การถอดบทเรียน : การจัดการความรู้จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติงานสังคมสงเคราะห์

บทคัดย่อ

บทความนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอการถอดบทเรียน (การจัดการความรู้จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติงานสังคมสงเคราะห์ผลการจัดการความรู้จากทฤษฎีสู่การปฏิบัติงานสังคมสงเคราะห์) ที่มีส่วนในการเพิ่มประสิทธิภาพการจัดการเรียนการสอนและการพัฒนาหลักสูตรสังคมสงเคราะห์ศาสตร์บัณฑิต มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ ด้วยการเล่าเรื่อง (Story Telling) จากการนำความรู้ที่ได้เรียนไปประยุกต์ใช้ในการฝึกปฏิบัติงานสังคมสงเคราะห์ที่สร้างปฏิสัมพันธ์ระหว่างตัวบุคคลกับสิ่งแวดล้อมในหน่วยงาน กับนักศึกษาคณะสังคมสงเคราะห์ศาสตร์และสวัสดิการสังคม ในวิชา SW 4279 การฝึกปฏิบัติงานสังคมสงเคราะห์ตามความสนใจเฉพาะทางและวิชา SW 4141 สัมมนาสังคมสงเคราะห์

ผลการถอดบทเรียน พบว่า นักศึกษาได้เรียนรู้กระบวนการ วิธีการ เทคนิคและทักษะการทำงานสังคมสงเคราะห์เป็นอย่างดี และลงฝึกปฏิบัติงานทำให้เข้าใจเกี่ยวกับธรรมชาติของกลุ่มเป้าหมายต่างๆ เป็นอย่างดี อย่างไรก็ตามการฝึกปฏิบัติงานครั้งแรกและครั้งที่สองมีบริบทที่แตกต่างกันของแหล่งฝึก ทำให้มีความประหม่าและความไม่มั่นใจในการทำงาน เพราะไม่เคยทำงานมาก่อนจึงมีปัญหาการปรับตัว ประกอบกับวิชาที่เรียนมายังไม่มาก จึงอาจจะทำให้ไม่สามารถนำความรู้ที่เรียนมาประยุกต์ใช้ในการปฏิบัติงานได้ แต่อาจารย์ภาคสนามและอาจารย์ในคณะได้ให้คำแนะนำและฝึกงานให้ได้เห็นภาพชัดเจนมากขึ้น และเมื่อได้ฝึกครั้งที่ 3 ได้เรียนครบทุกวิชาทำให้มีความรู้และผ่านการฝึกงานได้อย่างมั่นใจในการฝึกงานมากขึ้น นอกจากนี้อาจารย์ภาคสนามและอาจารย์ในคณะยังคอยสนับสนุนการฝึกอยู่ตลอดเวลา จึงสามารถเข้าใจการทำงานสังคมสงเคราะห์และสามารถนำความรู้ที่ได้เรียนรู้ไปประยุกต์ใช้ได้ เมื่อได้ผ่านฝึก 3 ครั้ง และมีกรอบความคิดที่ได้สะสมมาจากการเรียนตลอดระยะเวลา 4 ปี ทำให้มีทักษะและทัศนคติในการทำงานสังคมสงเคราะห์และมีความพร้อมที่สามารถไปปฏิบัติงานได้ทันที สิ่งสำคัญนักศึกษาต้องการที่จะเป็นนักสังคมสงเคราะห์วิชาชีพเพื่อช่วยเหลือสังคมต่อไป ข้อเสนอแนะ ด้านการการสอนทักษะควรสอนจากสถานการณ์จริงหรือให้จินตนาการได้จริง ด้านการฝึกควรมีการเตรียมความพร้อมการปรับตัวก่อนไปฝึกปฏิบัติงานในหน่วยงาน