การพัฒนาคู่มือเพื่อการฟื้นฟูการละเล่นพื้นบ้านและกีฬาไทย กรณีศึกษา : การโยนลูกช่วงในพื้นที่อำเภอเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี
คำสำคัญ:
การละเล่นพื้นบ้านไทย , กีฬาไทย , การโยนลูกช่วงในพื้นที่อำเภอเกาะสีชัง , จังหวัดชลบุรีบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ในการพัฒนาคู่มือเพื่อการฟื้นฟูการละเล่นพื้นบ้านและกีฬาไทย กรณีศึกษา : การโยนลูกช่วงในพื้นที่อำเภอเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี ซึ่งเป็นการวิจัยและพัฒนา (Research and Development) โดยขอบเขตในการวิจัยประกอบด้วย 1) ศึกษาสภาพปัจจุบันของการละเล่นพื้นบ้านและกีฬาไทย การโยนลูกช่วงในพื้นที่อำเภอเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี 2) สร้างคู่มือเพื่อการฟื้นฟูการละเล่นพื้นบ้านและกีฬาไทย กรณีศึกษา : การโยนลูกช่วงในพื้นที่อำเภอเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี และ 3) ประเมินคู่มือเพื่อการฟื้นฟูการละเล่นพื้นบ้านและกีฬาไทย กรณีศึกษา : การโยนลูกช่วงในพื้นที่อำเภอเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี
ผลการวิจัยพบว่า
- 1. การละเล่นพื้นบ้านและกีฬาไทยของท้องถิ่น “การโยนลูกช่วง” ของอำเภอเกาะสีชังนั้น จะเล่นกันเฉพาะเทศกาลสงกรานต์เท่านั้น ซึ่งมีเฉพาะปราชญ์ชาวบ้านบางท่านเท่านั้นที่สามารถบอกเล่าหรือนำการละเล่นนี้ได้ และไม่พบเอกสาร หรือตำราอื่นใดที่บ่งบอกหรือใช้เป็นหลักฐานการละเล่นพื้นบ้านและกีฬาไทยของท้องถิ่น “การโยนลูกช่วง” ของอำเภอเกาะสีชัง
- 2. คู่มือเพื่อการฟื้นฟูการละเล่นพื้นบ้านและกีฬาไทย กรณีศึกษา : การโยนลูกช่วงในพื้นที่อำเภอเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี ประกอบด้วยเนื้อหา ดังนี้ หน้าปก, เกริ่นนำ, อุปกรณ์, ขนาดสนามแข่งขัน, จำนวนผู้เล่น, กติกาและข้อตกลงในการเล่น เทคนิคการเหวี่ยง/ โยนลูกช่วง, วิธีการเล่น และภาพประกอบการโยนลูกช่วง
- 3. ผู้ทรงคุณวุฒิตรวจสอบ จำนวน 5 ท่าน พิจารณาความเหมาะสม (Content Validity) ของคู่มือฯ พบว่า คู่มือเพื่อการฟื้นฟูการละเล่นพื้นบ้านและกีฬาไทย กรณีศึกษา : การโยนลูกช่วงในพื้นที่อำเภอเกาะสีชัง จังหวัดชลบุรี มีค่าดัชนีความสอดคล้อง (IOC) เท่ากับ 1
เอกสารอ้างอิง
บรรณานุกรม
กรมพลศึกษา. (2557). การละเล่นพื้นบ้านไทย. กรุงเทพฯ: เอส. ออฟเซ็ทกราฟฟิคดีไซน์.
กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2559). กีฬาภูมิปัญญาไทย: มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ.
กรุงเทพฯ: องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึกในพระบรมราชูปถัมภ์.
กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (2568). มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม ประจำปีพุทธศักราช 2567.
กรุงเทพฯ: สำนักงานกิจการโรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก ในพระบรมราชูปถัมภ์.
คณะวิทยาศาสตร์การกีฬาและสุขภาพ มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ วิทยาเขตชลบุรี. (2566).
เอกสารประกอบโครงการการละเล่นพื้นบ้านและกีฬาไทย ณ โรงเรียนเกาะสีชัง ต.ท่าเทววงษ์
อ.เกาะสีชัง จ.ชลบุรี. ชลบุรี: คณะวิทยาศาสตร์การกีฬาและสุขภาพ มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ
วิทยาเขตชลบุรี.
ชัชชัย โกมารทัต. (2549). กีฬาพื้นเมืองไทยภาคกลาง. กรุงเทพฯ: สถาพรบุ๊คส์.
ทองคำ ดวงขันเพ็ชร. (2567). รูปแบบการจัดการมรดกทางวัฒนธรรมอย่างสร้างสรรค์โดยการมีความร่วม
ของชุมชนลุ่มน้ำโขง. วารสารกว๊านพะเยา, 1(3), หน้า 14-33.
เปรม ถาวรประภาสวัสดิ์. (2568). การส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม.
กรุงเทพฯ: สำนักวิชาการ สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร.
พระครูสังฆรักษ์ทรงพรรณ ชยทตฺโต. (2564). กระบวนการสร้างภูมิคุ้มกันมรดกทางวัฒนธรรมของชุมชน
ตลาดน้ำในจังหวัดราชบุรี. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์ คณะครุศาสตร์
มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, 8(2), หน้า 16-28.
พระราชบัญญัติส่งเสริมและรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม พ.ศ. 2559. (2559, 1 มีนาคม).
ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 133 (ตอนที่ 19 ก), หน้า 1-9.
มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ. (2566). ประกาศมหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ เรื่อง นโยบาย หลักเกณฑ์
และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับศิลปวัฒนธรรมและความเป็นไทย. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ.
มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ. (2566). ประกาศมหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ เรื่อง นโยบายการพัฒนา
มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ. ชลบุรี: มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ.
รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย. (2560, 6 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 134 ตอนที่ 40 ก, หน้า 1-90.
สมโภชน์ อเนกสุข. (2551). คอมพิวเตอร์สําหรับการวิจัย: การใช้โปรแกรมสําเร็จรูปวิเคราะห์ข้อมูล.
ชลบุรี: คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา.