ความเป็นไปได้ในการพัฒนารัฐสวัสดิการในสังคมไทย
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัจจัยอันเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนารัฐสวัสดิการในประเทศไทย วิเคราะห์สาเหตุที่ยังไม่สามารถจัดตั้งระบบรัฐสวัสดิการแบบเต็มรูปแบบได้ รวมทั้งเสนอแนวทางการออกแบบที่เหมาะสม ภายใต้หลักความเสมอภาค ความเป็นธรรม และการไม่ทิ้งใครไว้ข้างหลัง การวิจัยใช้ระเบียบวิธีเชิงคุณภาพ โดยวิเคราะห์ข้อมูลจากเอกสารวิชาการ งานวิจัย และนโยบายสาธารณะ พร้อมเปรียบเทียบกับประเทศที่มีรัฐสวัสดิการเข้มแข็ง คือ สวีเดน เยอรมนี สหราชอาณาจักร และญี่ปุ่น ผลการวิจัยชี้ว่า ระบบรัฐสวัสดิการไทยยังมีลักษณะจำกัดอยู่เฉพาะกลุ่มและขาดหลักการถ้วนหน้า ได้แก่ การบริหารแบบรวมศูนย์ ความล้มเหลวของกลไกตลาด ความไม่มั่นคงทางเศรษฐกิจ งบประมาณจำกัด รวมถึงปัจจัยด้านประชากร การเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุและเทคโนโลยี ที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว แนวทางที่เหมาะสมคือการออกแบบระบบผสมที่ยึดหลักการแบบถ้วนหน้า การกระจายทรัพยากรอย่างเป็นธรรม และการลงทุนทางสังคม โดยรัฐต้องมีบทบาทเชิงรุกในการจัดสรรบริการพื้นฐานและสนับสนุนครอบครัวและชุมชน ขณะเดียวกันควรส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการกำหนดนโยบายและตรวจสอบการดำเนินงาน ผลการวิจัยนี้เป็นการขยายองค์ความรู้เรื่องรัฐสวัสดิการในบริบทของสังคมไทย และกรอบการปฏิรูปที่สามารถลดความเหลื่อมล้ำ สร้างความเป็นธรรม และรองรับการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจและประชากรได้อย่างยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรมกิจการผู้สูงอายุ. (2566).รายงานการบูรณาการระบบสวัสดิการผู้สูงอายุปี 2565. กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
กรมสรรพากร. (2566). รายงานประสิทธิภาพการจัดเก็บภาษีปี 2565. สืบค้นเมื่อ 15 กรกฎาคม 2568,จาก http://www.rd.go.th.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). รายงานสถิติการศึกษาปี 2565. สืบค้นเมื่อ 15 กรกฎาคม 2568,จาก http://www.moe.go.th.
สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข. (2566). รายงานการประเมินภาระค่าใช้จ่ายด้านสุขภาพของครัวเรือนไทย พ.ศ. 2565-2566. สืบค้นเมื่อ 10 กรกฎาคม 2568,จาก https://www.hsri.or.th/researcher/media/upload/2023/2566-health-expenditure-report.pdf
สถาบันวิจัยสังคม มหาวิทยาลัยมหิดล. (2563). ความเชื่อทางศาสนากับความเหลื่อมล้ำในสังคมไทย.สืบค้นเมื่อ 1 กรกฎาคม 2568,จาก http://www.soc.mahidol.ac.th/th/research.
สำนักงานงบประมาณ. (2566). สรุปงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ 2566. กรุงเทพฯ: สำนักนายกรัฐมนตรี.
Dahl, R. A. (1989). Democracy and its critics. Yale University Press.
Durkheim, E. (2014). The Division of Labor in Society. The Free Press of Glencoe Illinois.
Esping-Andersen, G. (1990). The Three Worlds of Welfare Capitalism. Princeton University Press.
Harvey, D. (2005). A Brief History of Neoliberalism. Oxford University Press.
Keynes, J. M. (1936). The General Theory of Employment, Interest and Money. Macmillan.
Korpi, W. (2021). The Democratic Class Struggle and Policy Outcomes. Routledge.
Locke, J. (1988). Two Treatises of Government. Cambridge University Press.
Marshall, T. H. (1950). Citizenship and Social Class. Cambridge University Press.
Marx, K., & Engels, F. (1848). The Communist Manifesto. Penguin Classics.
OECD. (2021). Talent Management in Thai Civil Service. Retrieved June 20,2025, from https://www.oecd.org/gov/thailand-talent-management-2021.pdf
Rawls, J. (1971). A Theory of Justice. Harvard University Press.
Samuelson, P. A., & Nordhaus, W. D. (2010). Economics (19th ed.). McGraw-Hill.
TDRI. (2564). การบูรณาการระบบสวัสดิการสังคมไทย: ปัญหาและแนวทางแก้ไข.สืบค้นเมื่อ 1 กรกฎาคม 2568, จาก https://tdri.or.th.
The Active. (2022). “ความหวัง” และ “ความเป็นไปได้” รัฐสวัสดิการไทย. Retrieved July 1,2025, from https://theactive.thaipbs.or.th/read/welfare-hope-possibility.
Transparency Thailand. (2022). Corruption in Social Welfare Programs: A Case Study of Thailand. Retrieved July 10,2025, from https://www.transparency-thailand.org.
WHO. (2023). Global Health Observatory Data Repository. Retrieved July 10,2025, from https://www.who.int/data/gho.
World Bank. (2020). Thailand Public Sector Management Review. Retrieved July 1,2025, from https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/703711585234968513/thailand-public-sector-management-review.
World Bank. (2021). Thailand Economic Monitor: Fiscal Policy Challenges. Retrieved June 1,2025, from https://www.worldbank.org/th/country/thailand/publication/thailand-economic-monitor.