การบริหารวิชาการในสถานศึกษาของโรงเรียนศูนย์เครือข่าย แม่ลาน้อยสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 2

Main Article Content

สุภาษิต งามจารุเกรียงไกร
ประพันธ์ ธรรมไชย

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุงการบริหารวิชาการ 2) เพื่อศึกษาแนวทางการบริหารวิชาการในสถานศึกษาของโรงเรียนศูนย์เครือข่ายแม่ลาน้อย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 2 ประชากรที่ให้ข้อมูลโดยการตอบแบบสอบถาม รวมจำนวน 91 คน และกลุ่มเป้าหมายผู้ทรงคุณวุฒิผู้ให้ข้อมูลโดยการสัมภาษณ์จากโรงเรียนที่มีแนวปฏิบัติที่ดี (Best practice) รวมทั้งสิ้น 7 คน เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed medthod) เครื่องมือที่ใช้ในการทำวิจัยคือ แบบสังเคราะห์องค์ประกอบ แบบสอบถาม และแบบสัมภาษณ์การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาสรุปบรรยายแบบพรรณนา และการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยการหาค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็น ผลการศึกษาพบว่า 1. ผลการศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็นการศึกษาการบริหารวิชาการในสถานศึกษาของโรงเรียนศูนย์เครือข่ายแม่ลาน้อย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 2 สภาพปัจจุบันในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง สำหรับสภาพที่พึงประสงค์ในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด ส่วนค่าดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็นจากมากไปหาน้อย ได้แก่ การนิเทศการศึกษา การพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายใน และมาตรฐานการศึกษา การวัดประเมินผล และการเทียบโอนผลการเรียน การวิจัยเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาในสถานศึกษา การจัดการเรียนรู้ การพัฒนาสื่อ นวัตกรรมและเทคโนโลยีทางการศึกษา  การพัฒนาหลักสูตร 2. ผลการศึกษาแนวทางการบริหารวิชาการในสถานศึกษาของโรงเรียนศูนย์เครือข่ายแม่ลาน้อย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 2 โดยเรียงจากค่าดัชนีการจัดลำดับความต้องการจำเป็นที่จำเป็นต้องพัฒนาในแต่ละด้านมีดังนี้ 1) การนิเทศการศึกษาให้สถานศึกษาดำเนินการสร้างเครือข่ายเพื่อแลกเปลี่ยนความรู้ ประสบการณ์ จัดระบบนิเทศทั้งภายในและนอก 2) การพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายใน และมาตรฐานการศึกษาให้สถานศึกษาออกแบบระบบประกันคุณภาพที่เหมาะสมกับบริบทของสถานศึกษาเพื่อใช้ในการพัฒนาคุณภาพการศึกษา 3) การวัดประเมินผล และการเทียบโอนผลการเรียนให้สถานศึกษามีการจัดให้มีการเทียบโอนความรู้ ทักษะ ประสบการณ์ และผลการเรียนจากโรงเรียนอื่นตามที่กำหนด 4) การวิจัยเพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาในสถานศึกษาสถานศึกษาควรส่งเสริมให้ครูทำการวิจัยในชั้นเรียนเพื่อแก้ปัญหาและประยุกต์ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน 5 ) การจัดการเรียนรู้ควรวิเคราะห์ผู้เรียนปรับเนื้อหาให้เหมาะสมกับบริบทเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวันและวัฒนธรรมท้องถิ่น  6) การพัฒนาสื่อนวัตกรรมและเทคโนโลยีทางการศึกษาควรพัฒนาสื่อและนวัตกรรมทางการเรียนการสอนให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ควรกำกับติดตามและประเมินผลการดำเนินการพัฒนาสื่อและเทคโนโลยีอย่างต่อเนื่อง 7) การพัฒนาหลักสูตรควรวิเคราะห์ข้อมูลพื้นฐานของผู้เรียนและบริบทของชุมชนเพื่อให้หลักสูตรสามารถตอบสนองความต้องการของผู้เรียนและบูรณาการเข้ากับหลักสูตรแกนกลาง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
งามจารุเกรียงไกร ส., & ธรรมไชย ป. (2025). การบริหารวิชาการในสถานศึกษาของโรงเรียนศูนย์เครือข่าย แม่ลาน้อยสังกัด สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 2. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 7(3), 252–272. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/JAPDEAT/article/view/280063
ประเภทบทความ
บทความวิจัย
ประวัติผู้แต่ง

