บทบาทนักสังคมสงเคราะห์ในการเตรียมความพร้อมผู้ป่วยจิตเวชในสถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่งเพื่อคืนสู่สังคม
คำสำคัญ:
บทบาทนักสังคมสงเคราะห์, การเตรียมความพร้อมเพื่อคืนสู่สังคม, ผู้ป่วยจิตเวชบทคัดย่อ
การศึกษาเรื่อง “บทบาทนักสังคมสงเคราะห์ในการเตรียมความพร้อมผู้ป่วยจิตเวชในสถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่งเพื่อคืนสู่สังคม” มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของนักสังคมสงเคราะห์ในการเตรียมความพร้อมผู้ป่วยจิตเวชใน สถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง และเพื่อศึกษาปัญหาและอุปสรรคในการเตรียมความพร้อมผู้ป่วยจิตเวชในสถานคุ้มครอง
คนไร้ที่พึ่งเพื่อคืนสู่สังคม โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากการสัมภาษณ์เชิงลึก ผู้มีส่วนร่วมในการวิจัย ได้แก่ ผู้ปกครองสถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง จำนวน 5 คน และนักสังคมสงเคราะห์ จำนวน 11 คน รวม 16 คน
ผลการศึกษาพบว่า บทบาทนักสังคมสงเคราะห์ในการเตรียมความพร้อมผู้ป่วยจิตเวชในสถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่งเพื่อคืนสู่สังคม มี 6 ด้าน คือ การวินิจฉัยทางสังคม การบำบัดทางสังคมการฟื้นฟูสมรรถภาพทางสังคม การสังคมสงเคราะห์ จิตเวชชุมชน การประสานทรัพยากรทางสังคม และการพัฒนางานวิชาการด้านสังคมสงเคราะห์จิตเวช ขณะที่ปัญหาและอุปสรรคในการเตรียมความพร้อมผู้ป่วยจิตเวชในสถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่งเพื่อคืนสู่สังคม ประกอบด้วย 5 ด้าน ได้แก่ ด้านนโยบาย ขาดการมีส่วนร่วมในการกำหนดเป้าหมายการดำเนินงาน ด้านการบริหารจัดการงบประมาณที่ไม่รองรับการจัดกิจกรรมบำบัดและฟื้นฟูสมรรถภาพผู้ป่วยจิตเวช ด้านบุคลากร เช่น อัตราส่วนผู้ดูแลต่อผู้ใช้บริการไม่สอดคล้องตามมาตรฐานการดูแลผู้ใช้บริการภายในสถานคุ้มครองครองคนไร้ที่พึ่ง ขาดบุคลากรที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะในการดูแลผู้ป่วยจิตเวชด้านการปฏิบัติงาน การประเมินสภาวะผู้ป่วยทางจิตเวชที่มีความซับซ้อนของอาการทางจิตเวช และด้านการมีส่วนร่วม ขาดการมีส่วนร่วมของครอบครัวในการดูแลผู้ป่วยจิตเวช
ข้อเสนอแนะระดับนโยบายต่อกรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ควรทบทวนการดำเนินงานของหน่วยงานในสังกัดในการร่วมกันดูแลคนไร้ที่พึ่งที่เป็นผู้สูงอายุ และคนพิการ ทบทวนโครงสร้างบุคลากรวิชาชีพที่สำคัญจำเป็น และอัตราส่วนผู้ดูแลต่อผู้ใช้บริการ รวมถึงการส่งเสริมองค์ความรู้ในการดูแลผู้ป่วยจิตเวช ข้อเสนอแนะระดับปฏิบัติการต่อสถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง ควรสร้างภาคีเครือข่ายในการดูแล
คนไร้ที่พึ่ง ได้แก่ หน่วยงานภาครัฐ สถานประกอบการ ภาคประชาสังคม อาสาสมัคร รวมถึงครอบครัวชุมชนเพื่อให้ผู้ป่วยจิตเวชสามารถกลับไปใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างมีศักดิ์ศรี
เอกสารอ้างอิง
กรมพัฒนาสังคมและสวัสดิการ. (2560). ยุทธศาสตร์การคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง พ.ศ. 2561-2564. กรุงเทพฯ : กรมพัฒนาสังคม และสวัสดิการ.
