ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความสำเร็จในการประกอบอาชีพอิสระของคนพิการ
คำสำคัญ:
ความสำเร็จ, อาชีพอิสระ, คนพิการบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
บทความวิจัยเรื่อง “ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความสำเร็จในการประกอบอาชีพอิสระของคนพิการ” มีวัตถุประสงค์ดังนี้ 1) เพื่อศึกษาความหมายของความสำเร็จในการประกอบอาชีพอิสระของคนพิการ 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความสำเร็จในการประกอบอาชีพอิสระของคนพิการ การวิจัยในครั้งนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพโดยการเก็บรวมรวมข้อมูลจากคนพิการทางการเคลื่อนไหวที่ประสบความสำเร็จในการประกอบอาชีพอิสระ ใช้วิธีการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก (In-Depth Interview) และกำหนดแนวคำถาม (Guideline) ไว้ล่วงหน้า ส่วนผู้ให้ข้อมูลสำคัญในการศึกษาวิจัยครั้งนี้ คือ คนพิการทางการเคลื่อนไหวที่ประสบความสำเร็จในการประกอบอาชีพอิสระในเขตภาคกลาง จำนวน 13 คน โดยใช้วิธีสุ่มตัวอย่างเพิ่มจำนวนแบบลูกโซ่ (Snowball Technique)
ผลการวิจัยสรุปได้ว่า
- จากการสัมภาษณ์ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ พบว่า ความหมายของความสำเร็จในการประกอบอาชีพอิสระของคนพิการ หมายถึง ความสามารถที่จะเลี้ยงดูตัวเองและครอบครัวได้ โดยอาชีพอิสระนั้นจะต้องมีความต่อเนื่องและสามารถพัฒนาต่อยอดได้ รวมทั้งก่อให้เกิดผลกำไรและความมั่งคงในชีวิต
- ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความสำเร็จในการประกอบอาชีพอิสระของคนพิการ แบ่งออกเป็น 2 ปัจจัย คือ ปัจจัยภายนอกและปัจจัยภายใน ซึ่งปัจจัยภายในสรุปเป็น 13 ประเด็น คือ 1) มีความรู้ ความสามารถ และประสบการณ์ในอาชีพ 2) ขยัน อดทน ไม่ท้อแท้ 3) ดูแลตัวเองได้ (ดำรงชีวิตอิสระ) 4) มีความซื่อสัตย์ 5) มีความมุ่งมั่น 6) ใฝ่รู้ 7) คิดบวก 8) รับผิดชอบและให้ความสำคัญต่อลูกค้า 9) ความพิการ 10) คิดแล้วลงมือทำ 11) รักในอาชีพ 12) การช่วยเหลือผู้อื่น 13) มีมนุษยสัมพันธ์ดี ส่วนปัจจัยภายนอก สรุปได้เป็น 5 ประเด็น คือ 1) การสนับสนุนทางสังคมจากครอบครัว 2) หน่วยงานของรัฐ 3) เทคโนโลยี 4) เพื่อนและเครือข่ายในอาชีพ 5) ตัวแบบ
เอกสารอ้างอิง
กรมการจัดหางาน. (2545). เส้นทางอาชีพอิสระ. กรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงานและสวัสดิการสังคม. ม.ป.ท.
กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย. (ม.ป.ป.). การประกอบอาชีพอิสระดีอย่างไร. (ออนไลน์). แหล่งที่มา : http://www.spu.ac.th/job/files/2012/04/sara. juna_.3.pdf. สืบค้นเมื่อวันที่ 27 มกราคม 2558.
กองวิจัยตลาดแรงงานและกองส่งเสริมการมีงานทำ กรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงาน. (2557). รายงานผลการวิจัยเรื่องแนวโน้มอาชีพอิสระในอนาคต 3 ปีข้างหน้า (พ.ศ.2558-2560). (ออนไลน์). แหล่งที่มา : http://lmi.doe.go.th. สืบค้นเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม 2560.
กองบรรณาธิการเดลินิวส์. (2560) การเสวนาหัวข้อ “ขจัดอุปสรรค เปิดโอกาส...สู่สังคมอยู่เย็นเป็นสุขร่วมกัน”. (ออนไลน์). แหล่งที่มา : https://www.dailynews.co. th/article/202889. สืบค้นเมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2560.