ประพันธ์ ธรรมไชย, อาจารย์ประจำคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่


เอกสารอ้างอิง

กัลยา วงศ์สวัสดิ์. (2558). ประสิทธิผลการบริหารวิชาการโรงเรียนระดับประมศึกษาสังกัดเทศบาลในจังหวัดนครศรีธรรมราช. วิทยานิพนธ์ครุศาตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฎนครศรีธรรมราช.

กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ฉบับแก้ไขปรับปรุง 2545 (ฉบับที่ 2). กระทรวงศึกษาธิการ.

กีรติกานต์ ศิริสุรวัฒน์ และคณะ. (2559). การพัฒนาระบบการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ระดับประถมศึกษาโรงเรียนอนุบาลศรีประชานุกูลโดยการประเมินเสริมพลัง. วารสารการวัดผลการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 22(1), 21–26.

แคทรียาภรณ์ อินทิพย์. (2559). การศึกษาสภาพ และปัญหาการบริหารงานวิชาการของสถานศึกษาที่มีนักเรียน ต่างด้าว สังกัดสานักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยาเขต 1 และ เขต 2. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนครศรีอยุธยา.

จิรวรรณ อังศุชวาลวงศ์. (2557). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำกับประสิทธิผลการบริหารวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดเทศบาลเมืองทุ่งสง. วิทยานิพนธ์ครุศาตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฎนครศรีธรรมราช.

ณัฐฐิติ คำมูล. (2564). ระบบการศึกษาไทยมีปัญหาตรงไหนบ้าง. https://www.sanook.com/news/8495810/

ณัฐพงษ์ เกรียงไกรวงษ์ และคณะ. (2565). ความต้องการจำเป็นของการบริหารวิชาการโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดใหญ่ จังหวัดเลยตามแนวคิดการเรียนรู้ที่ส่งเสริมศักยภาพเฉพาะบุคคล. วารสารครุศาสตร์ปริทรรศน์, 9(3), 165–169.

นิสสรณ์ กัณฑษา และคณะ. (2567). แนวทางการนิเทศการศึกษาโดยใช้ระบบนิเวศการเรียนรู้เป็นฐานของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตร เขต 1. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(9), 1031–1047.

นริสรา เรียนรู้ และพฤฑฒิพล พฤฑฒิกุล. (2567). แนวทางพัฒนาการดำเนินงานการวัดผลประเมินผลและเทียบโอนผลการเรียนในความเป็นปกติใหม่ของสถานศึกษาขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากำแพงเพชร เขต 1. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย (สพบท.), 6(2), 227–243.

บุญชม ศรีสะอาด. (2556). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). สุวีริยาสาส์น.

บุณยรัตน์นันท์ อารีรอบ. (2557). ปัญหาและแนวทางการพัฒนาการเทียบโอนผลการเรียนการศึกษาตามอัธยาศัยของสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดจันทบุรี. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยบูรพา.

ปกรณ์พงศ์ อินทองแก้ว. (2563). ปัจจัยและแนวทางในการขับเคลื่อนการดำเนินงานนิเทศภายในโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดเล็กสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วิทยานิพนธ์ครุศาสตร มหาบัณฑิต สาขาวิชานิเทศการศึกษาและพัฒนาหลักสูตร จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปรียา สงค์ประเสริฐ. (2564). รูปแบบการพัฒนาระบบประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราชเขต 1. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 1.

ปรีติ พรมลารักษ์ และคณะ. (2566). การบริหารงานวิชาการตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารสถานศึกษาในกลุ่มคุณภาพการศึกษากกดู่-นาแขม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1. วารสารสังคมศาสตร์บูรณาการ, 3(8), 1–90.

ปรัตถกรณ์ กองนาคู. (2564). การพัฒนาแนวทางการบริหารวิชาการสำหรับโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาฬสินธุ์ เขต 3. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

พงค์ศักดิ์ จิตสะอาด และคณะ. (2560). การศึกษาปัญหาการบริหารงานวิชาการของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 1 – 2. Veridian E-Journal, Silpakorn University, 10(1) ,1906 – 3431.

พัชญ์พิชา จันทา. (2563). แนวทางการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครนายก. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาตรมหาบัณฑิตสาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา มหาวิทยาลัยราชมงคลธัญบุรี.

พิชฌาฎา แพงด้วง. (2565). แนวทางการพัฒนาการบริหารงานวิชาการในโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม.

พิมพ์ใจ พุฒจัตุรัส. (2562). การบริหารงานวิชาการของโรงเรียน สังกัดสำนักงานศึกษาธิการภาค 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏวไลยอลงกรณ์ ในพระบรมราชูปถัมภ์.

รัฐพร ธรรมพิริยะกุล. (2566). การบริหารวิชาการของโรงเรียนในอำเภอแม่ลาน้อย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 2 [การค้นคว้าอิสระครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา]. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่.

วิชุดา เหล่าน้ำใส และนิยดา เปี่ยมพืชนะ. (2566). ความต้องการจำเป็นและแนวทางการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาร้อยเอ็ด เขต 1.วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์, 7(1), 534–545.

ศิริวัฒน์ บุญโตนด, และสถิรพร เชาวน์ชัย. (2564). ความต้องการจำเป็นและแนวทางการส่งเสริมการบริหารงานวิชาการสู่ความเป็นเลิศของโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาพิจิตร. การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2566). การแถลงข่าวผลการประเมินPISA 2022. https://pisathailand.ipst.ac.th/

สมบูรณ์ เทพศรัทธา และคณะ. (2562). กลยุทธ์การบริหารงานวิชาการที่มีประสิทธิผลของโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบุรีรัมย์ เขต 1. วารสารมหาจุฬานาครทรรศน์, 6(8), 3843–3855.

สุวิมล ว่องวานิช. (2558). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น (พิมพ์ครั้งที่ 3 ฉบับปรับปรุง). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุดาพร หงส์เวียงจันทร์. (2565). การดำเนินการประกันคุณภาพภายในสถานศึกษาสำนักงานเขตตลิ่งชัน สังกัดกรุงเทพมหานคร. การค้นคว้าอิสระศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร.

สุภาวดี จันทร์ศิริ และคณะ. (2563). การบริหารงานประกันคุณภาพการศึกษาภายในของสถานศึกษาในยุคไทยแลนด์ 4.0 เขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุราษฎร์ธานี เขต 3. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 5(2), 61–75.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต 2. (2566). ระบบบริการข้อมูลภาครัฐ Big DATA สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแม่ฮ่องสอน เขต2. https://www.mhs2.go.th/

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติพ.ศ. 2542 แก้ไขเพิ่มเติมปี 2562. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560 – 2579. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

องค์การบริหารส่วนตำบลแม่ลาน้อย. (2565). สภาพทั่วไป (การศึกษาในตำบล). https://www.mae-lanoi.go.th/condition.php

อดุลย์ แสนสิบ และสายสุดา เตียเจริญ. (2565). แนวทางการพัฒนาการนิเทศการศึกษาของโรงเรียนในศูนย์เครือข่ายคุณภาพการศึกษา บางสะพานน้อย 3 (ไชยราช) สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาประจวบคีรีขันธ์ เขต 1. วารสารการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยศิลปากร, 13(2), 53–75.

อภิญรัตน์ สุนทรพรพันธ์ และคณะ. (2564). การศึกษาปัญหาการบริหารงานวิชาการโรงเรียนขนาดเล็กสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 1. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.

Best, J. W. (1982). Research in education (4th ed.). Prentice-Hall.

Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing (5th ed.). Harper Collins Publishers.

Likert, R. S. W. (1932). A technique for the measurement of attitudes. Archives of Psychology. New York University.