บทบาทการนำทางความคิดของภูมิปัญญาท้องถิ่นจังหวัดชายแดนภาคใต้พร้อมเข้าสู่ความเป็นหนึ่งในประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน กรณีศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่น จังหวัดปัตตานี

บทคัดย่อ

วิจัยเรื่องบทบาทการนำทางความคิดของภูมิปัญญาท้องถิ่นจังหวัดชายแดนภาคใต้พร้อมเข้าสู่ความเป็นหนึ่งในประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน กรณีศึกษาภูมิปัญญาท้องถิ่น จังหวัดปัตตานี เป็นการศึกษาถึงศักยภาพและแนวทางการส่งเสริมความเข้มแข็งในการเป็นผู้นำทางความคิดของผู้นำภูมิปัญญาท้องถิ่นจังหวัดปัตตานีในการเตรียมความพร้อมสู่ประชาคมทางเศรษฐกิจอาเซียน โดยเป็นการศึกษาวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) โดยมีกลุ่มตัวอย่างได้แก่ผู้นำภูมิปัญญาท้องถิ่น จังหวัดปัตตานีซึ่งถูกแบ่งออกเป็น 6 ด้าน ได้แก่ 1) ด้านการดำรงชีพ 2) ด้านศิลปะหัตถกรรม 3) ด้านความสัมพันธ์และพึ่งพา 4) ด้านการปลูกฝังคุณธรรม 5) ด้านทัศนคติ 6) ด้านสมุนไพร จำนวน 30 คน โดยใช้วิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบ Snowball Sampling วิจัยครั้งนี้ใช้เครื่องมือในการศึกษาคือแบบสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตุการณ์ และการเก็บข้อมูลเชิงทุติยภูมิจากเอกสาร หนังสือ ตำรา และรายงานต่างๆที่เกี่ยวข้องตามหน่วยวิเคราะห์ (Unit of Analysis) ผลการศึกษาพบว่า ผู้นำภูมิปัญญาท้องถิ่นจังหวัดปัตตานีมีศักยภาพที่สำคัญสามด้านด้วยกันได้แก่ 1) มิติในฐานะผู้นำทางความคิดเพื่อให้ชุมชนตระหนักถึงปัญหาที่เกิดขึ้น 2) มิติในการสร้างแรงผลักเพื่อให้เกิดพฤติกรรมการแก้ปัญหาของชุมชน 3) มิติของการสร้างแนวทางการพัฒนาในรูปแบบองค์รวม ดังนั้นนโยบายของรัฐจึงต้องมีการปรับเปลี่ยนรูปแบบโดยการนำเอาความแตกต่างทางวัฒนธรรมเป็นฐานในการพัฒนาชุมชน (Cultural Fundamentalism) และควรนำเอาประวัติศาสตร์ในอดีตมาเป็นรากฐานในการแก้ไขปัญหา รัฐต้องพยายามพัฒนาทางเศรษฐกิจบนพื้นฐานของความเท่าเทียม และสร้างโอกาสในการเติบโตทางเศรษฐกิจบนความต่างทางวัฒนธรรมอย่างไม่แบ่งแยก โดยไม่ให้คุณค่าของวัฒนธรรมใดวัฒนธรรมหนึ่งเหนือวัฒนธรรมอื่นอันจะก่อให้เกิดการสูญเสียศักยภาพในการอยู่ร่วมกันอย่างสันติของชุมชนชาวปัตตานีและอาจก่อให้เกิดการเสียศักยภาพในการพัฒนาสู่ประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน