การประเมินการมีส่วนร่วมของประชาชนต่อกลยุทธ์การอนุรักษ์คลองเจดีย์บูชา เขตเทศบาลนครนครปฐม
คำสำคัญ:
การพัฒนา, กลยุทธ์, การมีส่วนร่วมของประชาชน, การอนุรักษ์, คลองเจดีย์บูชาบทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณ มีวัตถุประสงค์เพื่อประเมิน (1) ระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์คลองเจดีย์บูชา เขตเทศบาลนครนครปฐม (2) ระดับการมีส่วนร่วมของประชาชนต่อกลยุทธ์การมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์คลองเจดีย์บูชา และ (3) ระดับความพึงพอใจของประชาชนต่อกลยุทธ์ดังกล่าว กลุ่มตัวอย่าง คือ ประชาชนในเขตเทศบาลนครนครปฐม จำนวน 369 คน ที่ได้จากการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ คือ แบบสอบถามการมีส่วนร่วมและแบบสอบถามความพึงพอใจ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าความแตกต่างที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ 0.05
ผลการวิจัยพบว่า (1) ประชาชนมีระดับการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์คลองเจดีย์บูชาโดยรวมอยู่ในระดับมาก ( = 4.30) โดยเฉพาะด้านการรับผลประโยชน์และการดำเนินกิจกรรมอนุรักษ์ ส่วนด้านการวางแผนมีระดับปานกลาง ( X = 3.27) (2) การมีส่วนร่วมของประชาชนต่อกลยุทธ์การอนุรักษ์อยู่ในระดับมาก (X = 4.36) โดยกลยุทธ์ที่ได้รับการมีส่วนร่วมสูงสุดคือ “การอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมและการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน” (X = 4.59) และ (3) ความพึงพอใจต่อกลยุทธ์โดยรวมอยู่ในระดับมาก (X = 4.69) โดยกลยุทธ์ที่ประชาชนพึงพอใจมากที่สุด คือ “การอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมและการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชน” (X = 4.63)
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2566). แผนปฏิบัติการด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม พ.ศ. 2566–2570. กรุงเทพฯ : สำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
กาญจนา กาญจนสาลักษณ์. (2562). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำในท้องถิ่น. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
คณะกรรมการจัดทำแผนแม่บทบริหารจัดการและพัฒนาคลองเจดีย์บูชาอย่างยั่งยืน. (2563). แผนแม่บทการพัฒนาคลองเจดีย์บูชาอย่างยั่งยืน ระยะ 3 ปี (พ.ศ. 2564-2566). นครปฐม : สำนักงานจังหวัดนครปฐม.
จิราภรณ์ สุทธิวิเศษ. (2564). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของชุมชน: กรณีศึกษาชุมชนริมคลองบางกอกน้อย. วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ดาริกา โพธิรุกข์. (2563). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรม: ศึกษากรณีชุมชนบ้านเขวา ตำบลเขวา อำเภอเมือง จังหวัดมหาสารคาม. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 42(1), 1-15.
บุญทัน ดอกไธสง. (2561). การคิดเชิงกลยุทธ์: แนวคิดและการประยุกต์ใช้ในการจัดการยุทธศาสตร์. กรุงเทพฯ : วี.พี.กราฟฟิค.
บุญทัน ดอกไธสง. (2562). การบริหารเชิงกลยุทธ์: แนวคิดและกรณีศึกษา. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์ปัญญาชน.
ประติมา ธันยบูรณ์ตระกูล. (2561). การพัฒนาหลักสูตรศิลปศึกษาโดยใช้สถานที่เป็นฐานเพื่อสร้างนวัตกรรมศิลปวัฒนธรรมชุมชนชานเมือง. วิทยานิพนธ์ครุศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาศิลปศึกษา. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พัชรี หงษ์ทอง. (2562). ทุนวัฒนธรรมกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในพื้นที่ลุ่มน้ำท้องถิ่น. กรุงเทพฯ : สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย.
พีรเดช ทองอำไพ. (2555). การจัดการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยชุมชน. กรุงเทพฯ: ศูนย์ประสานงานองค์ความรู้ด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
แพรภัทร ยอดแก้ว. (2565). แนวทางส่งเสริมการมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาคลองเจดีย์บูชา ตามแผนแม่บทบริหารจัดการและพัฒนาคลองเจดีย์บูชาอย่างยั่งยืน ระยะ 3 ปี (พ.ศ. 2564-2566). ในรายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 14 (7-8 กรกฎาคม หน้า 2841-2850) นครปฐม : มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.
