พลังอำนาจของข้อมูลข่าวสารในยุคของการเจริญเติบโตของเทคโนโลยีดิจิทัล: ภัยคุกคามต่อสังคม
คำสำคัญ:
พลังอำนาจของข้อมูลข่าวสาร, เทคโนโลยีดิจิทัล, ภัยคุกคามบทคัดย่อ
การเจริญเติบโตของเทคโนโลยีดิจิทัลแบบก้าวกระโดดได้นำพาโลกเข้าสู่ยุคของภาวะข้อมูลท่วมท้น ทำให้การแยกแยะความจริงจากข้อมูลข่าวสารนั้นเป็นเรื่องยากขึ้นตามลำดับ บทความนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะอธิบายเพื่อให้เกิดความกระจ่างและตระหนักรู้ในภัยคุกคามที่เพิ่มขึ้นของข้อมูลที่มาจากการเจริญเติบโตทางเทคโนโลยีดิจิทัล โดยเฉพาะอย่างยิ่งในบริบทของเนื้อหาที่สร้างขึ้นโดยปัญญาประดิษฐ์ ซึ่งจะประกอบไปด้วยข้อมูลที่เรียกว่าข่าวสารข้อมูลบิดเบือนข่าวสารข้อมูลเท็จ ข่าวสารข้อมูลที่ใช้ในทางที่ผิด ปัญญาประดิษฐ์ได้กลายเป็นเครื่องมือที่มีประสิทธิภาพในการกำหนดความคิดเห็นของสาธารณชนและมีอิทธิพลต่อพลวัตทางภูมิรัฐศาสตร์ การถือกำเนิดของสื่อสังเคราะห์ที่สร้างขึ้นโดยอัลกอริทึมส่งผลให้ปัญหาที่มาจากการเจริญเติบโตของเทคโนโลยีดิจิทัลทวีความรุนแรงขึ้นโดยทำให้การผลิตเนื้อหาที่สร้างความน่าเชื่อถือจากข้อมูลปลอมทั้งหมด ทั้งนี้เป็นที่น่าสังเกตว่าภาวะข้อมูลท่วมท้น เนื้อหาที่สร้างขึ้นโดยปัญญาประดิษฐ์ และอคติทางความคิดได้สร้างพื้นที่สำหรับการแพร่กระจายของข่าวปลอมซึ่งก่อให้เกิดภัยคุกคามทางสังคม
เอกสารอ้างอิง
กีรติ ชื่นพิทยาธร. (2562). การแพร่กระจายข้อมูลข่าวสารและการสร้างผลกระทบแบบแอฟเฟ็คท์ในวัฒนธรรมดิจิทัล: ไวรัลมีเดีย/มีมล้อเลียนการเมืองในบรรยากาศความขัดแย้งทางการเมืองร่วมสมัย. ใน ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร (บก.), การสร้างการรับรู้ในสังคมไทย เล่ม 2: อารมณ์ ความรู้สึกนึกคิด แอฟเฟ็คท์ (น. 283-348). โครงการเมธีวิจัยอาวุโส คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และสำนักพิมพ์ ส.ก.ว.
จิกิตสา วิทยา (2563). ข้อมูลท่วมท้นไม่ได้ทำให้คนฉลาดขึ้น แต่เป็นเหยื่อเรื่องเท็จมากขึ้น. Hfocus. https://www.hfocus.org/content/2020/12/20700
เจิด บรรดาศักดิ์. (11 กันยายน 2562). ‘ข่าวปลอม’ จากมุมมองนักปรัชญา: เหตุผลของการมีอยู่และรับมือให้ได้. The Momentum. https://themomentum.co/philosophy-of-fake-news/
ธนชาติ นุ่มนนท์ (2565). ปี 2565 เมื่อโลกก้าวเข้าสู่ยุค Digital Transformation 2.0. กรุงเทพธุรกิจ. https://www.bangkokbiznews.com/columnist/980464
ธนาคารไทยพาณิชย์ (2566). BANI บริบทโลกใหม่ที่ภาคธุรกิจเล็ก-ใหญ่ควรรู้เพื่อ‘รับมือ’. SCB. https://www.scb.co.th/th/personal-banking/stories/tips-for-you/bani-world.html
นลินี นกิตติพา เชื้อคำฟู. (2567). บทวิจารณ์หนังสือ The psychology of fake news: accepting, sharing, and correcting misinformation, วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์และการบริหารสังคม, 32(1), 319-333.
