ยกระดับอำนาจการต่อรองของผู้ทำงานส่งอาหารฯ ผ่านการพัฒนากลไกเครือข่าย

ผู้แต่ง

  • นครินทร์ เจริญเหล่าศิริ คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กรุงเทพฯ ประเทศไทย
  • นราเขต ยิ้มสุข คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กรุงเทพฯ ประเทศไทย

คำสำคัญ:

ผู้ทำงานส่งอาหารบนแอปพลิเคชัน, การรวมกลุ่ม, เครือข่าย

บทคัดย่อ

ผู้ทำงานส่งอาหารบนแอปพลิเคชันทำงานบนสภาพแวดล้อมการทำงาน
ที่ไม่ได้ถูกรับรองโดยกฎหมาย ส่งผลให้ผู้ทำงานส่งอาหารฯ ขาดซึ่งอำนาจการต่อรองเรียกร้องสิทธิพื้นฐานด้านแรงงาน และรวมถึงขาดโอกาสในการรวมกลุ่มเรียกร้องเพื่อความเป็นธรรมของกลุ่มตนเอง  ปัจจุบันแรงงานมีการต่อสู้และรวมกลุ่มกันอย่างหลวมๆ ทั้งทางกายภาพและพื้นที่ออนไลน์ เพื่อการแลกเปลี่ยน ถกเถียงในประเด็นที่เห็นพ้องต้องกัน การประท้วงและรวมกลุ่มสะท้อนให้เห็นปัญหาที่ยังคงอยู่และยังไม่ได้รับการแก้ไข การวิจัยในครั้งนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อเสนอแนวทาง การเสริมสร้างความเข้มแข็งให้กับผู้ทำงานส่งอาหารฯ ผ่านแนวทางการรวมกลุ่มที่มีประสิทธิภาพ โดยการศึกษาเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การสัมภาษณ์เชิงลึก สัมภาษณ์เครือข่ายที่เกี่ยวข้องกับผู้ทำงานส่งอาหารฯ ทั้งหมด 19 ท่าน เพื่อเข้าใจปรากฎการณ์และสังเคราะห์ข้อมูลออกมาเป็นแนวทางขับเคลื่อน จนค้นพบแนวทางขับเคลื่อนที่เหมาะสมสำหรับกลุ่มผู้ทำงานส่งอาหารฯ แนวทางทางที่เป็นการยกระดับการรวมกลุ่มของผู้ทำงานส่งอาหารฯ ให้มีความเข็มแข็งภายใต้สภาพแวดล้อมการทำงานที่ท้าทายในปัจจุบัน พร้อมทั้งระบุถึงประเด็นสนับสนุนและข้อจำกัดที่จะผลักดันให้แนวทางการยกระดับความเข็มแข็งของการรวมกลุ่มนี้เกิดขึ้นได้อย่างมีประสิทธิภาพ

เอกสารอ้างอิง

กิติพัฒน์ นนทปัทมะดุลย์. (2550). ทฤษฎีวิพากษ์ในนโยบายและการวางแผนสังคม. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

ชัชพันธุ์ ยิ้มอ่อน. (2554). การวิพากษ์รัฐศาสตร์แนวพฤติกรรมศาสตร์ตามกรอบแนวคิดของฮาเบอร์มาส. วารสารวไลยอลงกรณ์ปริทัศน์ ฉบับมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 1(1), 49-60.

ทศพล ทรรศนกุลพันธ์. (2562). โครงการการพัฒนาระบอบกฎหมายเพื่อลดความเหลือมล้ำกับกลุ่มแรงงานรับจ้างอิสระที่ได้รับผลกระทบจากความท้าทายในศตวรรษที่ 21. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).

นภาภรณ์ หะวานนท์. (2550). การสร้างกระบวนทัศน์สร้างสรรค์สังคม. วารสารสังคมลุมน้ำโขง, 3(3), 1-24.

พิชญ์ พงษ์สวัสดิ์. (2564). โควิดกับปัญหาแรงงาน. https://www.matichon.co.th/columnists/news_2704060

ภาสกร ญี่นาง. (2564). วิกฤตสิทธิแรงงานในเศรษฐกิจดิจิทัล: ปัญหาความขัดแย้งระหว่าง “ไรเดอร์” กับแพลตฟอร์มที่รัฐเพิกเฉย. CMU Journal of Law and Social Science, 14(1), 84-113.

มงคล ยางงาม. (2564). ไรเดอร์ทั้งหลายพึงรู้เถิดว่า เขากำลังขูดรีดเลือดเนื้อเราเพื่อเอากำไร. Waymagazine. http://waymagazine.org/interview-rider-union/

ศุภชัย ชัยจันทร์ และ ณรงพน ไล่ประกอบทรัพย์. (2559). แนวคิดสาธารณะของพื้นที่สาธารณะในเมือง. วารสารวิชาการคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 15(2), 71-83.

สำนักวิจัยสถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์. (2553). รายงานคุณภาพชีวิตของคนไทย ปี 2553 Thai’s quality of life in year 2008. สถาบันบัณฑิตพัฒนบริหารศาสตร์.

อภิชยา อ่วมเจริญ. (2548). คุณภาพชีวิตการทำงานบุคลากรกรมธนารักษ์กระทรวงการคลัง (ถนนพระราม 6) [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต ไม่ได้ตีพิมพ์]. สาขาวิชานโยบายสาธารณะ, มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต.

อรรคณัฐ วันทนะสมบัติ และ อนรรฆ พิทักษ์ธานิน. (2564). ไรเดอร์-ฮีโร่-โซ่ตรวน. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, สถาบันเอเชียศึกษา.

Dirken, U., & Herberg, M. (2021). Trade unions in transformation 4.0. Friedrich Ebert Stiftung.

Drahokoupil, J., & Piasna, A. (2019). Work in the platform economy: Deliveroo riders in Belgium and the smart arrangement. European Trade Union Institute (ETUI).

Finkayson, J. (2005). Harbermas: A very short introduction. Oxford University Press.

Forst, R. (2012). The right to justification: element of a constructivist theory of justice (pp. 14-15), (Jeffrey Flynn, trans.). Columbia University Press.

Littlejohn, S.W. & Foss, K.A. (2008). Theories of human communication. Thomson Wadworth.

Van Til, J., & Van Til, S. B. (1970). Citizen Participation in Social Policy: The End of the Cycle?. Social Problems, 17(3), 313-323. https://doi.org/10.2307/799552

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

24-06-2025

รูปแบบการอ้างอิง

เจริญเหล่าศิริ น., & ยิ้มสุข น. (2025). ยกระดับอำนาจการต่อรองของผู้ทำงานส่งอาหารฯ ผ่านการพัฒนากลไกเครือข่าย. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์และการบริหารสังคม, 33(1), 156–184. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/swjournal/article/view/271873

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย