การเล่าเรื่องผ่านสารคดีสั้น “เกลือสินเธาว์โคราช ภูมิปัญญาพื้นบ้านกับการเปลี่ยนแปลง”

บทคัดย่อ

บทนำ: บทความการเล่าเรื่องผ่านสารคดีสั้น “เกลือสินเธาว์โคราช ภูมิปัญญาพื้นบ้านกับการเปลี่ยนแปลง” นี้เป็นส่วนหนึ่งของงานวิจัยเรื่อง “การปรับตัวทางวัฒนธรรมของเกลือสินเธาว์เมืองโคราช” วัตถุประสงค์ของการวิจัย: เพื่อเล่าเรื่องภูมิปัญญาพื้นบ้านการหุงเกลือสินเธาว์แบบดั้งเดิมกับการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมของเกลือสินเธาว์เมืองโคราชผ่านสารคดีสั้น          ระเบียบวิธีวิจัย: เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) เก็บข้อมูลจำนวน 5 ชุมชน ในพื้นที่อำเภอพิมายและอำเภอโนนสูงของเมืองโคราช ใช้วิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง (Purposive Sampling) และรวบรวมข้อมูลด้วยวิธีการสัมภาษณ์แบบเจาะลึก (In-Depth Interview) กับกลุ่มผู้ให้ข้อมูลหลักจำนวน 11 คน ผลการวิจัย: พบว่า สารคดีสั้นนี้ได้นำแนวคิดการเล่าเรื่อง (Story telling) ในบางประเด็นมาเป็นแนวทางในการเล่าเรื่องในรูปแบบสารคดีสั้น โดยเล่าเรื่องถึงการต่อสู้และการเอาชนะของกลุ่มผู้สูงวัยชาวบ้านบางกลุ่มที่หลงเหลืออยู่เพียงไม่กี่ครัวเรือนที่มุ่งมั่นในการสืบสานวัฒนธรรมจากภูมิปัญญาพื้นบ้านในการต้มเกลือหรือหุงเกลือสินเธาว์ และอยากจะส่งต่อวิถีชีวิตนี้ไปยังรุ่นต่อไปในช่วงเวลาที่ตนเองก็กำลังจะหมดเรี่ยวแรงลงไป และสารคดีสั้นนี้ยังแฝงไปด้วยแนวคิดอุดมการณ์ของคนหุงเกลือที่เห็นคุณค่าและอยากจะสืบสานวัฒนธรรมและภูมิปัญญาพื้นบ้าน แต่ก็ต้องต่อสู้กับแนวคิดอุดมการณ์ของคนรุ่นใหม่ สรุป: สารคดีสั้นได้ตั้งคำถามให้ผู้ชมได้หาคำตอบด้วยตัวเองถึงการธำรงรักษาไว้ซึ่งวิถีชีวิตและวัฒนธรรมการหุงเกลือสินเธาว์แบบดั้งเดิมนี้ไว้ หรือจะปล่อยให้สูญหายไปกับกาลเวลาและยุคสมัยที่เปลี่ยนไป