การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงในยุค 4.0 ของแรงงานไทย

บทคัดย่อ

ปัจจุบันมีการกล่าวถึงการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 อย่างกว้างขวาง ทั้งภาครัฐ เอกชน สถานประกอบการ สถาบันการศึกษา และภาคประชาสังคม ซึ่งการปฏิวัติอุตสาหกรรมเป็นการเปลี่ยนแปลงครั้งยิ่งใหญ่ของโลก และกำลังจะเกิดขึ้นในอีกไม่เกิน 20 ปีข้างหน้า การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวเป็นยุคของการบูรณาการโลกของการผลิตสินค้าที่มีรูปแบบที่หลากหลายแตกต่างกันไปตามความต้องการของผู้บริโภคแต่ละราย โดยใช้เวลาที่รวดเร็ว ประหยัด และมีประสิทธิภาพ ด้วยการเชื่อมต่อทางเครือข่ายในรูปแบบ “The Internet of Things (IoT)” และมีการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลครบวงจร การปฏิวัติอุตสาหกรรมทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นทั่วโลก และประเทศไทยก็เป็นอีกหนึ่งประเทศที่ต้องได้รับอิทธิพลของการเปลี่ยนแปลงดังกล่าว ทั้งในระบบเศรษฐกิจ และสังคมแรงงานไทยเป็นอีกภาคส่วนหนึ่งที่ต้องได้รับอิทธิพลของการปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ ดังนั้นแรงงานจึงต้องตื่นตัว และเตรียมความพร้อมทั้งด้านความรู้ ความคิดเชิงวิเคราะห์ ทักษะการแก้ไขปัญหา และทักษะด้านภาษา เพื่อพัฒนาตนเองจากเดิมที่เป็นแรงงานไร้ทักษะฝีมือ แรงงานกึ่งทักษะฝีมือ ให้ก้าวสู่การเป็นแรงงานที่มีทักษะฝีมือ ซึ่งแรงงานไทยจะปรับตัวและพัฒนาตนเองเพียงฝ่ายเดียวไม่ได้ รัฐบาลในฐานะผู้นำประเทศต้องเข้ามาช่วยเหลือ และสนับสนุน เพื่อให้แรงงานไทยสามารถปรับตัวและพัฒนาตนเองได้ โดยวิธีการเตรียมความพร้อมในการปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวสามารถทำได้ 2 ระดับ ดังนี้ ระดับจุลภาค คือ แรงงานไทยต้องตื่นตัวในการพัฒนาตนเองทั้งในด้านความรู้ ทัศนคติ และทักษะในการทำงานและการดำเนินชีวิต ให้สอดคล้องต่อการเปลี่ยนแปลงที่กำลังจะเกิดขึ้น ส่วนในระดับมหาภาค คือ รัฐบาลในฐานะผู้นำและผู้บริหารประเทศต้องเร่งให้เกิดนโยบายจัดการปัญหาการผลิตแรงงานที่ไม่สมดุล ไม่สอดคล้องกับตลาดแรงงาน จัดการปัญหาโครงสร้างประชากรในประเทศที่มีอัตราการเกิดต่ำ ทำให้เกิดปัญหาการขาดแคลนแรงงาน และการก้าวสู่สังคมผู้สูงอายุ ขยายเครือข่ายอินเทอร์เน็ตความเร็วสูงให้แรงงานสามารถเข้าถึงได้ง่าย เสียค่าใช้จ่ายน้อยหรือไม่เสียค่าใช้จ่ายเลย เพื่อส่งเสริมความก้าวหน้าและพัฒนาความรู้ทางด้านเทคโนโลยีอินเทอร์เน็ต ซึ่งทำให้ประเทศเกิดสังคมแห่งการเรียนรู้ในที่สุด วิธีการดังกล่าวเป็นกลยุทธ์ที่สำคัญที่จะทำให้แรงงานไทยมีพร้อมและสามารถปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงที่จะเกิดในยุค 4.0 ที่กำลังจะมาถึงในอนาคตอันใกล้นี้ได้