน่ารู้ผู้ตรวจการแผ่น ผู้ตรวจการแผ่นดินเพื่อธรรมาภิบาล. วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน, 24(2), 169-181.

บุญญารัตน์ กลัดทอง. (2556). การศึกษาปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับแรงจูงใจในการปฏิบัติงานของข้าราชการ สำนักงาน ก.พ. วารสารวิชาการ Veridian E-Journal, 6(2), 331-346.

บุญมั่น ธนาศุภวัฒน์. (2553). จิตวิทยาธุรกิจ. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

บุรินทรวรวิทย์ พ่วนอุ๋ย, อนุชิต บูรณพันธ์, มัทนา วังถนอมศักดิ์. (2565). แรงจูงใจการทำงานในยุคปรกติใหม่. วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร, 5(4), 227-244.

ประยุทธ ไทยธานี. (2554). แรงจูงใจในการเรียน .นครราชสีมา: มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา.

ประวิช รัตนเพียร. (2555). แนวทางการพัฒนางานของผู้ตรวจการแผ่นดินในปัจจุบัน. สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน, 5(1), 18-24.

ปรางทิพย์ มังธานี, ธีรพล วินิจวัฒนโกมล และ รุ่งนภา ศรีตะปัญญะ. (2567). การจัดการความสุขในการทำงานยุคดิจิทัลของบุคลากรในกระบวนการยุติธรรมของไทย. วารสาร Modern Learning Development, 9(9), 115-128.

ปราณปรียา ปิ่นโต.(2563).ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของพนักงานมหาวิทยาลัย สายสนับสนุน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ.วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลกรุงเทพ.

ปราโมทย์ โชติมงคล. (2555). บทบาทของผู้ตรวจการแผ่นดินของรัฐสภาในการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งระหว่างประชาชนกับเจ้าหน้าที่ของรัฐโดยสันติวิธี. วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน, 5(1), 69-81.

ปรียาพร วงศอนุตรโรจน์. (2553). การบริหารงานวิชาการ. กรุงเทพฯ : ศูนย์สื่อเสริมกรุงเทพ.

พภัสสรณ์ วรภัทร์ถิระกุล. (2562). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานของบุคลากรที่มีต่อการบริหารสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ สาขาเขตพื้นที่ 13 (กรุงเทพมหานคร). วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์. 6(1), 486-498.

ภานุวัตร นิวันติ.(2565). แรงจูงใจในการทำงานที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของพนักงานฝ่ายผลิตของบริษัท ABC จำกัด. วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต,วิทยาลัยพาณิชยศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.

ภีมวัจน์ ขุนศักดา.(2565). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของพนักงานเอกชนกลุ่มเจเนอเรชั่นวาย การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 8 : เชื่อมต่อเทคโนโลยีในวิถีชีวิตใหม่ (TECHCON 2022) (OBUS-107-121). กรุงเทพฯ : วิทยาลัยเทคโนโลยีสยาม.

มณีรัตน์ ศรีคุ้ย.(2562).ความสัมพันธ์ระหว่างแรงจูงใจในการทำงานและความผูกพันต่อองค์กรกับประสิทธิภาพในการทำงานของพนักงานมหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต. วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต.

มนัสธนนท์ เอกโภควัฒน์. (2564). การรับทรัพย์สินหรือประโยชน์อื่นใดของเจ้าพนักงานของรัฐที่ไม่ทำผิด. กฎหมาย. ค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2567. จาก https://old.parliament.go.th/ewtadmin/ewt/elaw_parcy/ewt_dl_link.php?nid=2632.

ราชบัณฑิตยสถาน.(2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554.กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.

รุ่งลาวรรณ บำรุงศรี. (2558). การใช้อำนาจของผู้บริหารสถานศึกษาที่ส่งผลต่อแรงจูงใจ ในการปฏิบัติงานของครูผู้สอน สังกัดสำนักงานเขดพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชุมพร เขต 2. วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี.

