รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดศรีสะเกษ

บทคัดย่อ

ภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา เป็นกระบวนการเสริมสร้างความสามารถและทักษะของผู้บริหารให้พร้อมรับมือการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยี เน้นความเป็นผู้นำดิจิทัล การมีวิสัยทัศน์ดิจิทัล การบริหารจัดการโครงสร้าง ความสามารถในการใช้ดิจิทัล การสื่อสารดิจิทัล การสร้างวัฒนธรรมดิจิทัล เพื่อขับเคลื่อนองค์กรให้ก้าวทันยุคดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิภาพ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนารูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาในจังหวัดศรีสะเกษ แบ่งออกเป็น 3 ระยะ คือ ระยะที่ 1 การศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ ความต้องการจำเป็น กลุ่มตัวอย่าง คือ ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 263 คน เครื่องมือที่ใช้ เป็นแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้สถิติ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีความต้องการจำเป็น ส่วนการศึกษาแนวทางการพัฒนา โดยการสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 4 คน ประกอบด้วย ผู้อำนวยการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 1, 2, 3, 4 เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์ วิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์เนื้อหา ระยะที่ 2 การสร้างและตรวจสอบรูปแบบ โดยการยกร่างรูปแบบจากการศึกษาในระยะที่ 1 และตรวจสอบความเหมาะสมของรูปแบบ โดยผู้ทรงคุณวุฒิ 12 คน เครื่องมือที่ใช้ เป็นแบบสอบถามประเด็นการสนทนากลุ่ม สถิติที่ใช้ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา ระยะที่ 3 การประเมินรูปแบบ กลุ่มเป้าหมาย ผู้มีส่วนได้เสีย (Stake Holder) เลือกแบบเจาะจง จำนวน 7 โรงเรียน ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา หัวหน้างานวิชาการ และครู รวม 21 คน เครื่องมือที่ใช้ เป็นแบบประเมินรูปแบบด้านความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของรูปแบบ สถิติที่ใช้ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา

         ผลการวิจัยพบว่า

1. ผลการศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ ความต้องการจำเป็น พบว่า ด้านการสื่อสารดิจิทัล เป็นการส่งผ่านข้อมูลสารสนเทศ หรือความคิดเห็นผ่านช่องทางดิจิทัลที่ใช้เทคโนโลยีเป็นหลัก ทำให้เกิดความรวดเร็ว สะดวกสบาย ในการจัดเก็บ การเข้าถึงแหล่งข้อมูลต่าง ๆ และเป็นการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการสื่อสารที่สามารถเข้าถึง รับรู้ และเรียนรู้ได้ทุกที่ทุกเวลา มีการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้ในการสื่อสารผ่านสื่อดิจิทัลด้วยรูปแบบวิธีการที่หลากหลาย รวมทั้งการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อประโยชน์ต่อการพัฒนางานวิชาการ การจัดการเรียนการสอน การบริหารทรัพยากรบุคคล อาคารสถานที่ และด้านอื่น ๆ ตลอดจนสามารถสร้างเครือข่ายการสื่อสารดิจิทัลได้อย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพ ส่วนผลการศึกษาแนวทางการพัฒนา มี 5 องค์ประกอบ คือ 1) หลักการของรูปแบบ 2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ 3) วิธีดำเนินการของรูปแบบ 4) การประเมินผลของรูปแบบ และ5) เงื่อนไขความสำเร็จของรูปแบบ


2. ผลการสร้างและตรวจสอบรูปแบบ พบว่า องค์ประกอบของรูปแบบมี 5 องค์ประกอบ คือ 1) หลักการของรูปแบบ ได้แก่ หลักการพัฒนาภาวะผู้นำยุคดิจิทัล เน้นการสร้างความสามารถและทักษะในการนำเทคโนโลยีและข้อมูลมาใช้ในการบริหารจัดการองค์กรอย่างมีประสิทธิภาพ และหลักธรรมาภิบาล การสร้างความโปร่งใส ตรวจสอบได้ จะสามารถป้องกันและแก้ปัญหาการบริหารจัดการสถานศึกษาได้อย่างมีประสิทธิผล 2) วัตถุประสงค์ของรูปแบบ เพื่อพัฒนาภาวะผู้นำยุคดิจิทัลของผู้บริหารสถานศึกษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ 3) วิธีดำเนินการของรูปแบบ ต้องคำนึงหลักการทั้งสองของรูปแบบและใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการดำเนินงานทั้งด้านความเป็นผู้นำดิจิทัล ด้านการมีวิสัยทัศน์ดิจิทัล ด้านการบริหารจัดการโครงสร้าง ด้านความสามารถในการใช้ดิจิทัล ด้านการสื่อสารดิจิทัล และด้านการสร้างวัฒนธรรมดิจิทัล 4) การประเมินผลของรูปแบบโดยการวัดผลที่เกิดขึ้นตามวัตถุประสงค์ของรูปแบบ และ5) เงื่อนไขความสำเร็จของรูปแบบ คือ ผู้บริหารสถานศึกษามีวิสัยทัศน์ที่ชัดเจน ให้ความสำคัญกับการเรียนรู้ เปิดรับความคิดใหม่ มีและสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่เอื้อต่อการเรียนรู้


3.        ผลการประเมินรูปแบบ พบว่า โดยภาพรวมและรายด้าน ด้านความเป็นไปได้ และด้านความเป็นประโยชน์ อยู่ในระดับมากที่สุด