การพัฒนาอารยสถาปัตย์ รองรับการท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวล อย่างสร้างสรรค์และยั่งยืน
คำสำคัญ:
อารยสถาปัตย์, การท่องเที่ยว, ความยั่งยืนบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) อธิบายความสำคัญและแนวทางใน
การพัฒนาอารยสถาปัตย์ เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของการท่องเที่ยวสำหรับคนทุกกลุ่มอย่างสร้างสรรค์และยั่งยืน (2) เพื่อเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้แนวคิดอารยสถาปัตย์ในพื้นที่ท่องเที่ยวของประเทศไทย อันจะช่วยเสริมศักยภาพในการรองรับนักท่องเที่ยวที่หลากหลาย บทความนี้เป็นบทความวิชาการที่ใช้วิธีศึกษาและรวบรวมข้อมูลจากเอกสารวิชาการ บทความ งานวิจัย ข่าวสารและสถานการณ์ที่เกี่ยวข้อง
จากการศึกษาสามารถอธิบายได้ว่า (1) ความสำคัญของการพัฒนาอารยสถาปัตย์ เพื่อตอบสนองต่อความต้องการของการท่องเที่ยวสำหรับคนทุกกลุ่มอย่างสร้างสรรค์และยั่งยืน ได้แก่ ส่งเสริมความเท่าเทียม ลดความเหลื่อมล้ำ อีกทั้งยังสามารถขยายกลุ่มนักท่องเที่ยวได้หลากหลายมากยิ่งขึ้น เป็นการยกระดับคุณภาพแหล่งท่องเที่ยว และส่งเสริมภาพลักษณ์ที่ดีของประเทศ (2) แนวทางการพัฒนาอารยสถาปัตย์เพื่อการท่องเที่ยวในประเทศไทย ประกอบด้วย การพัฒนากฎหมายและนโยบาย การพัฒนาสถานที่ท่องเที่ยวที่เข้าถึงได้ การพัฒนาการให้บริการด้านการท่องเที่ยวที่เป็นมิตร การสร้างความตระหนักรู้ ความเข้าใจ และการสร้างแรงจูงใจทางเศรษฐกิจ (3) แนวทางการประยุกต์ใช้แนวคิดอารยสถาปัตย์ในภาคการท่องเที่ยวของประเทศไทย มี 3 มิติ ได้แก่ มิติการเข้าถึงสิ่งอำนวยความสะดวกทางการท่องเที่ยว มิติข้อจำกัดทางด้านกฎหมายและนโยบาย และมิติการรับรู้และความเข้าใจในแนวคิดอารยสถาปัตย์ (4) สถานการณ์ด้านอารยสถาปัตย์ในภาคการท่องเที่ยวของประเทศไทย เริ่มจากการขนส่งสาธารณะที่เป็นปัจจัยสำคัญอย่างหนึ่งใน
การเดินทางเข้าถึงแหล่งท่องเที่ยว ทั้งในเขตเมืองที่มีการพัฒนาการออกแบบเพื่อทุกคนอยู่ในระดับสูงจนถึงแหล่งท่องเที่ยวธรรมชาติ
การพัฒนาอารยสถาปัตย์ในภาคการท่องเที่ยวของประเทศไทยให้สามารถรองรับและตอบสนองต่อความต้องการของการท่องเที่ยวสำหรับคนทุกกลุ่มได้อย่างสร้างสรรค์และยั่งยืน ได้มีข้อเสนอแนะดังนี้ (1) ข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ได้แก่ การบังคับใช้กฎหมาย การจัดสรรงบประมาณ และการส่งเสริมความร่วมมือ (2) ข้อเสนอแนะเชิงปฏิบัติการ ได้แก่ การฝึกอบรมและพัฒนาบุคลากรในภาคการท่องเที่ยว และการสร้างความตระหนักรู้ (3) ข้อเสนอแนะเชิงวิชาการ ได้แก่ การสนับสนุนการวิจัย บริการวิชาการ และการพัฒนาเทคโนโลยีใหม่ ที่สามารถทำให้เกิดนวัตกรรมทั้งในด้านการออกแบบและการใช้เทคโนโลยี เพื่อสร้างความสะดวกสบายและความปลอดภัยในการท่องเที่ยว
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2559). วันท่องเที่ยวโลก 2559 "การท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวลเข้าถึงอย่างเท่าเทียม". https://www.mots.go.th/News-view.php?nid=7983
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2562). รายงานฉบับสมบูรณ์โครงการเพื่อการส่งเสริมการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน. https://www.mots.go.th/download/Research/ProjectToPromoteSustainableTourism.pdf
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา. (2567). ททท. ทัวร์อารยสถาปัตย์ ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพและการท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวล กรุงเทพฯ – ขอนแก่น. https://www.mots.go.th/news/1001560
กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา, กรมพลศึกษา. (2561). มาตรฐานอุปกรณ์ สถานที่ และสิ่งอำนวยความสะดวกทางนันทนาการสำหรับผู้สูงอายุ. คลังสื่อประชาสัมพันธ์ กรมสนับสนุนการบริการสุขภาพ. https://prgroup.hss.moph.go.th/attachments/article/707/ebook01.pdf
กองสถิติพยากรณ์. (2567). 11 กรกฎาคม...วันประชากรโลก 2567. NSO ชวนอ่าน. https://www.nso.go.th/public/e-book/NSOLetsRead/population.html
กัลยา สว่างคง. (2564). นักท่องเที่ยวคนพิการ ความท้าทายใหม่ของอุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย. Techsauce Team. https://techsauce.co/saucy-thoughts/disabled-society-aging-society-travel
