แนวทางการบริหารระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนแบบมีส่วนร่วม สำหรับนักเรียนกลุ่มชาติพันธุ์ กลุ่มเครือข่ายพัฒนาการศึกษาแม่สายเวียงพางคำ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพการบริหารระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนสำหรับนักเรียนกลุ่มชาติพันธุ์ 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อสภาพการบริหารระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนสำหรับนักเรียนกลุ่มชาติพันธุ์ และ 3) เพื่อเสนอแนวทางการบริหารระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนแบบมีส่วนร่วม สำหรับนักเรียนกลุ่มชาติพันธุ์ กลุ่มเครือข่ายพัฒนาการศึกษาแม่สายเวียงพางคำ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3 ประชากรที่ใช้ในการศึกษา ข้อที่ 1 ได้แก่ผู้บริหารสถานศึกษา 19 คน ครูผู้สอน 280 คน ข้อที่ 2 ได้แก่นักวิชาการชำนาญการพิเศษ จำนวน 1 คน นักจิตวิทยาโรงเรียนจำนวน 1 คน ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 8 คน ครูผู้สอน จำนวน 2 คน และข้อที่ 3 ได้แก่ผู้อำนวยการกลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา จำนวน 1 คน นักจิตวิทยาโรงเรียนจำนวน 1 คน ผู้บริหารสถานศึกษา จำนวน 8 คน คณะกรรมการสถานศึกษา จำนวน 2 คน ตัวแทนผู้ปกครอง จำนวน 2 คน และตัวแทนครูผู้สอน จำนวน 2 คน เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบสนทนากลุ่ม โดยวิเคราะห์ข้อมูล ค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและวิเคราะห์เนื้อหานําเสนอในรูปแบบความเรียง ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการบริหารระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนสำหรับนักเรียนกลุ่มชาติพันธุ์พบว่าภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง 2) ปัจจัยที่ส่งผลต่อการบริหารระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนสำหรับนักเรียนกลุ่มชาติพันธุ์ ได้แก่ ปัจจัยภายในด้านโครงสร้างและนโยบายของสถานศึกษา , ผลผลิตและบริการ ,บุคลากร , ประสิทธิภาพทางการเงิน , วัสดุทรัพยากร และ การบริหารจัดการ ปัจจัยภายนอกด้านสังคมและวัฒนธรรม , ด้านเทคโนโลยี , ด้านเศรษฐกิจ และ ด้านการเมืองและกฎหมาย ซึ่งล้วนส่งผลต่อการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน และ 3) แนวทางการบริหารระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนแบบมีส่วนร่วม ประกอบด้วยองค์ประกอบของระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียน 5 ด้าน ได้แก่ การรู้จักนักเรียนเป็นรายบุคคล การคัดกรองนักเรียน การพัฒนาและส่งเสริมนักเรียน การป้องกันและแก้ไขปัญหานักเรียน และการส่งต่อนักเรียน โดยใช้หลักการมีส่วนร่วม 4 ประการ คือ การมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ การมีส่วนร่วมในการดำเนินงาน การมีส่วนร่วมในการรับผลประโยชน์ และการมีส่วนร่วมในการประเมินผล
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2546). คู่มือดูแลช่วยเหลือนักเรียน. โรงพิมพ์องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก.
เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. (2558). เครือข่ายความร่วมมือ: กลไกสำคัญสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน. ซัคเซส มีเดีย.
พรวิมล กลิ่นศรีสุข (2564). การพัฒนาแนวทางการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 22. จังหวัดนครพนม วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
จุฑารัตน์ มั่นรักคงและบุญจันทร์ (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชัยภูมิ เขต 3. วารสารวิชาการศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ, 11(1), 68–80.
ฐณวัฒน์ ฉัตรวุฒิรัศมิ์. (2566). การพัฒนารูปแบบระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนด้วยหลักการมีส่วนร่วม โรงเรียนบ้านบะแค องค์การบริหารส่วนจังหวัดขอนแก่น. วารสารวิชาการสถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิค, 9(2), 329–339.
บุญญรัตน์ เผ่าวงศากุล. (2565). แนวทางการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในโรงเรียนขยายโอกาส สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษากาญจนบุรี เขต 1. วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร, 79–185.
พิชามญช์ ม่วงแก้ว. (2560). การศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษากับการดำเนินงานตามระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาจันทบุรี. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี.
เพลินพิศ สิงห์คำ. (2560). การพัฒนาแนวทางการดำเนินระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนของโรงเรียนในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 28. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.
ภูวดล ถวิลคำ. (2556). การวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนโรงเรียนอากาศอำนวยศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 23. วารสารบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 10(48), 133–142.
ธีระ รุญเจริญ. (2557). การบริหารสถานศึกษาสู่ความเป็นเลิศ. ข้าวฟ่าง.
รชา พูลพ่วง, ชาญชัย วงศ์สิรสวัสดิ์ และ อรสา จรูญธรรม. (2567). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนของสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. วารสาร มจร การพัฒนาสังคม, 9(1), 374-384.
สุวิมล ว่องวาณิช. (2558). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3. (2567). รายงานผลการดำเนินงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. เชียงราย: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 4). พริกหวานกราฟฟิค.
Banks, J. A. (2015). Cultural diversity and education: Foundations, curriculum, and teaching (6th ed.). Routledge.
Cohen, J. &. (1981). Rural Development Participation: Concept and Measure for Project Design Implementation and Evaluation. Cornell University Press.
Fullan, M. (2001). Leading in a culture of change. Jossey-Bass.
Sergiovanni, T. J. (2007). Rethinking leadership: A collection of articles (2nd ed.). Corwin Press.