การประเมินผลโครงการพัฒนาสังคมชุมชนบนพื้นที่สูง ตามแนวพระราชดำริ ในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

บทคัดย่อ

การศึกษาครั้งนี้เพื่อประเมินผลการดำเนินโครงการพัฒนาสังคมชุมชนบนพื้นที่สูง ตามแนวพระราชดำริ ฯ ในเขตพื้นที่ศูนย์พัฒนาราษฎรบนพื้นที่สูงจังหวัดเชียงใหม่ บ้านโป่งไฮ ตำบลแม่สาว อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ โดยใช้รูปแบบการประเมินแบบ CIPPIEST Model ของ สตัฟเฟิลบีม เป็นการศึกษาแบบผสานวิธี (Mixed Methodology) ประชากรตัวอย่าง 3 กลุ่ม ประกอบด้วย บุคลากรผู้ปฏิบัติงาน ภาคีเครือข่าย และผู้เข้าร่วมโครงการ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติพรรณนา และสถิติเชิงอนุมาน ผู้ให้ข้อมูลส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุระหว่าง 26 – 35 ปี สถานภาพสมรส ระดับการศึกษาทั้ง 3 กลุ่มมีความแตกต่างกัน ผลการประเมิน CIPPIEST Model ทั้ง 8 ด้าน ประกอบด้วย ด้านบริบท ด้านปัจจัยนำเข้า ด้านกระบวนการ ด้านผลผลิต ด้านผลกระทบ ด้านประสิทธิผล ด้านความยั่งยืน และด้านการถ่ายทอดส่งต่อ ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก เมื่อวิเคราะห์แยก 3 กลุ่ม พบว่า กลุ่มบุคลากรผู้ปฏิบัติงานและกลุ่มผู้เข้าร่วมโครงการ มีความคิดเห็นต่อการประเมินโครงการในภาพรวมระดับมาก ยกเว้นกลุ่มภาคีเครือข่าย มีความคิดเห็นในการประเมินโครงการภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง

ข้อเสนอแนะ คือ เน้นกระบวนการมีส่วนร่วมจากทุกภาคส่วนเข้ามาร่วมคิด ร่วมตัดสินใจ ในการพัฒนาศักยภาพกลุ่มเป้าหมาย ดึงภาคเอกชนเข้ามามีส่วนร่วมในรูปแบบ CSR (Corporate Social Responsibility) หรือ SE (Social Enterprise) สร้างงาน สร้างอาชีพแก่กลุ่มเป้าหมาย ควรพัฒนาศักยภาพผู้นำชุมชน คณะกรรมการศูนย์ส่งเสริมสวัสดิการสังคมชุมชนบนพื้นที่สูง และภาคีเครือข่ายให้มีความรู้ความเข้าใจเรื่องสวัสดิการสังคมและการดูแลกลุ่มเป้าหมาย นอกจากนี้ควรมีการติดตามประเมินผลโครงการให้เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่อย่างต่อเนื่อง จัดเวทีถอดบทเรียน และจัดชุดความรู้นำมาประยุกต์ใช้กับการทำงานอย่างเป็นระบบ