การพึ่งตนเองทางเศรษฐกิจ(ปัจจัยสี่)ของชุมชนบ้านนายางใต้ เมืองน้ำบาก แขวงหลวงพระบาง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยเรื่อง “การพึ่งตนเองทางเศรษฐกิจ(ปัจจัยสี่)ของชุมชนบ้านนายางใต้ เมืองน้ำบาก แขวง หลวงพระบาง ประเทศสาธารณรัฐ ประชาธิปไตย ประชาชนลาว” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะและ ความสามารถพึ่งตนเองทางเศรษฐกิจในระดับครอบครัว เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ โดยการเก็บข้อมูลแบบเจาะลึก จากผู้รู้ในชุมชนจำนวน 26 ท่าน การเลือกกลุ่มเป้าหมายที่ศึกษาที่ใช้เกณฑ์แบ่งตามสภาพบ้าน และลักษณะของ บ้าน โดยแบ่งออกเป็น 3 กลุ่ม คือ กลุ่มบ้านแบบดั้งเดิม กลุ่มบ้านครึ่งเก่าครึ่งใหม่ และกลุ่มบ้านแบบสมัยใหม่ ทั้งนี้ ผู้ศึกษาได้เข้าร่วมในการสังเกตการณ์ในกิจกรรมและร่วมทำงานกับชาวบ้านหลายครั้งในขณะที่ศึกษา ผลการศึกษาพบว่า ลักษณะของการพึ่งตนเองด้านเศรษฐกิจของชุมชนในปัจจุบัน คือ การพึ่งตนเอง ทางตรง และทางอ้อม การพึ่งตนเองทางตรงได้แก่ ประชาชนส่วนใหญ่ในชุมชนมีที่ดินปลูกสร้างและมีความรู้ในการ สร้างบ้านด้วยตนเอง ประชาชนส่วนใหญ่ยืดถืออาชีพในการทำนา มีที่นาทำกินเป็นของขนเอง ปลูกข้าว และทำไร่ ฝ้าย ทำสวนผัก ปลูกผลไม้ สามารถทำงานหัตถกรรมทอผ้า และงานจักรสาน มีความสามารถพึ่งตนเองด้านอาหาร ที่หาได้จากการมีที่ดินที่อุดมสมบูรณ์ อำนวยให้แก่การปลูกพืชผักผลไม้ การเลี้ยงสัตว์ และการทำมาหากินตาม ธรรมชาติ หลายครอบครัวยังรู้จักผลิตเครื่องมือใช้สอยที่เป็นเทคโนโลยีพื้นบ้าน ทั้งที่ใช้ในการผลิตของภาค การเกษตร ใช้สอยในครัวเรือน รู้จักการแลกเปลี่ยนแรงงาน และการบริหารจัดการทุนที่หามาได้ให้เป็นประโยชน์ ต่อสมาชิกในครอบครัว หลายครอบครัวสามารถปลูกพืชเชิงพาณิชย์ เช่น ยางพารา ยาสูบอบแห้ง การทอผ้า การ เลี้ยงปลา เป็นต้น เป็นการพึ่งตนเองด้านปัจจัยสี่โดยทางอ้อม สามารถสะสมเป็นต้นทุนในการส่งบุตรหลานให้มี โอกาสในการศึกษาเล่าเรียนในระดับที่สูงขึ้น ในอนาคต ชุมชนจะได้รับผลกระทบทางลบมากขึ้น เนื่องจากปัจจัยในการผลิตมีการเปลี่ยนแปลงไปจาก เดิม ทรัพยากรธรรมชาติลดลง จำนวนประชากรมากขึ้น ทรัพยากรถูกจำกัดในการนำใช้ มีการแบ่งเขตการใช้ที่ดิน และป่าไม้ วิธีการการผลิตเปลี่ยนจากเพื่ออุปโภคบริโภคในครอบครัว เป็นการผลิตเพื่อขายมากขึ้น จึงเป็นผลให้ ความสามารถในการพึ่งตนเองด้านเศรษฐกิจของชุมชนลดน้อยลง