เงื่อนไขที่เอื้อต่อความสำเร็จในการดำเนินงานของศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลในจังหวัดขอนแก่น

ผู้แต่ง

  • จักกริน วรนาม วิทยาลัยปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอยแก่น
  • กฤชวรรธน์ โล่ห์วัชรินทร์, ดร. วิทยาลัยปกครองท้องถิ่น มหาวิทยาลัยขอนแก่น
  • กชพร มุสิกบุญเลิศ คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น

คำสำคัญ:

ยุติธรรมชุมชน, เงื่อนไขที่เอื้อต่อความสำเร็จ, ความไม่เสมอภาค

บทคัดย่อ

ศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลตั้งขึ้นตามนโยบายของกระทรวงยุติธรรม เพื่อประโยชน์ในการอำนวยความยุติธรรมและลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงความเป็นธรรม กระทรวงยุติธรรมเป็นผู้ควบคุมดูแลและกำหนดโครงสร้างการทำงานร่วมกันระหว่างภาครัฐและประชาชน แต่ศูนย์มีความยืดหยุ่นในการดำเนินงานและมีผลการดำเนินงานที่ต่างกัน บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาเปรียบเทียบการดำเนินงานของศูนย์ยุติธรรมชุมชนที่ได้รับรางวัลชนะเลิศระดับประเทศกับศูนย์ที่ไม่ได้รับรางวัล และค้นหาเงื่อนไขที่เอื้อต่อความสำเร็จในการดำเนินงานด้านยุติธรรมชุมชน การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้วิจัยใช้วิธีการวิจัยแบบการศึกษาหลายกรณี โดยศึกษาศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลในจังหวัดขอนแก่น 3 แห่ง การเก็บข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลหลักที่เลือกแบบเจาะจง จำนวน 18 คน
ผลการวิจัยพบว่า ศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลที่ได้รับรางวัลมีลักษณะการดำเนินงานแตกต่างจากศูนย์ที่ไม่ได้รับรางวัล เงื่อนไขที่เอื้อต่อความสำเร็จในการดำเนินงานของศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบล มี 4 ด้าน ได้แก่ เงื่อนไขด้านการบริหารจัดการ เงื่อนไขด้านชุมชน เงื่อนไขด้านการสนับสนุนจากภาครัฐ และเงื่อนไขด้านเครือข่ายและผู้ปฏิบัติงาน ดังนั้น ภาครัฐควรมีนโยบายกำหนดให้ศูนย์ยุติธรรมชุมชนเป็นหน่วยงานหลักอำนวยความยุติธรรมระดับชุมชน ผลักดันให้มีแผนปฏิบัติการระดับชุมชนที่ชัดเจนและต่อเนื่อง ขณะเดียวกัน ศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลต้องดำเนินนโยบายสร้างภาคีเครือข่ายและบริหารเครือข่ายกับชุมชนให้เกิดประสบการณ์ร่วมกันรับผิดชอบ

เอกสารอ้างอิง

กมลชนก ดุริยประกิจ. 2554. ความคาดหวังของเครือข่ายยุติธรรมชุมชนต่อการดำเนินงานของศูนย์ยุติธรรมชุมชนในพื้นที่กรุงเทพมหานคร. สารนิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. กรุงเทพฯ.

คณะทำงานโครงการนำร่องพัฒนาระบบงานยุติธรรมชุมชน กระทรวงยุติธรรม. (2550). ยุติธรรมชุมชน รวมงานวิจัย บทความ. กรุงเทพฯ: ชุมนุมสหกรณ์แห่งประเทศไทย.

จุฑารัตน์ สร้อยสำรี. (2556). ปัจจัยที่มีผลกระทบต่อความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนตำบลแสนสุข อำเภอเมือง จังหวัดชลบุรี. งานนิพนธ์ปริญญารัฐศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยบูรพา. ชลบุรี.

จุฑารัตน์ เอื้ออำนวย, สุทธิ สุขยิ่ง และมูฮัมหมัดรอฟีอี มูซอ. (2549). รายงานวิจัยฉบับสมบูรณ์ โครงการวิจัยยุติธรรมชุมชน: การเปิดพื้นที่ของชุมชนในการอำนวยความยุติธรรม. ม.ป.ท.

