การจัดบริการผู้ช่วยคนพิการกับคุณภาพชีวิตคนพิการ ที่ได้รับการดูแล: กรณีศึกษา จังหวัดนครสวรรค์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มุ่งศึกษาศึกษาความพอเพียงของผู้ช่วยคนพิการกับจำนวนคนพิการที่ควรได้รับการดูแลใน จังหวัดนครสวรรค์ เพื่อศึกษาบทบาทที่คาดหวังตามระเบียบหรือหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ และบทบาทที่ทำได้จริง ของผู้ช่วยคนพิการในจังหวัดนครสวรรค์ เพื่อศึกษาปัญหาอุปสรรค และความต้องการการสนับสนุนของผู้ช่วยคน พิการในจังหวัดนครสวรรค์ และเพื่อศึกษาเปรียบเทียบคุณภาพชีวิตคนพิการก่อนและหลังจากการดูแลโดยผู้ช่วย คนพิการในจังหวัด เป็นการศึกษาเชิงคุณภาพ ในรูปแบบของกรณีศึกษา โดยใช้วิธีการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก กลุ่ม ตัวอย่างแบ่งออกเป็น 4 กลุ่ม ได้แก่ ผู้ช่วยคนพิการ จำนวน 15 คน คนพิการที่ได้รับการดูแลโดยผู้ช่วยคนพิการ ในจังหวัดนครสวรรค์ จำนวน 15 คน ผู้อำนวยการศูนย์บริการคนพิการ จังหวัดนครสวรรค์ และผู้อำนวยการกอง ยุทธศาสตร์และแผนงาน กรมส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการ ผลการศึกษาพบว่า ผู้ช่วยคนพิการในจังหวัดนครสวรรค์ส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง มีอายุน้อยที่สุด คือ 34 ปี และสูงที่สุดคือ 68 ปี โดยการศึกษาต่ำที่สุดคือ ระดับประถมศึกษา จำนวน 7 คน สูงที่สุดคือระดับปริญญาตรี จำนวน 3 คน ส่วนใหญ่ประกอบอาชีพหลักคือ เกษตรกรรม จำนวน 8 คน และบางคนเป็นอาสาสมัครสาธารณสุข ประจำหมู่บ้าน (อสม.) โดยผู้ช่วยผู้พิการส่วนใหญ่ในจังหวัดนครสวรรค์จะมีจำนวนผู้พิการที่ต้องดูแลต่ำที่สุดคือ 3 คน และมีจำนวนผู้พิการที่ต้องดูแลมากที่สุดคือ 5 คน จากจำนวนคนพิการในจังหวัดนครสวรรค์ทั้งหมด 32,772 คน มีคนพิการที่ได้รับการบริการจากผู้ช่วยคนพิการจำนวน 54 คน ซึ่งคิดเป็นร้อยละ 0.16 โดยในจังหวัด นครสวรรค์ยังมีคนพิการที่ไม่ได้ใช้บริการผู้ช่วยคนพิการถึงร้อยละ 99.84 และจากจำนวนผู้ช่วยคนพิการในจังหวัด นครสวรรค์ที่มีอยู่ 15 คน เมื่อเปรียบเทียบกับจำนวนผู้พิการทั้งหมดในจังหวัดนครสวรรค์มีสัดส่วนผู้ช่วยคนพิการ ต่อจำนวนคนพิการคิดเป็นร้อยละ 0.04 เท่านั้น ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าจำนวนผู้ช่วยคนพิการในจังหวัดนครสวรรค์ไม่เพียงพอต่อจำนวนผู้พิการที่มีอยู่ในจังหวัด โดย ปัญหาและอุปสรรค์ที่ส่งผลต่อความเพียงพอของจำนวนผู้ช่วยคนพิการมีดังนี้ คือ 1) ผู้ที่ต้องการทำหน้าที่ผู้ช่วยคน