กัลปังหา หงส์ทอง. (2545). การศึกษาเปรียบเทียบปัญหา อุปสรรคและความต้องการของผู้พิการที่ประกอบอาชีพในหน่วยงานกับผู้พิการที่ประกอบอาชีพอิสระ. ภาคนิพนธ์สังคมสงเคราะห์ศาสตรมหาบัณฑิต. คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ขนิษฐา ไชยฤกษ์. (2550). ความสัมพันธ์ระหว่างการมองโลกในแง่ดี ความสุข และคุณภาพการให้บริการของพนักงานให้บริการลูกค้าในฝ่ายขาย: กรณีศึกษาสายการบินแห่งหนึ่ง. ปริญญามหาบัณฑิต. สาขาจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์. คณะศิลปะศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
จินตนา สาธุพันธุ์. (2547). แนวทางการพัฒนาอาชีพอิสระของคนพิการในชุมชน : กรณีศึกษาจังหวัดนครปฐม. วิทยานิพนธ์สังคมสงเคราะห์ศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารและนโยบายสวัสดิการสังคม). คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์. มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์.
ชลิตา สุขวรรณ์. (2541). พฤติกรรมการช่วยเหลือผู้อื่นและความเต็มใจในการเป็นอาสาสมัครการวิจัยทางการแพทย์ในมนุษย์ของนักศึกษาแพทย์. วิทยานิพนธ์สังคมศาสตร์มหาบัณฑิต. สาขาวิชาสังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข. บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยมหิดล.
ธานินทร์ ศิลป์จารุ. (2535). คุณลักษณะของผู้ประกอบอาชีพอิสระที่ประสบความสำเร็จตามแนวความคิดของผู้ที่ได้รับเลือกจากกรมอาชีวศึกษาให้เป็นอาชีวะตัวอย่าง. วิทยานิพนธ์ครุศาสตร์อุตสาหกรรมมหาบัณฑิต. สาขาบริหารอาชีวะและเทคนิคศึกษา. สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ.
บวร สุวรรณผา. (2550). จิตวิทยาทั่วไป. มหาวิทยาลัยราชภัฎนครราชสีมา : มปท.
พรพิมล อินทิยศ. (2546). ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จของผู้ประกอบอาชีพอิสระ. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. สาขาวิชาการศึกษานอกระบบ. บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยชียงใหม่.
พรรณิภา สืบสุข. (2548). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้คุณลักษณะงาน ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของหัวหน้าหอผู้ป่วยกับความสุขในการทำงานของพยาบาลประจำการโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยของรัฐ. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการพยาบาล). บัณฑิตวิทยาลัย. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ.2550 ฉบับปรับปรุง.
ภาณิน กมลสุนทร. (2553) ความสัมพันธ์ระหว่างบุคลิกภาพห้าองค์ประกอบ การรับรู้ การสนับสนุนจากองค์การและการรับรู้ความสำเร็จในอาชีพ. วิทยานิพนธ์ศิลป-ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์การ. คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ลลนา เลิศพฤกษ์. (2546). ความสัมพันธ์ระหว่างบุคลิกภาพ ทัศนคติต่ออาชีพและความสำเร็จในอาชีพของผู้แทนขายสินค้าอุตสาหกรรม. การค้นคว้าอิสระหลักสูตรปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต. สาขาจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์การ. บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วิทยา นาควัชระ. (2544). วิธีเลี้ยงลูกให้ เก่ง ดี และมีสุข IQ EQ MQ AQ. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: อมรินทร์ พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด.
วิริยะ นามศิริพงศ์พันธุ์. (2539). กฎหมายและนโยบายของรัฐเกี่ยวกับคนพิการ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วิญญูชน.
วิไลวรรณ กิจจาหาญ. (2543). ปัจจัยที่ส่งผลสำเร็จในการประกอบอาชีพอิสระของผู้สำเร็จการศึกษาหลักสูตรปริญญาตรีบริหารธุรกิจ สาขาการจัดการ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคลวิทยาเขตภาคพายัพ. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. สาขาอาชีวศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ศันสนีย์ เหรียญแก้ว. (2548). ความฉลาดทางอารมณ์กับความสำเร็จในอาชีพของพนักงานธนาคารพาณิชย์. ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (จิตวิทยาอุตสาหกรรม). บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สุภลักษณ์ ภาระ. (2547). ผลสำเร็จในการประกอบอาชีพอิสระของคนพิการจากการกู้ยืมเงินของกองทุนฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ. วิทยานิพนธ์สังคมสงเคราะห์ศาสตร์มหาบัณฑิต. สาขาพัฒนาแรงงานและสวัสดิการมหาบัณฑิต. คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุวีรา โลหิตหาญ. (2549). ความสำเร็จในอาชีพกับความผูกพันต่องค์การของพนักงาน: กรณีศึกษาพนักงานในบริษัท ซี แอนด์ เอ โปรดักส์ จำกัด. สารนิพนธ์สาขาวิชาจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์การ. บัณฑิตวิทยาลัย. สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2552). คู่มือมาสร้างองค์กรแห่งความสุขกันเถอะ. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท.