พิชญ์วิภา ทรัพย์ศิริสวัสดิ์. (2561). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่าง Confirmation Bias ที่มีผลต่อผลการทำงาน [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์]. คลังสารสนเทศดิจิทัล มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์. https://doi.org/10.14457/ TU.the.2018.284
พิศาล อมรรัตนานุภาพ. (2564). สงครามยุคที่ 5: การก่อการร้ายไซเบอร์. วารสารสถาบันวิชาการป้องกันประเทศ, 12(2), 20-30.
พิศาล อมรรัตนานุภาพ. (2566). แนวโน้มเศรษฐกิจไทย 4.0 ในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล: จากความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์สู่กับดักด้านเศรษฐกิจของประเทศมหาอำนาจ. วารสารสถาบันวิชาการป้องกันประเทศ, 14(2), 65-77.
อรรคณัฐ วันทนะสมบัติ. (2563). “เห็นว่าดีก็แชร์ไว้”: ค่านิยมไทยแบบไหนที่ช่วยกระจาย Fake news. The MATTER https://thematter.co/ thinkers/thai-norms-and-fake-news/81697
BBC News. (2567). Deepfake: กลลวงใหม่มิจฉาชีพ ใช้ AI สร้างคนดังเหมือนจริง หลอกเงินประชาชนออนไลน์. https://www.bbc.com/thai/articles/cpekn80qwg4o
ISRA Institute. (2562). ผลกระทบของข่าวปลอมและแนวทางการรับมือของผู้บริโภคสื่อ. https://www.isra.or.th/news-and-trainnee/item/766-fakenews_766.html
Spring News. (29 เมษายน 2565). ตร. เตือนอย่าหลงเชื่อ Deepfake แก๊งคอลเซ็นเตอร์ ตัดต่อภาพตร.หลอกโอนเงิน. https://www.springnews.co.th/news/823811
Arnold, M., Goldschmitt, M., & Rigotti, T. (2023). Dealing with Information Overload: A Comprehensive Review. Frontiers in psychology, 14, 1122200. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1122200
BBC World Service. (2023). Bad science: AI used to target kids with disinformation on YouTube [Video]. YouTube BBC World Service. https://youtu.be/ojjn9T_fuUw?si=Dt1nG4c22ZD47pmS
Cazaly, L. (2021). How to Save Yourself From “Information Overload”. Harvard Business Review. https://hbr.org/ 2021/09/how-to-save-yourself-from-information-overload
Corsi, G., Marino, B., & Wong, W. (2024). The spread of synthetic media on X. Harvard Kennedy School Misinformation Review. https://misinforeview.hks.harvard.edu/article/the-spread-of-synthetic-media-on-x/
De Witte, M. (2022), What Stanford research reveals about disinformation and how to address it. Standford Report. https://news.stanford.edu/stories/2022/04/know-disinformation-address
Duffy, B. (2019). The perils of perception: why we’re wrong about nealy everything. Atlantic Books.
Fletcher, R. & Nielsen, R. K. (2024). What does the public in six countries think of generative AI in news?. Reuters Institute. https://reutersinstitute.politics.ox.ac.uk/what-does-public-six-countries-think-generative-ai-news
Fowler, G. (2021). Fighting infobesity with tech advancements. Forbes News. https://www.forbes.com/councils/forbesbusinessdevelopmentcouncil/2021/09/16/fighting-infobesity-with-tech-advancements/
Greifeneder, R., Jaffe, M., Newman, E., & Schwarz, N. (2021). The psychology of fake news: accepting, sharing, and correcting misinformation. Routledge. https://doi.org/10.4324/9780429295379
Guess, A. M. & Lyons, B. A. (2020). Misinformation, disinformation, and online propaganda. In N. Persily & J. A. Tucker (Eds.), Social media and democracy (pp. 10-33). Cambridge University Press.