ดิชพงศ์ พงศ์ภัทรชัย. (2556). วิธีวิจัยเชิงกรณีศึกษา อีกทางเลือกของวิธีวิจัย. วารสารวิชาชีพบัญชี, 9(24), 85 - 102.

พงษ์ธร ธัญญสิริ. (2555). อาชญาวิทยา. กรุงเทพฯ: กระทรวงยุติธรรม.

พรรณรัตน์ โสธรประภากร. (2561). ประวัติศาสตร์กฎหมาย ศาล และกระบวนการยุติธรรมของไทย. วารสารนิติศาสตร์และสังคมท้องถิ่น. 2(1), 79 - 103.

พิริยาภรณ์ รุกขชาติกุล. 2552. ปัจจัยที่มีผลต่อการทำหน้าที่ของสมาชิกเครือข่ายยุติธรรมชุมชน อำเภอเมือง จังหวัดเชียงใหม่. วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. เชียงใหม่.

ยศศักดิ์ โกไศยกานนท์. (2557). ยุติธรรมชุมชนในกระบวนการยุติธรรมไทย. ดุษฎีนิพนธ์ปริญญานิติศาสตรดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยรามคำแหง. กรุงเทพฯ: ระพีพร.

คณะพล สัญญา เคณาภูมิ และยุภาพร ยุภาส. (2560). นวัตกรรมการสร้างความเป็นหุ้นส่วนทางการบริหารงานท้องถิ่นในจังหวัดถนนยุทธศาสตร์ลุ่มแม่น้ำโขงภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารการบริหารท้องถิ่น. 10(3), 52 – 76.

รัฐลักษณ์ พิทักษ์จักรพิภพ. (2554). ปัจจัยแห่งความสำเร็จในการเสริมสร้างชุมชนเข้มแข็งเพื่อการป้องกันและแก้ไขปัญหายาเสพติด : กรณีศึกษาศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลตลิ่งชัน อำเภอจะนะ จังหวัดสงขลา. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยมหิดล. นครปฐม.

วิสวาจี จิตอารีย์. (2555). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการปฏิบัติงานของเครือข่ายยุติธรรมชุมชน จังหวัดกำแพงเพชร. วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร. กำแพงเพชร.

ศิรินภา ทรัพย์โฮ้. (2557). ปัญหาและอุปสรรคในกระบวนการจัดการความขัดแย้งของศูนย์ยุติธรรมชุมชน กรณีศึกษาศูนย์ยุติธรรมชุมชนบ้านน้ำทวน ตำบลนาบัว อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก. วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตร-มหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยนเรศวร. พิษณุโลก.

สัญญพงศ์ ลิ่มประเสริฐ. (2559). กระบวนการยุติธรรมชุมชนในประเทศไทย. วิทยานิพนธ์ปริญญานิติศาสตรมหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. นนทบุรี.

สำนักนโยบายและยุทธศาสตร์ สำนักงานปลัดกระทรวงยุติธรรม. (2560). ยุทธศาสตร์กระทรวงยุติธรรมระยะ 20 ปี พ.ศ.2560-2579. สืบค้นเมื่อ 13 มกราคม 2562. https:// www.moj.go.th/view/18160

อรพินธ์ สุวัณณปุระ. (2551). รายงานวิจัยเพื่อท้องถิ่น ฉบับสมบูรณ์ โครงการยุติธรรมชุมชนโดยชุมชนเพื่อชุมชน จังหวัดเชียงใหม่และลำพูน. สืบค้นเมื่อ 12 มกราคม 2562. http://newtdc.thailis.or.th/docview.aspx?tdcid=345120

Yin, R. K.. (2014). Case study research: Design and methods (5th ed.). Thousand Oaks, CA: SAGE Publications.

เผยแพร่แล้ว

29-12-2019

รูปแบบการอ้างอิง

วรนาม จ., โล่ห์วัชรินทร์ ก., & มุสิกบุญเลิศ ก. (2019). เงื่อนไขที่เอื้อต่อความสำเร็จในการดำเนินงานของศูนย์ยุติธรรมชุมชนตำบลในจังหวัดขอนแก่น. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์และการบริหารสังคม, 27(2), 163–193. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swjournal/article/view/207334

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