ขจิต เมตตาเมธา. (2566). การออกแบบเพื่อมวลชน Universal Design. คลังความรู้ SciMath. https://www.scimath.org/article-technology/item/12879-universal-design
ฐานเศรษฐกิจ. (2567). “รถไฟฟ้าบีทีเอส” รับรางวัล Friendly Design Awards 2024. https://www.thansettakij.com/pr-news/news/general-news/614813
ไทยรัฐออนไลน์. (28 มกราคม 2566). เดินหน้า..อารยสถาปัตย์ (Friendly Design) ในแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม. Thairath Online. https://www.thairath.co.th/lifestyle/2614173
โบ๊ท JapanPerspective. (2562). Universal Design ในญี่ปุ่นที่วินวินทั้งผู้ออกแบบและผู้ใช้งาน. Kiji. https://kiji.life/universal-design-japan
ปิ่น บุตรี. (2563). มิติใหม่ “น้ำตกเจ็ดสาวน้อย” แหล่งท่องเที่ยวเพื่อผู้พิการนำร่องอารยสถาปัตย์แห่งแรกในอุทยานแห่งชาติ. MGR online. https://mgronline.com/travel/detail/9630000019902
ประกาศ ปาวา ทองสว่าง. (2565). การพัฒนาการจัดการอารยสถาปัตย์ตามนโยบายการท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวลของโครงการการพัฒนาระเบียงเศรษฐกิจพิเศษภาคตะวันออก (EEC) [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยศิลปากร]. DSpace at Silpakorn University. http://ithesis-ir.su.ac.th/dspace/bitstream/123456789/4490/1/60604801.pdf
มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. (2565). “ทูตอารยสถาปัตย์พบเมล็ดพันธุ์ใหม่ ครั้งที่ 4” ย้ำจุดยืน “ธรรมศาสตร์” เมืองอารยสถาปัตย์เพื่อคนทั้งมวล. https://tu.ac.th/thammasat-170865-exchange-knowledge-universal-design
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (2563). คู่มืออารยสถาปัตย์ การออกแบบที่เป็นมิตรกับคนทั้งมวล. https://www.thaihealth.or.th/?p=137350
สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ. (26 พฤศจิกายน 2563). Friendly Design ท่องเที่ยวได้อย่างเท่าเทียม. https://shorturl.asia/oNQZ1
องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน). (2564). ความหมายของ Tourism for All การท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวล. https://www.dasta.or.th/th/article/695
องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน). (2565). คู่มือการเข้าถึงทางการท่องเที่ยวสำหรับคนทั้งมวล หลักการ เครื่องมือ และแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศ. https://www.dasta.or.th/uploads/file/202210/1666863822_d3a7abb6d7cfc0c1fa53.pdf
MGR online. (2567). กลุ่มบริษัทสยามพิวรรธน์ รับ 5 รางวัลเกียรติยศ Friendly Design Awards 2024 ตอกย้ำผู้นำจุดหมายปลายทางระดับโลกที่เป็นมิตรกับคนทั้งมวล. https://mgronline.com/business/detail/9670000119751
Nation TV. (2562). "สิงคโปร์" ต้นแบบอารยสถาปัตย์อาเซียน ส่งเสริมการท่องเที่ยวเพื่อคนทั้งมวล. https://www.nationtv.tv/news/378731014
Salika Knowledge Sharing Space. (18 กันยายน 2565). แชร์ไอเดียพัฒนาการท่องเที่ยวให้พร้อมสำหรับ ‘นักท่องเที่ยวสูงวัย’ หัวใจพร้อมลุย. https://www.salika.co/2022/09/18/idea-for-aging-society-tourism/
United Nations World Tourism Organization (UNWTO). (2013). Recommendations on Accessible Tourism. https://www.e-unwto.org/doi/epdf/10.18111/9789284415984
Woodward, S. (2024). Ronald Mace and His Impact on Universal Design. Center for Disability Rights. https://cdrnys.org/blog/advocacy/ronald-mace-and-his-impact-on-universal-design
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์และการบริหารสังคม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลงานที่ตีพิมพ์ในวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ขอสงวนสิทธิในการเผยแพร่ผลงานที่ตีพิมพ์ในแบบรูปเล่มและทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์อื่นใด
บทความหรือข้อความคิดเห็นใดๆ ที่ปรากฏในวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนโดยเฉพาะ คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และบรรณาธิการไม่จําเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