Harmon-Jones, E., & Mills, J. (2008). An introduction to cognitive dissonance theory and an overview of current perspectives on the theory. In E. Harmon-Jones (Ed.), Cognitive dissonance: Reexamining a pivotal theory in psychology (2nd ed., pp. 3–24). American Psychological Association. https://www.apa.org/pubs/books/Cognitive-Dissonance-Intro-Sample.pdf
Krenson, J. G. (2012). On strategy: integration of DIME in the twenty-first century. United States Army War College. https://apps.dtic.mil/sti/pdfs/ADA561308.pdf
Kshetri, N., & Vaos J. (2017). The economics of “fake news.”. IT Professional, 19(6), 8-12. https://doi.org/10.1109/MITP.2017.4241459
Loghi, S. A. (2022). Prosperity pyramid: a framework to deal with 5G warfare. STRAFASIA. https://strafasia.com/prosperity-pyramid-a-framework-to-deal-with-5g-warfare/
McNeil, T. (2024). How misinformation and disinformation spread, the role of AI, and how we can guard against them. TuftsNow. https://now.tufts.edu/2024/02/23/how-misinformation-and-disinformation-spread-role-ai-and-how-we-can-guard-against-them
Menczer, F. & Hills, T. (2020). Information overload helps fake news spread, and social media knows it. Scientific American. https://www.scientificamerican.com/article/ information-overload-helps-fake-news-spread-and-social-media-knows-it/
Michigan Library Association. (2022). Do you know the differences between Mis- Dis- and Mal-information? [Status Update]. Facebook. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=10159841128965822&id=25002325821&set=a.10151516309600822
Nolan, S. A., & Kimball, M. (2021). The intent behind a lie: mis-,dis-, and malinformation. Psychology Today. https://www.psychologytoday.com/us/blog/misinformation-desk/202112/the-intent-behind-lie-mis-dis-and-malinformation
Shrier, D. (2024). Basic AI: a human guide to artificial intelligence. Robinson.
Strange, J. L., & Iron, R. (2004). Center of gravity: what Clausewitz really meant. The Forge. https://theforge.defence.gov.au/sites/default/files/adfwtc06_strange_and_iron_-_clausewitz.pdf
Suleyman, M., & Bhaskar, M. (2023). The Coming Wave: Technology, Power, and the Twenty-first Century's Greatest Dilemma. Crown.
Torkington, S. (2024). These are the 3 biggest emerging risks the world is facing. World Economic Forum. https://www.weforum.org/stories/2024/01/ai-disinformation-global-risks/
Van der Linden, S., Albarracin, D., Fazio, L., Freelon, D., Roozenbeek, J., Swire-Thompson, B. & Bavel, J. V. (2023). Using psychological science to understand and fight health misinformation: an APA consensus statement. American Psychological Association. https://www.apa.org/pubs/reports/misinformation-consensus-statement.pdf
Roetzel, P. G. (2019). Information overload in the information age: a review of the literature from business administration, business psychology, and related disciplines with a bibliometric approach and framework development, Business Research, 12, 479–522. https://doi.org/10.1007/s40685-018-0069-z
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์และการบริหารสังคม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลงานที่ตีพิมพ์ในวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ขอสงวนสิทธิในการเผยแพร่ผลงานที่ตีพิมพ์ในแบบรูปเล่มและทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์อื่นใด
บทความหรือข้อความคิดเห็นใดๆ ที่ปรากฏในวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนโดยเฉพาะ คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และบรรณาธิการไม่จําเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
