กรอบการพัฒนาระบบเฝ้าระวังและรักษาความมั่นคงทางน้ำเชิงบูรณาการสำหรับหน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง เขตหนองคาย
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบวิจัยเชิงปฏิบัติการ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) วิเคราะห์สถานการณ์การปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง เขตหนองคาย โดยใช้การวิเคราะห์ SWOT และ 2) พัฒนายุทธศาสตร์การเฝ้าระวังและรักษาความมั่นคงทางน้ำของหน่วยเรือดังกล่าว กลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ เจ้าหน้าที่หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำน้ำโขง เขตหนองคาย เลือกกลุ่มตัวอย่างด้วยวิธีเลือกแบบเจาะจง จำนวน 20 คน เครื่องมือวิจัยคือแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึก และตรวจสอบความน่าเชื่อถือของข้อมูลด้วยวิธีการตรวจสอบแบบสามเส้า วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาและการวิเคราะห์แก่นสาระ
ผลการวิจัยพบว่า
- การวิเคราะห์ SWOT ชี้ให้เห็นว่า หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำแม่น้ำโขง เขตหนองคายมีจุดแข็งด้านความเชี่ยวชาญของบุคลากร ประสิทธิภาพในการปฏิบัติภารกิจ และเครือข่ายความร่วมมือในพื้นที่ที่เข้มแข็ง ขณะที่จุดอ่อนสำคัญคือข้อจำกัดด้านเครื่องมือและระบบสนับสนุนที่ยังไม่ทันสมัย ส่งผลต่อความสามารถในการตรวจจับและตอบสนองภัยคุกคามอย่างทันท่วงที สำหรับโอกาส ได้แก่ การสนับสนุนเชิงนโยบายระดับภูมิภาคและการเข้าถึงเทคโนโลยีสมัยใหม่ ส่วนภัยคุกคามมาจากความซับซ้อนของปัญหาความมั่นคงตามแนวชายแดน กลยุทธ์ที่สังเคราะห์ได้ประกอบด้วย 4 มิติ ได้แก่ กลยุทธ์เชิงรุก (SO) กลยุทธ์เชิงป้องกัน (ST) กลยุทธ์เชิงแก้ไข (WO) และกลยุทธ์เชิงรับ (WT) เพื่อยกระดับประสิทธิภาพการปฏิบัติงานอย่างเป็นระบบ
2. ยุทธศาสตร์การพัฒนาระบบเฝ้าระวังและรักษาความมั่นคงทางน้ำ ประกอบด้วย 4 ยุทธศาสตร์หลัก ได้แก่ 1) การยกระดับศักยภาพด้วยเทคโนโลยีอัจฉริยะ 2) การสร้างระบบป้องกันแบบบูรณาการ 3) การพัฒนาศักยภาพกำลังพล และ 4) การบริหารความเสี่ยงเชิงระบบเพื่อปิดช่องว่างด้านความมั่นคง การดำเนินยุทธศาสตร์ดังกล่าวจะส่งผลให้ระบบเฝ้าระวังมีความทันสมัย สามารถตอบสนองต่อภัยคุกคามที่มีความซับซ้อนได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเสริมสร้างความมั่นคงปลอดภัยในพื้นที่ชายแดนลุ่มน้ำโขงอย่างยั่งยืน โดยมีกรอบการพัฒนาประกอบด้วย 1 วิสัยทัศน์ 5 พันธกิจ 5 เป้าหมาย 4 ยุทธศาสตร์ และ 22 กลยุทธ์สนับสนุน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
- เนื้อหาและข้อมูลในบทความที่ลงตีพิมพ์ในวารสารผู้ตรวจการแผ่นดินถือเป็นข้อคิดเห็นและความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความโดยตรงซึ่งกองบรรณาธิการวารสาร ไม่จำเป็นต้องเห็นด้วย หรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
- บทความ ข้อมูล เนื้อหา รูปภาพ ฯลฯ ที่ได้รับการตีพิมพ์ในวารสารผู้ตรวจการแผ่นดินถือเป็นลิขสิทธิ์ของวารสารฯ หากบุคคลหรือหน่วยงานใดต้องการนำทั้งหมดหรือส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อหรือเพื่อกระทำการใดๆ จะต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากวารสารฯ ก่อนเท่านั้น
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กระทรวงกลาโหม. (2560). ยุทธศาสตร์กระทรวงกลาโหม พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ : สำนักงานปลัดกระทรวงกลาโหม.
