แนวคิดการกำหนดมาตรการควบคุมปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence : AI) ในการบริหารจัดการเรื่องร้องเรียนของสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน
คำสำคัญ:
ปัญญาประดิษฐ์, การบริหารจัดการเรื่องร้องเรียน , มาตรการควบคุมปัญญาประดิษฐ์, ผู้ตรวจการแผ่นดินบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพัฒนาการของปัญญาประดิษฐ์และเสนอแนวคิดการกำหนดมาตรการควบคุมปัญญาประดิษฐ์ในการประยุกต์ใช้บริหารจัดการเรื่องร้องเรียนของสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินในด้านต่าง ๆ เช่น การบริหารจัดการข้อมูลเรื่องร้องเรียน การให้บริการปรึกษากฎหมายเกี่ยวกับหน้าที่และอำนาจของผู้ตรวจการแผ่นดิน การให้คำแนะนำในการเขียนคำร้องเรียนต่อผู้ตรวจการแผ่นดิน และการให้บริการประชาชนนอกเวลาทำการทางโทรศัพท์ สายด่วน 1676 แต่เพื่อมิให้การพัฒนาและประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ภายในสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินละเมิดต่อกฎหมายและไม่กระทบต่อสิทธิและเสรีภาพของประชาชน จึงจำเป็นต้องมีมาตรการควบคุมกำกับการพัฒนาและประยุกต์ใช้ปัญญาประดิษฐ์ภายในสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน ทั้งมาตรการควบคุมทางนโยบาย การจัดทำระเบียบการควบคุมกำกับปัญญาประดิษฐ์และการกำหนดจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์ภายในสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินเฉพาะและให้สอดคล้องกับจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์กลางพร้อมกับจัดทำคู่มือและแนวปฏิบัติปัญญาประดิษฐ์ของสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศษฐกิจและสังคม. (2564). แนวปฏิบัติจริยธรรมปัญญาประดิษฐ์ (Thailand AI Ethics Guideline).
จิรพัฒน์ ใจสุข. (2567). รายงานการศึกษาเรื่อง แนวทางการนำปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence : AI) มาใช้ในการบริหารจัดการเรื่องร้องเรียนของสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน. สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน.
ชูพันธุ์ รัตนโภคา. (2559). ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับปัญญาประดิษฐ์. เอกสารคำสอนวิชาความรู้เบื้องต้นทางปัญญาประดิษฐ์ (Introduction to Artificial Intelligence), ภาควิชาเทคโนโลยีวิศวกรรมอิเล็กทรอนิกส์ วิทยาลัยเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ.
ไทยโพสต์. (2567). สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา Better Regulation for Better Life : โอกาสและความท้าทาย ในยุคเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI). ค้นเมื่อ 28 มิถุนายน 2567. จาก https://www.thaipost.net/public-relations-news/695608/
ธีทัต ชวิศจินดา. (2564). กรอบกฎเกณฑ์การควบคุมปัญญาประดิษฐ์ : ความท้าทายทางกฎหมายในอนาคตอันใกล้. รายงานสืบเนื่องการประชุมวิชาการระดับชาติเนื่องในโอกาสครบรอบปีที่ 55 แห่งการสถาปนาสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์ ประจำปี 2564.
บรรเจิด สิงคะเนติ. (2563). หลักพื้นฐาน สิทธิเสรีภาพ ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์. กรุงเทพฯ : วิญญูชน.
พาขวัญ นสุวรรณ. (2563). AI กับวิชาชีพนักกฎหมาย. สำนักเจรจาการค้าบริการและการลงทุน. กรมเจรจาการค้าระหว่างประเทศ.
ไพจิตร สวัสดิสาร. (2557). การใช้คอมพิวเตอร์ทางกฎหมาย และกฎหมายเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์. กรุงเทพฯ : บริษัท ชวนพิมพ์ 50 (จำกัด).
