รูปแบบการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าทอมือเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนของบ้านเนินขามจังหวัดชัยนาท

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพการณ์การปฏิบัติที่เป็นเลิศและความต้องการของชุมชนในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าทอมือ (2) พัฒนารูปแบบการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าทอมือ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชน (3) ทดลองใช้รูปแบบการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าทอมือ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชน (4) ประเมินและปรับปรุงรูปแบบการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าทอมือ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนของบ้านเนินขาม จังหวัดชัยนาท ดำเนินการวิจัย 4 ขั้นตอน ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive sampling) ได้แก่ ผู้นำชุมชน 5 คน ผู้บริหาร 5 คน ชาวบ้านในชุมชนบ้านเนินขาม 5 คน และนักท่องเที่ยว 5 คน โดยใช้การสัมภาษณ์ เชิงลึก (In – depth Interview) กลุ่มเป้าหมายในการทดลองเป็นตัวแทนกลุ่มผ้าทอมือบ้านเนินขาม จำนวน 20 คน โดยการเลือกแบบเฉพาะเจาะจง การรวบรวมข้อมูลด้วยตนเองและการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมสำเร็จรูปทางสังคมศาสตร์ สถิติที่ใช้ ร้อยละ ค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบที และการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า (1) การศึกษาพื้นที่ที่มีการปฏิบัติที่เป็นเลิศ 3 พื้นที่ มีการออกแบบลวดลายที่มีฐานจาก วิถีชีวิตวัฒนธรรมภูมิปัญญาท้องถิ่น ต่อยอดโดยใช้ความคิดสร้างสรรค์ ออกแบบเพิ่มเติม นำนวัตกรรมมาพัฒนาสร้างมูลค่าเพิ่มเพื่อตอบโจทย์ความต้องการของตลาดและมีปัจจัยความสำเร็จ คือ สามารถผสมผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นกับ แฟชั่นยุคใหม่ มีผลงานรูปแบบสีสันสวยงามทันสมัย แต่คงกลิ่นอายภูมิปัญญาท้องถิ่นไว้อย่างลงตัว ด้านผ้าทอมือบ้านเนินขาม และความต้องการของชุมชนในการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าทอมือ (2) ผลการร่างรูปแบบการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าทอมือ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนได้รูปแบบ“TEDLAND Model” ประกอบด้วย Technical: T, Economy:
E, Design: D, Local wisdom: L, Added value: A, Natural of community: N และ Development: D ที่ผ่านการรับรองจากผู้ทรงคุณวุฒิ (3) ผลการทดลองใช้รูปแบบการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าทอมือ เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 (4) ผลการประเมินผลที่มีต่อรูปแบบการพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้าทอมือเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มและส่งเสริมเศรษฐกิจชุมชนอยู่ในระดับมากที่สุด