สำนักงานประกันสังคม ศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพคนงาน (ม.ป.ป.). ภารกิจของศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพคนงาน. (ออนไลน์). แหล่งที่มา : http://www.sso.go.th/. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม 2560.
อารยา อรุณานนท์ชัย. (2534). การพัฒนาคนพิการสู่อาชีพในยุคไอเอ็มเอฟ. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท.
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward Unifying Theory of Behavioral Change. Psychological Review, 84: 191-215.
Judge, T. A. & Bretz, R. D. (1994). Political Influence Behavior and Career Success. Journal of Management, Volume 20, 43-65
Manion, Jo. (2003). Joy at Work! Creating a Positive Workplace. Journal of Nursing Administration. December 33(12): 652-659.
Ng, T.W.H., Eby, L.T., Sorensen, K.L., & Feldman, D.C. (2005). Predictors of Objective and Subjective Career Success: A Meta-Analysis. Personnel Psychology, 58(2), 367–408
กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย. (ม.ป.ป.). การประกอบอาชีพอิสระดีอย่างไร. (ออนไลน์). แหล่งที่มา : http://www.spu.ac.th/job/files/2012/04/sara. juna_.3.pdf. สืบค้นเมื่อวันที่ 27 มกราคม 2558.
กองวิจัยตลาดแรงงานและกองส่งเสริมการมีงานทำ กรมการจัดหางาน กระทรวงแรงงาน. (2557). รายงานผลการวิจัยเรื่องแนวโน้มอาชีพอิสระในอนาคต 3 ปีข้างหน้า (พ.ศ.2558-2560). (ออนไลน์). แหล่งที่มา : http://lmi.doe.go.th. สืบค้นเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม 2560.
กองบรรณาธิการเดลินิวส์. (2560) การเสวนาหัวข้อ “ขจัดอุปสรรค เปิดโอกาส...สู่สังคมอยู่เย็นเป็นสุขร่วมกัน”. (ออนไลน์). แหล่งที่มา : https://www.dailynews.co. th/article/202889. สืบค้นเมื่อวันที่ 18 กรกฎาคม 2560.
กัลปังหา หงส์ทอง. (2545). การศึกษาเปรียบเทียบปัญหา อุปสรรคและความต้องการของผู้พิการที่ประกอบอาชีพในหน่วยงานกับผู้พิการที่ประกอบอาชีพอิสระ. ภาคนิพนธ์สังคมสงเคราะห์ศาสตรมหาบัณฑิต. คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ขนิษฐา ไชยฤกษ์. (2550). ความสัมพันธ์ระหว่างการมองโลกในแง่ดี ความสุข และคุณภาพการให้บริการของพนักงานให้บริการลูกค้าในฝ่ายขาย: กรณีศึกษาสายการบินแห่งหนึ่ง. ปริญญามหาบัณฑิต. สาขาจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์. คณะศิลปะศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
จินตนา สาธุพันธุ์. (2547). แนวทางการพัฒนาอาชีพอิสระของคนพิการในชุมชน : กรณีศึกษาจังหวัดนครปฐม. วิทยานิพนธ์สังคมสงเคราะห์ศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารและนโยบายสวัสดิการสังคม). คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์. มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์.
ชลิตา สุขวรรณ์. (2541). พฤติกรรมการช่วยเหลือผู้อื่นและความเต็มใจในการเป็นอาสาสมัครการวิจัยทางการแพทย์ในมนุษย์ของนักศึกษาแพทย์. วิทยานิพนธ์สังคมศาสตร์มหาบัณฑิต. สาขาวิชาสังคมศาสตร์การแพทย์และสาธารณสุข. บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยมหิดล.
ธานินทร์ ศิลป์จารุ. (2535). คุณลักษณะของผู้ประกอบอาชีพอิสระที่ประสบความสำเร็จตามแนวความคิดของผู้ที่ได้รับเลือกจากกรมอาชีวศึกษาให้เป็นอาชีวะตัวอย่าง. วิทยานิพนธ์ครุศาสตร์อุตสาหกรรมมหาบัณฑิต. สาขาบริหารอาชีวะและเทคนิคศึกษา. สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ.
บวร สุวรรณผา. (2550). จิตวิทยาทั่วไป. มหาวิทยาลัยราชภัฎนครราชสีมา : มปท.
พรพิมล อินทิยศ. (2546). ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จของผู้ประกอบอาชีพอิสระ. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. สาขาวิชาการศึกษานอกระบบ. บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยชียงใหม่.
พรรณิภา สืบสุข. (2548). ความสัมพันธ์ระหว่างการรับรู้คุณลักษณะงาน ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของหัวหน้าหอผู้ป่วยกับความสุขในการทำงานของพยาบาลประจำการโรงพยาบาลมหาวิทยาลัยของรัฐ. วิทยานิพนธ์พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต (การบริหารการพยาบาล). บัณฑิตวิทยาลัย. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระราชบัญญัติส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ พ.ศ.2550 ฉบับปรับปรุง.
ภาณิน กมลสุนทร. (2553) ความสัมพันธ์ระหว่างบุคลิกภาพห้าองค์ประกอบ การรับรู้ การสนับสนุนจากองค์การและการรับรู้ความสำเร็จในอาชีพ. วิทยานิพนธ์ศิลป-ศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์การ. คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ลลนา เลิศพฤกษ์. (2546). ความสัมพันธ์ระหว่างบุคลิกภาพ ทัศนคติต่ออาชีพและความสำเร็จในอาชีพของผู้แทนขายสินค้าอุตสาหกรรม. การค้นคว้าอิสระหลักสูตรปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต. สาขาจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์การ. บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
วิทยา นาควัชระ. (2544). วิธีเลี้ยงลูกให้ เก่ง ดี และมีสุข IQ EQ MQ AQ. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ: อมรินทร์ พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด.
วิริยะ นามศิริพงศ์พันธุ์. (2539). กฎหมายและนโยบายของรัฐเกี่ยวกับคนพิการ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วิญญูชน.
วิไลวรรณ กิจจาหาญ. (2543). ปัจจัยที่ส่งผลสำเร็จในการประกอบอาชีพอิสระของผู้สำเร็จการศึกษาหลักสูตรปริญญาตรีบริหารธุรกิจ สาขาการจัดการ สถาบันเทคโนโลยีราชมงคลวิทยาเขตภาคพายัพ. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต. สาขาอาชีวศึกษา. บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
ศันสนีย์ เหรียญแก้ว. (2548). ความฉลาดทางอารมณ์กับความสำเร็จในอาชีพของพนักงานธนาคารพาณิชย์. ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต (จิตวิทยาอุตสาหกรรม). บัณฑิตวิทยาลัย. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สุภลักษณ์ ภาระ. (2547). ผลสำเร็จในการประกอบอาชีพอิสระของคนพิการจากการกู้ยืมเงินของกองทุนฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ. วิทยานิพนธ์สังคมสงเคราะห์ศาสตร์มหาบัณฑิต. สาขาพัฒนาแรงงานและสวัสดิการมหาบัณฑิต. คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุวีรา โลหิตหาญ. (2549). ความสำเร็จในอาชีพกับความผูกพันต่องค์การของพนักงาน: กรณีศึกษาพนักงานในบริษัท ซี แอนด์ เอ โปรดักส์ จำกัด. สารนิพนธ์สาขาวิชาจิตวิทยาอุตสาหกรรมและองค์การ. บัณฑิตวิทยาลัย. สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ.
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2552). คู่มือมาสร้างองค์กรแห่งความสุขกันเถอะ. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท.
สำนักงานประกันสังคม ศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพคนงาน (ม.ป.ป.). ภารกิจของศูนย์ฟื้นฟูสมรรถภาพคนงาน. (ออนไลน์). แหล่งที่มา : http://www.sso.go.th/. สืบค้นเมื่อวันที่ 16 กรกฎาคม 2560.
อารยา อรุณานนท์ชัย. (2534). การพัฒนาคนพิการสู่อาชีพในยุคไอเอ็มเอฟ. กรุงเทพฯ: ม.ป.ท.
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward Unifying Theory of Behavioral Change. Psychological Review, 84: 191-215.
Judge, T. A. & Bretz, R. D. (1994). Political Influence Behavior and Career Success. Journal of Management, Volume 20, 43-65
Manion, Jo. (2003). Joy at Work! Creating a Positive Workplace. Journal of Nursing Administration. December 33(12): 652-659.
Ng, T.W.H., Eby, L.T., Sorensen, K.L., & Feldman, D.C. (2005). Predictors of Objective and Subjective Career Success: A Meta-Analysis. Personnel Psychology, 58(2), 367–408
เผยแพร่แล้ว
28-06-2019
รูปแบบการอ้างอิง
เจนจิตรวาณิช เ. (2019). ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับความสำเร็จในการประกอบอาชีพอิสระของคนพิการ. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์และการบริหารสังคม, 27(1), 111–136. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swjournal/article/view/196433
ฉบับ
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ
สัญญาอนุญาต
ผลงานที่ตีพิมพ์ในวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ขอสงวนสิทธิในการเผยแพร่ผลงานที่ตีพิมพ์ในแบบรูปเล่มและทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์อื่นใด
บทความหรือข้อความคิดเห็นใดๆ ที่ปรากฏในวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนโดยเฉพาะ คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และบรรณาธิการไม่จําเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