วาสนา กล่ำรัศมี. (2553). ปัจจัยแรงจูงใจที่มีอิทธิพลต่อความทุ่มเทในการทำงานของพนักงาน กรณีศึกษา : บริษัทท่อส่งปิโตเลี่ยมไทย จำกัด (แทปไลน์). วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัยมหาวิทยาลัยบูรพา.

ศิรประภา ภาคีอรรถ. (2562). ความพึงพอใจในงานที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของบุคลากรในองค์กร. การค้นคว้าอิสระหลักสูตรปริญญาบริหารธุรกิจมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

ศิริพร นุชสำเนียง และ วรวุฒิ ชุมวรฐายี. (2562). ความสัมพันธ์ระหว่างคุณภาพชีวิตการทำงานกับแรงจูงใจในการทำงาน ของข้าราชการตำรวจในสังกัดโรงเรียนนายร้อยตำรวจ. วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการสื่อสาร, 1(1), 36–54.

ศิริภูมิ ผายรัศมี. (2564). อิทธิพลของแรงจูงใจในการทำงานและพฤติกรรมอันพึงประสงค์ของพนักงานที่มีผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของพนักงานบริษัทตัวแทนจำหน่ายและศูนย์บริการรถยนต์แห่งหนึ่งในจังหวัดปทุมธานี.วิทยานิพนธ์บริหารธุรกิจมหาบัณฑิต,มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.

สถาบันพัฒนาข้าราชการพลเรือน. (2553). คู่มือการพัฒนาข้าราชการตามสมรรถนะหลัก (Core Competencies). กรุงเทพฯ: สำนักงานพัฒนาข้าราชการพลเรือน สำนักงาน ก.พ.

สมเกียรติ วิสุทฺโธและอนุวัติ กระสังข์. (2560). แรงจูงใจ : พลังผลักดันสู่ความสำเร็จ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์. 19(2), 173-186.

สมยศ นาวีการ. (2531). พฤติกรรมองค์การ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ดวงกมล.

สมศักดิ์ สุวรรณสุจริต. (2565). ข้อสังเกตและมุมมองจากการปฏิบัติตามหน้าที่และอำนาจของผู้ตรวจการแผ่นดิน. วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน, 16(2), 33 – 50.

สิริวดี ชูเชิด. (2564). การพัฒนาสมรรถนะบุคลากรในการปฏิบัติงานให้มีประสิทธิภาพ. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ (มนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 12(1), 223-38.

สุภาพร เพ่งพิศ. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการสร้างสรรค์นวัตกรรมของพนักงานกลุ่มโรงงานอุตสาหกรรมในจังหวัดนครปฐม. วารสารบริหารธุรกิจและสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง. 3(3), 131-146.

สุภาวิตา ชมภูประทีปและยุทธนาถ บุณยชัย.(2567). แรงจูงใจการทำงานที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการปฏิบัติงานของพนักงาน องค์การบริหารส่วนตำบลบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี.วารสารวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี, 6(2), 66–76.

สุรเชษฐ์ ชิระมณี. (2534). พฤติกรรมมนุษย์ในองค์การ. สงขลา: คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์.

สุรารักษ สุพัฒนมงคล และ อภินันท จันตะนี. (2565). จิตวิทยาการบริหารทรัพยากรมนุษย์ในองค์กร. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น, 8(3), 317-330.

สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน . (2548). การปรับใช้สมรรถนะในการบริหารทรัพยากรมนุษย์. นนทบุรี: สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน.

สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล. (2566). การต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบและนโยบายไม่รับของขวัญ (No Gift Policy). ค้นเมื่อ 1 กุมภาพันธ์ 2568. จาก https://www.dga.or.th/wp-content/uploads/2023/04/No-Gift-Policy-training.pdf

สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน (2555).การพิจารณาผลกระทบต่อประโยชน์สาธารณะโดยผู้ตรวจการแผ่นดิน กรณีการจัดการศึกษาตามนโยบายเรียนฟรี 15 ปี. วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน, 5(1), 117-134.

