สิทธิชุมชนกับแนวคิดการจัดการทรัพยากรร่วมของ อิลีนอร์ ออสตรอม
คำสำคัญ:
การจัดการทรัพยากรร่วม, สิทธิชุมชน, การพัฒนาชุมชนบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ต้องการนำเสนอแนวคิดการจัดการทรัพยากรร่วมของชุมชนตามแนวคิดของ “อิลีนอร์ ออสตรอม” (Elinor Ostrom) นักเศรษฐศาสตร์ชาวอเมริกันหญิงรางวัลโนเบลคนแรกของโลกที่ได้นำเสนอแนวคิดการจัดการทรัพยากรร่วมของชุมชนเพื่อตอบโต้วาทกรรมหลักที่ปฏิเสธสิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรร่วมโดยชุมชน และได้เสนอองค์ประกอบในการจัดการทรัพยากรร่วมของชุมชนไว้ 8 องค์ประกอบ ได้แก่ (1) การระบุขอบเขตที่เกี่ยวข้อง (2) ความสอดคล้องของกฎระเบียบต่างๆ (3) การเปิดกว้างและการกระตุ้นให้สมาชิกชุมชนได้มีโอกาสมีส่วนในการตัดสินใจร่วมกัน (4) การกำกับติดตามและสอดส่องดูแล (5) การลงโทษผู้ละเมิดกฎระเบียบจากเบาไปหาหนัก (6) กลไกการจัดการความขัดแย้งที่มีประสิทธิภาพ (7) สิทธิในการจัดการทรัพยากรร่วมของชุมชนจะต้องได้รับการยอมรับจากภาครัฐหรือหน่วยงานราชการที่เกี่ยวข้อง และ (8) การเชื่อมโยงชุมชนสู่ระบบที่ใหญ่กว่า ทั้งนี้ชุมชนท้องถิ่นควรมีสิทธิในการจัดการทรัพยากรร่วมด้วยตนเอง โดยรัฐต้องให้การยอมรับพร้อมกับถ่ายโอนอำนาจแก่ชุมชนเป็นผู้ดูแลทรัพยากรดังกล่าวร่วมกันสอดคล้องกับการบริหารท้องถิ่นแบบใหม่ที่ส่งเสริมให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมในการดูแลชุมชนตนเองอย่างเข้มแข็งเพื่อนำไปสู่การพัฒนาชุมชนที่ยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
Agrawal, A. (2003). Sustainable governance of common-pool resources: Context, methods, and politics. Annual Review Anthropology, 32, 243-262. https://www.jstor.org/stable/25064829
Andersson, K. P., & Ostrom, E. (2008). Analyzing decentralized resource regimes from a polycentric Perspective. Policy Sciences, 41, 71-93. https://doi.org/10.1007/s11077-007-9055-6
Araral, E. (2014). Ostrom, Hardin and the commons: A critical appreciation and a revisionist view. Environmental Science & Policy, 36, 11-23. https://doi.org/10.1016/j.envsci.2013.07.011
Hardin, G. (1968). The tragedy of the Commons. Science, 162(3859). 1243-1248. https://doi.org/10.1126/science.162.3859.1243
Laerhoven, F. V., & Ostrom, E. (2007). Traditional and Trends in the study of the Commons, International Journal of the Commons, 1(1), 3-28. https://doi.org/10.18352/ijc.76
Olson, M. (1965). Public Goods and the Theory of Groups. Harvard University Press.
Ostrom, E. (1994). Governing the commons: The evolution of institutions for collective action. Cambridge University Press.
Ostrom, E. (1998). A behavioral approach to the rational choice theory of collective action: Presidential address, American political science association, 1997. American Political Science Review, 92(1), 1-22. https://doi.org/10.2307/2585925
Ostrom, E. (2010). Beyond markets and states: Polycentric governance of complex economic systems. American Economic Review. 100(3), 641-672. https://doi.org/10.1257/aer.100.3.641
Poteete, A. R., Janssen, M. A., & Ostrom, E. (2009). Multiple methods in practice: Collective action and the commons. Princeton University Press. https://www.researchgate.net/publication/49956255_Working_Together_Collective_Action_The_Commons_and_Multiple_Methods_in_Practice_A_Poteete_MA_Janssen_E_Ostrom
Sarker, A., Ikeda, T., Abe, T., & Inoue, K. (2015). Design principles for managing coastal fisheries commons in present-day Japan. Ecological Economics, 117(3), 32-38. https://doi.org/10.1016/J.ECOLECON.2015.06.019
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์และการบริหารสังคม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ผลงานที่ตีพิมพ์ในวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ขอสงวนสิทธิในการเผยแพร่ผลงานที่ตีพิมพ์ในแบบรูปเล่มและทางสื่ออิเล็กทรอนิกส์อื่นใด
บทความหรือข้อความคิดเห็นใดๆ ที่ปรากฏในวารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์เป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนโดยเฉพาะ คณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และบรรณาธิการไม่จําเป็นต้องเห็นด้วยหรือร่วมรับผิดชอบใดๆ