กองคุ้มครองสวัสดิภาพและเสริมสร้างคุณภาพชีวิต. (2558 –2562). รายงานข้อมูลสถิติการคืนสู่สังคมของคนไร้ที่พึ่งในสถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่งประจำเดือนกันยายน 2562. (อัดสำเนา)
คณะกรรมการสร้างความเข้มแข็งของเครือข่ายคนพิการทางจิตใจหรือพฤติกรรม โรงพยาบาลศรีธัญญา. (2559). แนวทางการฟื้นฟูสมรรถภาพทางจิตเวชสู่สุขภาวะ : การจ้างงาน สำหรับบุคลากรสาธารณสุข. นนทบุรี : บริษัทพรอสเพอรัสพลัส จำกัด.
ฆนิศา งานสถิร. (2553). กระบวนการนำนโยบายคืนคนดีสู่สังคมไปสู่การปฏิบัติของกรมราชทัณฑ์ : การเตรียมความพร้อมผู้ต้องขังก่อนปล่อย. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
พระราชบัญญัติการคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง พ.ศ. 2557. (2557, 23 ธันวาคม). “ประกาศคณะกรรมการคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง เรื่องมาตรฐานการปฏิบัติงานของสถานคุ้มครองคนไร้ที่พึ่ง มาตรฐานที่ 3 ด้านการประสานเครือข่ายและการดำเนินงานกับหน่วยงานภายนอก” . ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 131 ตอนที่ 83 ก. หน้า 1-9.
พระราชบัญญัติควบคุมการขอทาน พ.ศ.2559. (2559, 29 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 133 ตอนที่ 38 ก. หน้า 1-7.
พระราชบัญญัติสุขภาพจิต พ.ศ. 2551. (2551, 20 กุมภาพันธ์). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 125 ตอนที่ 36 ก. หน้า 37-54.
เยาวภา ยงดีมิตรภาพ. (2552). มารู้จักนักสังคมสงเคราะห์ทางการแพทย์ฝ่ายจิต แก้ปัญหาสังคมด้วยวิชาชีพสังคมสงเคราะห์. โสภณ พรโชคชัย (บรรณาธิการ). กรุงเทพฯ : มูลนิธิประเมินค่าทรัพย์สินแห่งประเทศไทย.
วรัทยา ราชบัญดิษฐ์. (2556). การพัฒนาระบบการดูแลผู้ป่วยจิตเวช โรงพยาบาลปลากปาก จังหวัดนครพนม. วารสารสมาคมพยาบาล สาขาภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. 31(3) : 48-56.
อุมาภรณ์ ผ่องจิตต์. (2562). ผู้จัดการรายกรณี (Case Manager) กับงานสังคมสงเคราะห์วิชาชีพ. สืบค้นเมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 2563 จาก http://www.dsdw2016.dsdw.go.th/doc_pr/20190821164343.pdf
อัญชลี คลังสีดา. (2543). แนวทางพัฒนาการเตรียมความพร้อมผู้ต้องขังก่อนการปลดปล่อยแบบไม่มีเงื่อนไขในทัศนะของสหวิชาชีพ. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
Farkas, M., & Anthony, W. A. (2010). Psychiatric rehabilitation interventions : A review International Review of Psychiatry. Community Mental Health Journal, 22(2) : 114-129.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
บทความที่ได้รับการตีพิมพ์เป็นลิขสิทธิ์ของวารสารสังคมภิวัฒน์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ
ข้อความที่ปรากฏในบทความแต่ละเรื่องในวารสารวิชาการเล่มนี้เป็นความคิดเห็นส่วนตัวของผู้เขียนแต่ละท่านไม่เกี่ยวข้องกับมหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ และคณาจารย์ท่านอื่นๆในมหาวิทยาลัยฯ แต่อย่างใด ความรับผิดชอบองค์ประกอบทั้งหมดของบทความแต่ละเรื่องเป็นของผู้เขียนแต่ละท่าน หากมีความผิดพลาดใดๆ ผู้เขียนแต่ละท่านจะรับผิดชอบบทความของตนเองแต่ผู้เดียว