พิการยังมีน้อย เนื่องจากบทบาทและหน้าที่ตามระเบียบหรือหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้การดูแลคนพิการเป็นงานที่หนัก ซึ่งต้องการผู้ที่มีจิตอาสาอย่างแท้จริง เพราะต้องทำหน้าที่ดูแลคนพิการที่ช่วยตัวเองไม่ได้ในการพลิกตัว อาบน้ำ แต่งตัว ทำความสะอาดร่างกายให้คนพิการเมื่อมีการขับถ่ายอุจาระหรือปัสสาวะ ฯลฯ ซึ่ง ผู้ช่วยคนพิการที่ผ่าน การอบรมแล้วบางคนไม่ต้องการเป็นผู้ช่วยคนพิการเพราะไม่สามารถทำงานเหล่านั้นได้ 2) ค่าตอบแทนที่ผู้ช่วยคน พิการได้รับเมื่อเปรียบเทียบกับภาระงานที่ต้องทำยังไม่สามารถสร้างแรงจูงใจในการทำงานได้ และ 3) การอบรม ผู้ช่วยคนพิการเพื่อเพิ่มจำนวนในแต่ละปียังไม่เพียงพอกับปริมาณคนพิการที่ไม่สามารถช่วยตนเองซึ่งเพิ่มขึ้นทุกปี บทบาทที่คาดหวังตามระเบียบหรือหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ กับบทบาทที่ทำได้จริงของผู้ช่วยคนพิการใน จังหวัดนครสวรรค์ พบว่า บางบทบาทหน้าที่นั้นผู้ช่วยคนพิการไม่สามารถปฏิบัติได้ เช่น การทำความสะอาด ร่างกาย และการแต่งตัวให้กับผู้พิการ เนื่องจากเพศสภาพที่แตกต่างกันของผู้ช่วยคนพิการกับผู้พิการ และข้อจำกัด ด้านอายุของผู้ช่วยคนพิการในจังหวัดนครสวรรค์ซึ่งเป็นผู้สูงอายุที่มีอายุมากกว่า 50 ปีขึ้นไปถึง 8 คน และผู้ช่วยคน พิการที่มีอายุมากที่สุดคือ 68 ปี ทำให้มีความลำบากในบางบทบาทหน้าที่ ปัญหาอุปสรรค และความต้องการการสนับสนุนของผู้ช่วยคนพิการในจังหวัดนครสวรรค์ พบว่า ปัญหา อุปสรรคของผู้ช่วยคนพิการคือ ค่าตอบแทนที่ได้รับอยู่ในปัจจุบันไม่เพียงพอในการดำรงชีวิต เนื่องจากผู้ช่วยคน พิการในจังหวัดนครสวรรค์มีรายได้หลักจากการที่ครอบครัวประกอบอาชีพเกษตรกรรม และการค้าขาย ทำให้การ ปฏิบัติหน้าที่ในการดูแลคนพิการนั้นทำได้ไม่เต็มที่ เนื่องจากต้องทำงานช่วยครอบครัวในการหารายได้หลัก ส่วน ความต้องการการสนับสนุนของผู้ช่วยคนพิการพบว่า ส่วนใหญ่ต้องการให้มีการจัดการฝึกอบรมเพิ่มเติมทั้งในเรื่อง องค์ความรู้ที่เกี่ยวกับสิทธิคนพิการใหม่ ๆ หรือการแลกเปลี่ยนความรู้ในการดูแลคนพิการระหว่างผู้ช่วยคนพิการ ภายในจังหวัด และมีความต้องการการสนับด้านอุปกรณ์ในการปฏิบัติงาน การเปรียบเทียบคุณภาพชีวิตคนพิการก่อนและหลังจากการดูแลโดยผู้ช่วยคนพิการในจังหวัดนครสวรรค์ พบว่า คนพิการที่เป็นกรณีศึกษาทั้ง 15 กรณี หลังจากได้รับการดูแลจากผู้ช่วยคนพิการแล้วมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นใน มิติด้านร่างกาย ด้านจิตใจ และด้านความสัมพันธ์ทางสังคม