วริยา ลํ้าเลิศ และคณะ. (2564). รายงานการวิเคราะห์เอกสารวิชาการ และข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อส่งเสริมและผลักดันให้เกิดการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์มาใช้ประโยชน์ สำหรับภาครัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาชน. โครงการศึกษาวิจัยแนวทางการพัฒนาเทคโนโลยีที่เกี่ยวข้องกับ AI เพื่อรองรับการพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ของประเทศ. กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม.
สำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน. (2564). “เปิดตัวระบบต้นแบบปัญญาประดิษฐ์เพื่อการตรวจสอบ โครงการนำร่องภายใต้ความร่วมมือของ สตง. สพร. และ เนคเทค สวทช.” ค้นเมื่อ 10 มกราคม 2564. จาก https://www.audit.go.th/sites/default/files/files/news/Press-AI%20for%20PA-%E0%B8%AA%E0%B8%95%E0%B8%87%20%E0%B9%80%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%84%20%E0%B8%AA%E0%B8%9E%E0%B8%A3_final.pdf
สำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา. (2566). ร่างพระราชบัญญัติว่าด้วยการส่งเสริมและสนับสนุนนวัตกรรมปัญญาประดิษฐ์แห่งประเทศไทย พ.ศ. ... ค้นเมื่อ 29 มิถุนายน 2568 จาก https://law.go.th/listeningDetail?survey_id=MjM4MkRHQV9MQVdfRlJPTlRFTk
สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน. (2562). ขอบเขตงานจ้างพัฒนาระบบริหารจัดการเรื่องร้องเรียนสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน. เอกสารภายในสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดินไม่ตีพิมพ์เผยแพร่.
สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน. (2565). คู่มือการร้องเรียนต่อสำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน (สผผ.) สำหรับประชาชน.
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2563). กรอบการทำงานปัญญาประดิษฐ์ภาครัฐ.กรุงเทพฯ : บริษัท พิเอเอ็น (ไทยแลนด์) จำกัด.
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล (องค์การมหาชน). (2563). รายงานผลการศึกษาวิเคราะห์ความคุ้มค่าในการดำเนินงานด้านรัฐบาลดิจิทัล.
สำนักงานศาลยุติธรรม. (2568.) คำแนะนำของประธานศาลฎีกาเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ใน การปฏิบัติงานทีดีและคำอธิบายคำแนะนำของประธานศาลฎีกาเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในการปฏิบัติงานที่ดี. ค้นเมื่อ 2 พฤศจิกายน 2568. จาก file:///C:/Users/User/Downloads/016%20-%E0%B8%A7%201179.pdf
สมเกียรติ ตั้งกิจวานิชย์. (2566). นิติศาสตร์ไปต่ออย่างไรเมื่องานกฎหมายเริ่มใช้ เอไอ ทดแทน.สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย. รายการคิดยกกำลังสอง. ไทย พีบี เอส . ค้นเมื่อ 10 มกราคม 2568. จาก https://www.youtube.com/watch?v=wRydAPi3s4M.
สมศักดิ์ สุวรรณสุจริต. (2568). การประชุมสัมมนาวิชาการ 25 ปี ผู้ตรวจการแผ่นดิน : ก้าวต่อไปใน
การเป็นที่พึ่งของประชาชน. วันที่ 24 - 25 เมษายน 2568.
ศราวุฒิ เสาวภาพ. (2565). แนวทางการปรับปรุงระบบบริหารจัดการข้อมูลของศาลยุติธรรมเพื่อให้รองรับต่อการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ในการบริหารจัดการคดี : ศึกษากรณีการกำหนดจำนวนวันสืบพยาน. หลักสูตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารกระบวนการยุติธรรม. คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
อาทิตย์ สุริยะวงศ์. (2567). การกำกับปัญญาประดิษฐ์และมาตรฐานทางเทคนิค : มาตรฐานข้อมูลเพื่อความรับผิดได้ระหว่างวงจรชีวิตของระบบปัญญาประดิษฐ์. วารสารกฤษฎีกา, 4(4), 22–23.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารผู้ตรวจการแผ่นดินถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารผู้ตรวจการแผ่นดินถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารฯ ก่อนเท่านั้น
