การส่งเสริมและเสริมสร้างพฤติกรรมเชิงบวกด้านการศึกษาให้กับเด็กในระดับประถมศึกษาตอนปลายโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน กรณีศึกษาบ้านบาตูฆอ ต.ห้วยกระทิง อ.กรงปินัง จ.ยะลา

บทคัดย่อ

เด็กและเยาวชนในปัจจุบันกำลังเผชิญปัญหามากมาย เช่น ปัญหายาเสพติด ปัญหาการมีเพศสัมพันธ์ก่อนวัยอันควร ปัญหาความรุนแรง ปัญหาการใช้สื่อออนไลน์อย่างสร้างสรรค์ เป็นต้น จากสถานการณ์ปัญหาดังกล่าวส่งผลกระทบถึงปัญหาอื่น ๆ ตามมาด้วย นั่นก็คือ ปัญหาด้านการศึกษา  เด็กและเยาวชนขาดเรียน ออกกลางคัน หนีเรียน ไม่เรียนต่อในระดับสูง ไม่มีสมาธิในการเรียน ไม่มีทุนศึกษาต่อ จนนำสู่ผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของตนเองและคุณภาพประชากร อนาคตของประเทศชาติ เพราะเด็กเยาวชนในวันนี้ คือ ผู้ใหญ่ในวันหน้า

ชุมชนบ้านบาตูฆอ ตั้งอยู่ที่ตำบลห้วยกระทิง อำเภอกรงปินัง จังหวัดยะลา เป็นชุมชนหนึ่งที่กำลังประสบปัญหาด้านการศึกษาในกลุ่มเด็กและเยาวชน จากการศึกษาผ่านการทำกิจกรรมสนทนาในกลุ่มเด็ก ได้สะท้อนถึงปัญหาการไม่อยากไปโรงเรียน เนื่องจากติดเกม ติดโทรศัพท์ จะเห็นได้ว่า สาเหตุแห่งปัญหาด้านการศึกษาของเด็กและเยาวชนในบ้านบาตูฆอ นั้นมีหลายปัจจัยด้วยกัน ไม่ใช่ปัจจัยด้านเศรษฐกิจ  หรือเหตุการณ์ความไม่สงบเท่านั้น การเข้าถึงสื่ออย่างง่ายดาย ในยุคปัจจุบันส่งผลให้เด็กและเยาวชนมีการเปลี่ยนแปลงด้านพฤติกรรม เกิดพฤติกรรมเชิงลบมากยิ่งขึ้น เช่น ติดเกม ทำให้ขี้เกียจไปโรงเรียน นอนดึกเนื่องจากติดสื่อออนไลน์ที่ไม่มีขอบเขตเรื่องเวลาสามารถเข้าถึงได้ตลอด ทำให้ตื่นสายในที่สุดก็ไม่ไปโรงเรียน การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมและเสริมสร้างพฤติกรรมเชิงบวกด้านการศึกษาให้กับเด็กในระดับประถมศึกษาตอนปลาย และมีส่วนร่วมของชุมชนในการส่งเสริมและเสริมสร้างพฤติกรรมเชิงบวก กลุ่มเป้าหมายหลักเป็นเด็กชั้นประถมศึกษาตอนปลาย อายุ 9-12 ปี จำนวน 40 คน กลุ่มเป้าหมายรองเป็นผู้นำชุมชน จำนวน 10 คน ผู้ปกครองของเด็ก จำนวน 20 คน และคนในชุมชน จำนวน 20 คน ได้ดำเนินการจัดตั้งคณะทำงานขับเคลื่อนในพื้นที่ สำรวจเด็กในพื้นที่ที่มีพฤติกรรมเชิงลบด้านการศึกษา เช่น ไม่ไปโรงเรียน หนีเรียน ไม่เรียนต่อ เป็นต้น และประชุมหารือร่วมกันหาทางแก้ไขปัญหาพฤติกรรมเชิงลบด้านการศึกษาโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน พร้อมวางแผนกิจกรรมต่าง ๆ ที่จะดำเนินการเพื่อแก้ปัญหา รวมทั้งได้ประสานกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อหาทรัพยากรในการสนับสนุนทุนการศึกษาแก่เด็ก ผลการดำเนินงานที่เกิดขึ้นกับกลุ่มเป้าหมาย พบว่า เด็กมีแรงบันดาลใจในการเรียนหนังสือ เห็นความสำคัญของการเรียนหนังสือไม่ว่าจะเป็นในเรื่องของการเรียนด้านสามัญ  ด้านศาสนา  เกิดพื้นที่สร้างสรรค์ในชุมชน เป็นพื้นที่ให้เด็กได้ทำกิจกรรมและแสดงความสามารถผ่านกิจกรรมต่าง ๆ ชุมชนให้ความร่วมมือกับหน่วยงานภายนอกมาทำกิจกรรมต่าง ๆ ในการที่จะหนุนเสริมพัฒนาเด็กในพื้นที่ ตลอดจนให้ความร่วมมือกับโรงเรียนในการคัดเลือกเด็กที่มีอายุตามเกณฑ์ได้เรียนหนังสือภาคบังคับตามที่กฎหมายกำหนด แกนนำชุมชนให้ความช่วยเหลือเด็กยากไร้และเด็กกำพร้าในชุมชน เพื่อขอทุนสนับสนุนด้านการศึกษาให้เด็กเหล่านี้ได้มีโอกาสเรียนหนังสือต่อไป