การพัฒนาผลิตภัณฑ์ บรรจุภัณฑ์ และตราสินค้า ‘ข้าวตอกหัวโขนกล้วยไข่’ กลุ่มโอทอปวิลเลจบ้านวังพระธาตุ จังหวัดกำแพงเพชร

บทคัดย่อ

     การพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหารพื้นถิ่นเป็นแนวทางในการเพิ่มมูลค่าผลิตภัณฑ์ชุมชนและสร้างรายได้อย่างยั่งยืน ข้าวตอกหัวโขนกล้วยไข่ เป็นขนมโบราณที่พบในชุมชนบ้านวังพระธาตุ ตำบลไตรตรึงษ์ จังหวัดกำแพงเพชร โดยผลิตภัณฑ์เดิมมีข้อจำกัด ได้แก่ ขนาดชิ้นใหญ่ มีน้ำตาลสูง บรรจุภัณฑ์ปิดไม่สนิท ไม่มีตราสินค้า และไม่มีช่องทางการจำหน่ายออนไลน์ การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) พัฒนาผลิตภัณฑ์ 2) พัฒนาบรรจุภัณฑ์ 3) พัฒนาตราสินค้าและช่องทางการตลาด 4) ประเมินความพึงพอใจของผู้บริโภค การวิจัยใช้วิธีแบบผสมผสาน โดยการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูล 15 คน ทำการวิเคราะห์เนื้อหา การวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามกับผู้บริโภคจำนวน 333 คน เพื่อประเมินความพึงพอใจในด้านผลิตภัณฑ์ ราคา ช่องทางการจัดจำหน่าย และการส่งเสริมการตลาด วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

     ผลการวิจัยพบว่า 1) การพัฒนาผลิตภัณฑ์ได้มีการปรับสูตรโดยใช้กล้วยไข่เป็นส่วนผสมเพื่อเพิ่มความหวานตามธรรมชาติ ลดปริมาณน้ำตาล ปรับขนาดผลิตภัณฑ์ให้เหมาะสม การออกแบบบรรจุภัณฑ์แบบปิดสนิทที่ช่วยรักษาคุณภาพอาหาร และพัฒนาตราสินค้าพร้อมช่องทางการจำหน่ายผ่านสื่อออนไลน์ และอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานความปลอดภัยอาหาร 2) การพัฒนาบรรจุภัณฑ์ทำเป็นถุงซิปล็อคด้านหน้าสีใส ด้านหลังเป็นสีเงิน เพื่อยืดอายุการเก็บรักษา รักษาคุณภาพของผลิตภัณฑ์ และมีภาพลักษณ์ที่น่าดึงดูดใจ 3) การพัฒนาตราสินค้าผลิตภัณฑ์ด้วยอัตลักษณ์ท้องถิ่น เพิ่มช่องทางการติดต่อผ่านเพจเฟชบุ๊ก และคิวอาร์โค๊ด ทำให้มีรายได้เพิ่มขึ้นร้อยละ 20 4) การประเมินความพึงพอใจของผู้บริโภคโดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ =4.50) โดยพบว่า ด้านสินค้าและบริการ อยู่ในระดับมาก ส่วนด้านราคา ช่องทางการจัดจำหน่าย และการส่งเสริมการขายอยู่ในระดับมากที่สุด