แพรภัทรา เขียวชะอุ่ม, จุฑาทิพย์ ถาวรรัตน์ และประสงค์ ตันพิชัย. (2568). การศึกษารูปแบบการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายในการพัฒนาคลองเจดีย์บูชา จังหวัดนครปฐมอย่างยั่งยืน โดยพลังบวร (บ้าน วัด โรงเรียน ราชการ). วารสารสังคมศาสตร์วิจัย, 16(1), 125-142.
แพรภัทรา เขียวชะอุ่ม. (2567). ปัจจัยความสำเร็จในการขับเคลื่อนแผนแม่บทบริหารจัดการและพัฒนาคลองเจดีย์บูชาอย่างยั่งยืน ระยะ 3 ปี (พ.ศ. 2564 - 2566). วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน, 17(2), 289-323.
วิเชียร จันทร์สว่าง และคณะ (2564). แนวทางการมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์แหล่งน้ำ: กรณีศึกษาคลองบ้านใหม่ จังหวัดสมุทรสงคราม. วารสารวิจัยราชภัฏพระนคร, 15(1), 77–90.
วิฑูรย์ ปัญญากุล. (2554). การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมโดยชุมชนท้องถิ่น. ใน อุษา กลิ่นหอม (บ.ก.), สิ่งแวดล้อมศึกษาเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน (หน้า 81–92). กรุงเทพฯ: สถาบันสิ่งแวดล้อมไทย.
วินิจ ผาเจริญ. (2563). การมีส่วนร่วมของชาวบ้านในการอนุรักษ์ฟื้นฟูป่าต้นน้ำอย่างยั่งยืนตามแนวพระราชดำริ: กรณีศึกษาบ้านป่าสักงาม ตำบลลวงเหนือ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่. วารสารธรรมทรรศน์, 20(2), 115-130.
สมนึก ปัทมะเนตร์. (2561). รายงานการวิจัยเรื่อง ความพึงพอใจของประชาชนต่อการพัฒนาคลองแสนแสบโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน. กรุงเทพฯ : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2565). คู่มือการบูรณาการแผนยุทธศาสตร์ชาติฉบับใหม่ในหน่วยงานภาครัฐ. กรุงเทพฯ : สำนักงาน ก.พ.ร.
สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2564). แนวทางการพัฒนาอย่างยั่งยืนเพื่อการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของชุมชนท้องถิ่น. กรุงเทพฯ : สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). แผนยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี (พ.ศ. 2561–2580). กรุงเทพฯ : สภาพัฒน์.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่ 13 (พ.ศ. 2566–2570). กรุงเทพฯ : สำนักงานฯ.
เสาวลักษณ์ ธรรมสโรช. (2563). บทบาทของทุนทางสังคมในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติของชุมชนท้องถิ่น. วารสารรัฐศาสตร์และรัฐประศาสนศาสตร์, 11(1), 39-52.
อภิชาติ เจริญสุข. (2563). ความพึงพอใจของประชาชนต่อการมีส่วนร่วมในการพัฒนาพื้นที่สาธารณะในเขตเมือง. วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์, มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ภาษาอังกฤษ
Arnstein, S. R. (1969). A ladder of citizen participation. Journal of the American Institute of Planners, 35(4), 216–224.
Bryson, J. M. (2018). Strategic planning for public and nonprofit organizations: A guide to strengthening and sustaining organizational achievement (5th ed.). San Francisco: Jossey-Bass.
Chambers, R. (1997). Whose reality counts? Putting the first last. London: Intermediate Technology Publications.
Cohen, J. M., & Uphoff, N. T. (1980). Participation’s place in rural development: Seeking clarity through specificity. World Development, 8(3), 213–235.
Jentoft, S., van Son, T. C., & Bjørkan, M. (2019). Marine resource governance and legitimacy: a study of participation in coastal zone management. Marine Policy, 99, 59–67.
Kim, J., & Lee, S. (2020). Collaborative governance and public participation in community-based environmental management in South Korea. Sustainability, 12(9), 3678.
Mintzberg, H., Ahlstrand, B., & Lampel, J. (2005). Strategy safari: A guided tour through the wilds of strategic management (3rd ed.). New York: Free Press.
Nakamura, H. (2018). Community participation and local environmental governance in Japan: Lessons for sustainable urban planning. Journal of Asian Public Policy, 11(2), 145–161.
Pretty, J. N. (1995). Participatory learning for sustainable agriculture. World Development, 23(8), 1247–1263.
United Nations. (2015). Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development. New York: United Nations.
Yamane, t. (1973). Statistic; An Introductory Analysis. 3rd ed., New York: Harper and Row Publications.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 สำนักงานผู้ตรวจการแผ่นดิน
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารผู้ตรวจการแผ่นดินถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารผู้ตรวจการแผ่นดินถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารฯ ก่อนเท่านั้น
