การบริหารจัดการกองทุนส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม : การเข้าถึง ปัญหา และข้อเสนอแนะ

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่อง “กองทุนส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม” มีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาการก่อเกิด พัฒนาการ รูปแบบการบริหารจัดการกองทุนส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม การเข้าถึงกองทุน และปัญหา ข้อเสนอแนะจาก ผลการดำเนินงานโดยการรับฟังความเห็นขององค์กรสวัสดิการสังคมซึ่งเป็นกลุ่มผู้รับประโยชน์จากกองทุนส่งเสริม การจัดสวัสดิการสังคมในการเข้าถึงกองทุนฯ เพื่อนำไปแก้ไขปัญหา อุปสรรค และปรับปรุงการบริหารจัดการ กองทุนฯ ให้มีประสิทธิภาพสูงยิ่งขึ้น รวมทั้งเพื่อศึกษากลไกระบบการคลังเพื่อสังคมในรูปแบบต่างๆ เพื่อการหา รายได้เข้ากองทุนให้สามารถดำเนินการได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืน ผลการวิจัยพบว่า กองทุนส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคมกำเนิดขึ้นตามพระราชบัญญัติส่งเสริมการจัด สวัสดิการสังคม พ.ศ. 2546 ซึ่งมีกลไก 3 ระดับ คือ กลไกระดับชาติ กลไกระดับจังหวัด และกลไกของ กรุงเทพมหานคร กรอบการสนับสนุนงบประมาณ แบ่งเป็น 3 ขนาด คือ โครงการขนาดเล็ก คือโครงการที่ขอ สนับสนุนไม่เกิน 50,000 บาท โครงการขนาดกลาง คือโครงการที่ขอสนับสนุนในวงเงิน 50,000 – 300,000 บาท โครงการขนาดใหญ่ คือโครงการที่ขอสนับสนุนในวงเงิน 300,000 – 3,000,000 บาท การจัดสรรงบประมาณมี 2 ระบบ คือ ระบบปกติ องค์การสวัสดิการสังคมเสนอโครงการผ่าน พมจ. หรือสำนักพัฒนาสังคม กรุงเทพมหานคร มายังกองทุนส่วนกลาง โดยมีคณะอนุกรรมการพิจารณากลั่นกรองโครงการเป็นผู้พิจารณาก่อนนำ เสนอ คณะกรรมการบริหารกองทุนอนุมัติ เปิดรับข้อเสนอโครงการตลอดปี และมีการพิจารณาอนุมัติโครงการทุกเดือน และระบบกระจายสู่ภูมิภาคและท้องถิ่น โดยให้คณะอนุกรรมการบริหารกองทุนส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม ระดับจังหวัดเป็นผู้พิจารณาโครงการ ปัญหา อุปสรรค ในการเข้าถึงกองทุนส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคมประกอบด้วย (1) ปัญหากลไกการ พิจารณาโครงการไม่เป็นอิสระจากส่วนกลาง (2) กรอบงบประมาณบางรายการขอไม่ได้ เช่น ค่าตอบแทนหรือค่า ล่วงเวลาคนทำงาน หรือค่าอาหารว่างจำกัดวงเงินไว้ต่ำมาก (3) ปัญหาการสื่อสารและข้อมูล เขียนโครงการ มาแล้วไม่ได้ และไม่ได้คำตอบที่ชัดเจนว่าเป็นเพราะอะไร (4) ปัญหาการเขียนโครงการไม่เป็น เพราะเป็นแบบ วิชาการค่อนข้างยาก (5) ปัญหาข้อจำกัดด้านงบประมาณของกองทุนซึ่งมาจากงบประมาณรายจ่ายประจำปีของ รัฐบาลเท่านั้น ข้อเสนอแนะ กองทุนส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคมควรรักษาจุดเด่นที่เป็นกองทุนหลักในการส่งเสริมการ จัดสวัสดิการสังคมในภาพรวมของประเทศ มีระบบการกระจายทุนไปสู่ภูมิภาคและท้องถิ่น มีการปรับปรุงการ บริหารจัดการให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น มีเป้าหมายให้องค์กรสวัสดิการสังคมเข้มแข็ง สามารถพึ่งตนเองในระยะ ยาว ควรร่วมมือกับกองทุนอื่นๆ หางบประมาณเพื่อเพิ่มเงินกองทุน ควรปรับปรุงกระบวนการดำเนินงานในการ กลั่นกรองโครงการ และอนุมัติโครงการ ให้งบประมาณกระจายออกเร็วขึ้น ควรแก้ไขระเบียบที่กำหนดให้โครงการ ที่ของบประมาณจากส่วนกลางต้องผ่านการเห็นชอบและลงนามโดยประธานคณะอนุกรรมการบริหารกองทุนฯ ประจำจังหวัดก่อน ควรทบทวนเกณฑ์ในการจัดสรรงบประมาณที่แบ่งออกเป็นเชิงประเด็น และเชิงพื้นที่ว่ายังมี ความเหมาะสมหรือไม่ พมจ. ควรจัดการอบรมการเขียนโครงการให้กับองค์กรสวัสดิการชุมชนให้สามารถเขียน โครงการได้ด้วยตนเอง ควรเปิดช่องทางให้ภาคประชาสังคมเข้ามีส่วนร่วมในการให้ข้อมูลหรือกลั่นกรองโครงการ เบื้องต้น เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพมากขึ้นในการกระจายทุนสู่พื้นที่ ควรแต่งตั้งคณะกรรมการกลั่นกรอง และ คณะทำงานติดตามประเมินผลการบริหารกองทุนระดับจังหวัด เพื่อให้เกิดความคล่องตัว ควรใช้ระบบการคลังเพื่อ สังคมเพื่อเพิ่มรายได้และส่งเสริมการจัดสวัสดิการสังคม เปิดช่องทางให้ประชาชนมีส่วนร่วมตรวจสอบการจัดทำ งบประมาณแผ่นดิน และสนับสนุนสินเชื่อเพื่อคนจน