กองทัพเรือ. (2560) . ยุทธศาสตร์กองทัพเรือ พ.ศ. 2560 – 2579. กรุงเทพฯ : กองทัพเรือ.
กองทัพเรือ. (2566) . ผู้บัญชาการทหารเรือตรวจเยี่ยมหน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำแม่น้ำโขง เขตเชียงราย. ค้นเมื่อ 8 ธันวาคม 2568. จาก https://www.navy.mi.th/975e36974c2d7e247a5832802b88fc4e
คำรณ พิสณฑ์ยุทธการ. (2560). การปฏิรูปยุทธศาสตร์ทางเรือ. วารสารรัฏฐาภิรักษ์, 59(1), 8-28.
คำแสน พลสงคราม. (2564). ยุทธศาสตร์การป้องกันและรักษาความสงบเรียบร้อยตามแนวชายแดนแบบมีส่วนร่วม เขตนครหลวงเวียงจันทน์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชายุทธศาสตร์การพัฒนา, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.
นาวิน วุฒิรณฤทธิ์. (2568). การพัฒนาอาวุธต่อต้านอากาศยานไร้คนขับของกองทัพอากาศ. วารสารนภยาธิปัตย์, 8(1), 46-66.
ผ่องพรรณ ตรัยมงคลกูล และสุภาพ ฉัตราภรณ์. (2555). การออกแบบการวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
พงษ์ศักดิ์ เพิ่มทรัพย์. (2568). การพัฒนาระบบการจัดการศึกษาของกองทัพอากาศ. วารสาร
นภยาธิปัตย์, 8(1), 67-81.
แพรภัทรา เขียวชะอุ่ม, จุฑาทิพย์ ถาวรรัตน์ และประสงค์ ตันพิชัย. (2568). กลยุทธ์การมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์คลองเจดีย์บูชาของภาคีเครือข่ายเขตเทศบาลนครนครปฐม. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 17(3), 289-323.
แพรภัทรา เขียวชะอุ่ม. (2567). ปัจจัยความสำเร็จในการขับเคลื่อนแผนแม่บทบริหารจัดการและพัฒนาคลองเจดีย์บูชาอย่างยั่งยืน ระยะ 3 ปี (พ.ศ. 2564 - 2566). วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน, 17(2), 289-323.
แพรภัทรา เขียวชะอุ่ม. (2568). ยุทธศาสตร์ ปัจจัยความสำเร็จ และความท้าทายในการขับเคลื่อนสังคมคุณธรรมของศูนย์คุณธรรม (องค์การมหาชน). วารสารผู้ตรวจการแผ่นดิน, 18(2), 189-217.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2565). รายงานสถานการณ์ความมั่นคงและภัยคุกคาม พื้นที่ชายแดนแม่น้ำโขง พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ : สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). ยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี. กรุงเทพฯ : สำนักนายกรัฐมนตรี.
สิทธินันท์ มานิตกุล. (2561). ความร่วมมือระหว่างประเทศในการแก้ไขปัญหาอาชญากรรมในแม่น้ำโขง. วารสารรัฏฐาภิรักษ์, 60(2), 105-106.
สุภาวดี ลีลายุทธ. (2568). การพัฒนาระบบการจัดสรรทรัพยากรของกองทัพอากาศในสถานการณ์ภัยพิบัติ. วารสารนภยาธิปัตย์, 8(1), 82-100.
หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำแม่น้ำโขง. (2567). ประวัติความเป็นมาหน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำแม่น้ำโขง. หน่วยเรือรักษาความสงบเรียบร้อยตามลำแม่น้ำโขง.
องค์การสหประชาชาติ. (2560). เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development Goals : SDGs). แปลโดยกระทรวงการต่างประเทศ. กรุงเทพฯ : กรมองค์การระหว่างประเทศ.
อดุลย์เดช อำนาจดีแจ่มใส. (2565). ยุทธศาสตร์การจัดการพื้นที่สาธารณะชุมชนเมืองในเขตภาคตะวันออกเฉียงเหนือตอนบน 1. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชายุทธศาสตร์การพัฒนา, มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี.
อำนาจ สารันต์. (2565). รายงานวิจัยเรื่อง แนวทางการพัฒนาระบบการวิจัยและพัฒนาการทางทหารกองทัพบกเพื่อขับเคลื่อนอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ. กรุงเทพฯ : วิทยาลัยการทัพบก.
ภาษาอังกฤษ
Acharya, A. (2014). Constructing a security community in Southeast Asia (3rd ed.). Routledge.
ASEAN Secretariat. (2023). ASEAN overview. ASEAN Secretariat.
Asian Development Bank (ADB). (2023). Greater Mekong Subregion cooperation overview. ADB.
Atzori, L., Iera, A., & Morabito, G. (2010). The Internet of Things: A survey. Computer Networks, 54(15), 2787–2805.
Austin, R. (2010). Unmanned aircraft systems: UAVs design, development and deployment. John Wiley & Sons.
Braun, V., & Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative Research in Psychology, 3(2), 77–101.
Buzan, B., Wæver, O., & de Wilde, J. (1998). Security: A new framework for analysis. Lynne Rienner Publishers.
Caballero-Anthony, M. (2016). An introduction to non-traditional security studies: A transnational approach. Sage.
Carrera, S. (2011). The EU border management strategy: Frontex and the challenges of irregular immigration in the Canary Islands. CEPS.
Easton, D. (1975). A re-assessment of the concept of political support. British Journal of Political Science, 5(4), 435-457.
European Commission. (2007). Guidelines for integrated border management in the Western Balkans. European Commission.
European Commission. (2022). Smart borders package: Enhancing border security through technology and innovation. European Union.
Helms, M. M., & Nixon, J. (2010). Exploring SWOT analysis – Where are we now? A review of academic research from the last decade. Journal of Strategy and Management, 3(3), 215–251.
Interpol. (2023). Cross-border intelligence sharing and information exchange for transnational crime prevention. INTERPOL.
Ministry of Foreign Affairs of the People’s Republic of China. (2023). LanCang–Mekong Cooperation mechanism. MFA China.
Ministry of Foreign Affairs Thailand. (2022). ACMECS cooperation framework. MFA Thailand.
Ministry of Foreign Affairs Thailand. (2022). Thailand–Lao PDR bilateral border cooperation framework. MFA Thailand.
Monar, J. (2010). The external dimension of the EU's area of freedom, security and justice. College of Europe Studies, 1(1), 1–25.
Russell, S., & Norvig, P. (2021). Artificial intelligence: A modern approach (4th ed.). Pearson.
United Nations Office on Drugs and Crime (UNODC). (2022). Border management and intelligence-sharing systems for combating transnational organized crime. UNODC.
United Nations. (2019). Guidelines on memoranda of understanding and cooperation agreements. United Nations Secretariat.
Weihrich, H. (1982). The TOWS matrix—A tool for situational analysis. Long Range Planning, 15(2), 54–66.
Wheelen, T. L., Hunger, J. D., Hoffman, A. N., & Bamford, C. E. (2018). Strategic management and business policy: Globalization, innovation and sustainability (15th ed.). Pearson.
Zhang, Y., & Chen, M. (2020). Real-time surveillance systems and intelligent monitoring for security applications. Journal of Security and Communication Networks, 2020, 1–12.