มุมมองเชิงนโยบายต่อการกำหนดมาตรการทางเลือกแทนการควบคุมตัวเด็กและการไม่กักเด็กไว้ในห้องกักของสถานกักตัวคนต่างด้าวของไทย

บทคัดย่อ

บทความเรื่อง การกำหนดมาตรการทางเลือกแทนการควบคุมตัวเด็กและการไม่กักเด็กไว้ในห้องกักของสถานกักตัวคนต่างด้าวของไทย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษากลไกการคุ้มครองเด็กในบริบทของการโยกย้ายถิ่นฐาน โดยมุ่งเน้นเด็กที่ติดตามบิดามารดาเข้ามาในประเทศไทยโดยไม่ถูกต้องตามกฎหมายและกลุ่มเด็กเปราะบาง โดยการย้ายถิ่นฐานเป็นปรากฏการณ์ระดับโลกที่เกิดจากปัจจัยด้านเศรษฐกิจ ความขัดแย้ง และการแสวงหาที่พำนักใหม่ ส่งผลให้เด็กจำนวนมากถูกจับกุมและควบคุมตัวในสถานกักตัวคนต่างด้าว ซึ่งมีลักษณะคล้ายเรือนจำและไม่เหมาะสมต่อพัฒนาการทั้งทางร่างกายและจิตใจ การกักตัวก่อให้เกิดผลกระทบเชิงลบระยะยาวต่อพัฒนาการทางสติปัญญา อารมณ์ และสังคม โดยเฉพาะเมื่อเด็กต้องแยกจากครอบครัวหรือผู้ปกครอง ทั้งนี้ ผลการศึกษาพบว่าการกักตัวเด็กเป็นการละเมิดสิทธิขั้นพื้นฐาน จำกัดการเข้าถึงสวัสดิการที่จำเป็น เพิ่มภาระงบประมาณของรัฐ และก่อให้เกิดปัญหาความแออัดจากความล่าช้าในการพิสูจน์สถานะบุคคล อีกทั้งยังขัดต่อพันธกรณีของประเทศไทยภายใต้อนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก (CRC) ซึ่งกำหนดให้ยึดหลักประโยชน์สูงสุดของเด็ก และส่งผลกระทบต่อภาพลักษณ์ด้านสิทธิมนุษยชนของประเทศ บทความนี้จึงเสนอแนวทางการใช้มาตรการทางเลือกแทนการกักตัว (ATD) ได้แก่ การดูแลโดยใช้ครอบครัวเป็นฐาน การจัดหาที่พักพิงชั่วคราวที่เหมาะสม และการพัฒนาระบบติดตามตัวที่มีประสิทธิภาพ เพื่อสร้างสมดุลระหว่างความมั่นคงของรัฐและการคุ้มครองสิทธิมนุษยชน แนวทางดังกล่าวมีความสำคัญต่อการคุ้มครองเด็กผู้โยกย้ายถิ่นฐานอย่างไม่เลือกปฏิบัติ และนำไปสู่การยุติการกักเด็กอย่างยั่งยืนตามมาตรฐานสากล