ผู้ตรวจการแผ่นดิน : องค์กรทางเลือกแก้ไขความไม่เป็นธรรมแก่ประชาชน

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ศึกษาและนำเสนอกลไกหน้าที่และอำนาจของผู้ตรวจการแผ่นดิน โดยมุ่งหวังให้ประชาชนผู้อ่านบทความได้เข้าใจหน้าที่และอำนาจเฉพาะของผู้ตรวจการแผ่นดินมากยิ่งขึ้น เพื่อให้สามารถเลือกใช้บริการผู้ตรวจการแผ่นดินในการแก้ไขปัญหาและคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของตนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ในปัจจุบันมีหน่วยงานของรัฐที่ทำหน้าที่รับเรื่องราวร้องเรียนร้องทุกข์และตรวจสอบแก้ไขความเดือดร้อนที่เกิดขึ้นกับประชาชนหลายหน่วยงาน ทั้งที่เป็นหน่วยงานประจำส่วนราชการ หน่วยงานกลาง และองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญ โดยแต่ละหน่วยงานล้วนมีความมุ่งหมายที่จะช่วยเหลือบรรเทาปัญหาและความเดือดร้อนอันเกิดขึ้นจากการดำเนินการจากหน่วยงานของรัฐและเจ้าหน้าที่ของรัฐ โดยอาศัยกลไกการดำเนินการตามที่กฎหมายให้หน้าที่และอำนาจไว้ ผู้ตรวจการแผ่นดินเป็นองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญช่องทางหนึ่งที่รัฐธรรมนูญอำนวยไว้ให้ประชาชนสำหรับแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนหรือความไม่เป็นธรรมที่ได้รับจากการดำเนินการจากภาครัฐ โดยมีกลไกอำนาจอันโดดเด่น ซึ่งไม่อาจหาได้ในช่องทางหรือวิธีการอื่นของรัฐ และยังสามารถใช้แก้ไขปัญหาเฉพาะเฉพาะรายควบคู่ไปกับคุ้มครองประโยชน์สาธารณะได้ด้วย ในส่วนท้ายบทความนี้ได้นำเสนอข้อเสนอแนะเพื่อช่วยเพิ่มประสิทธิภาพกลไกอำนาจของผู้ตรวจการแผ่นดินที่มีอยู่สามารถดำเนินได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น