อรพินทร์ ชูชม. (2555). แรงจูงใจในการทำงาน: ทฤษฎีและการประยุกต์. วารสารจิตวิทยามหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต, 2(2), 52-61.

อรรถเดช อุณหเลขกะ.(2564). การออกแบบงานด้วยทฤษฎีคุณลักษณะของงานเพื่อเพิ่มความผูกพันต่องานและผลปฏิบัติงานของพนักงาน. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ วไลยอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมป์, 16(1), 15-30.

อัญธิกานต์ จีนศรี. (2564). แรงจูงใจและความสุขในการทำงานที่ส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของบุคลากรสายสนับสนุน มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี.การค้นคว้าอิสระ มหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น.

อัมรัน สาแหละ, พวงสร้อย วรกุล, บุญโรม สุวรรณพาหุ และ จิระวัฒน ตันสกุล. (2566). ปัจจัยด้านจิตวิทยาเชิงบวก การสนับสนุนทางสังคมที่ส่งผลต่อแรงจูงใจในการทำงานของเจ้าหน้าที่สาธารณสุขในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้.วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 10(2), 1-12.

อารี พันธ์มณี. (2546). จิตวิทยาสร้างสรรค์การเรียนการสอน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ไยไหม

อุไรลักษณ์ ปุ่มเป้า. (2565). แรงจูงใจในการปฏิบัติงานที่ส่งผลต่อสมรรถนะในการปฏิบัติงานของบุคลากรองค์การบริหารส่วนตำบลในเขตอำเภอปลาปาก จังหวัดนครพนม. วิทยานิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.

DeCenzo, D.A. and Robbins, S.P. (2013), Human Resource Management. USA. Wiley.

Deci, E. L., & Ryan, R. M. (1985). Intrinsic Motivation and Self-Determination in Human Behavior. Berlin: Springer Science & Business Media.

Gibson, J. L., Ivancevich, J. M., & Donnelly J. H., (1982). Organizations Structure, Process, Behavior. Texas: Business Publications.

Luthans, F. (2005). Organizational Behavior (10th ed.). Boston, MA: McGraw Hill.

Nor, M.F., Eliyana,A,& Sridadi, A.R. (2023). Systematic Literature Review: The Importance Of Work Motivation to Employee Performance. Pamator, 16(1), 34-48.

Pinder, C. (1998).Work Motivation in Organizational Behavior. Upper Saddle River, NJ: Prentice- Hall.

Pink, D. H. (2011). Drive: The Surprising Truth About What Motivates Us. Penguin.

Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Self-determination theory and the facilitation of intrinsic motivation, social development,and well-being. American Psychologist, 55(1), 68–78.

Sekhar, C., Patwardhan, M. & Singh, R.K. (2013). A literature review on motivation. Glob Bus Perspect. 1,471–487.

Shore, L. M., Randel, A. E., Chung, B. G., Dean, M. A., Ehrhart, K. H., & Singh, G. (2011). Inclusion and diversity in work groups: A review and model for future research. Journal of Management, 37(4), 1262–1289.

Souders,B. (2020). The Science of Improving Motivation at work. Retrieved December 1, 2023, from https://positivepsychology.com/improving-motivation-at-work.

Walter, K. (1978). The Working Class in Welfare Capitalism. London: Routledge & Kegan Paul.

Wlodkowski, R. J. (1993). Enhancing adult motivation to learn: a guide to improving instruction and increasing learner achievement. San Francisco, CA: Jossey-Bass Publishers.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

17.04.2025

รูปแบบการอ้างอิง

ศรีประเสริฐสุข อ., & ไตรพงษ์ พ. (2025). แรงจูงใจในการทำงาน : กุญแจสำคัญสู่การส่งเสริมประสิทธิภาพการทำงานของเจ้าหน้าที่ของรัฐในบทบาทของผู้ตรวจการแผ่นดิน. ผู้ตรวจการแผ่นดิน, 37(1), 215–247. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/ombudsman/article/view/277095

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