การบริหารสถานศึกษาและการพัฒนาภูมิสังคมอย่างยั่งยืน
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ มีจุดประสงค์ เพื่อศึกษาแนวคิดทฤษฎีการบริหารสถานศึกษาที่เหมาะสมกับบริบทปัจจุบัน วิเคราะห์แนวคิดการพัฒนาภูมิสังคมอย่างยั่งยืน เสนอแนวทางการบริหารสถานศึกษาที่สนับสนุนการพัฒนาภูมิสังคมอย่างยั่งยืน และสังเคราะห์ความเชื่อมโยงระหว่างการบริหารสถานศึกษากับการพัฒนาภูมิสังคมโดยเป็นการวิเคราะห์สังเคราะห์แนวคิดทฤษฎีและองค์ความรู้ใหม่ ในการบริหารสถานศึกษาเพื่อการพัฒนาภูมิสังคมอย่างยั่งยืนผลการศึกษา พบว่า การบริหารสถานศึกษาที่มีประสิทธิภาพ จำเป็นต้องเน้นหลักการพัฒนาภูมิสังคมอย่างยั่งยืน เป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน (SDGs) ภูมิสังคมและการพัฒนาท้องถิ่น การจัดการศึกษาควรตอบสนองความต้องการของท้องถิ่น โดยแนวคิดใหม่ที่เกิดขึ้นคือ การบริหารสถานศึกษาเพื่อการพัฒนาภูมิสังคมอย่างยั่งยืนในมิติเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม ซึ่งนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาสถานศึกษาให้เป็นศูนย์กลางการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน ส่งผลให้นักเรียนมีความเข้าใจและความภาคภูมิใจในวัฒนธรรมท้องถิ่น มีทักษะการดำรงชีวิตที่สอดคล้องกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง และสามารถเป็นกำลังสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาภูมิสังคมอย่างยั่งยืนได้
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จรีพร นาคสัมฤทธิ์, ปนัดดา ลาภเกิน, บุญธิดา ม่วงศรีเมืองดี, อารมย์ จันทะสอน, ปัญญา ไวยบุญญา, ศศิธร โคสุวรรณ, และประภัสสร ยอดสง่า. (2566). การจัดแหล่งเรียนรู้ภูมิสังคมภูมิวัฒนธรรมเพื่อการสอนสังคมศาสตร์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 42(3), 325-339.
ชยพล คำยะอุ่น. (2566). รูปแบบการบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วม โดยเครือข่ายการศึกษาของโรงเรียนบ้านเสี้ยว สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาน่าน เขต 2. วารสารสังคมศาสตร์วิชาการ, 16(2), 1-14
ชัยโรจน์ นพเฉลิมโรจน์. (2567). การประยุกต์ใช้หลักการทรงงานข้อที่ 5: ภูมิสังคม. วารสารสถาบันพอดี, 1(5), 30-40.
ณัฐวุฒิ พันทะลี, วิรุธ วิโรจโน, สุขพัฒน์ อนนท์จารย์, อาทิตย์ แสงเฉวก, เดชา นามวงษา และวีรนุช พรมจักร์. (2565). ความเหลื่อมล้ำทางสังคมไทยในยุคชีวิตวิถีใหม่ : Social Inequality in Thailand In The New Normal. วารสารสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 5(2), 185–209.
ปัญณพงศ์ วงศ์ณาศรี, พระครูปริยัติธำรงคุณ (กำธร ทองประดู่), พระศุภชาติ (ธมฺมิสฺสโร) สำลีวงษ์ และ ปรรณพัชญ์ จิตร์จำนงค์. (2567). การพัฒนาภาวะผู้นำในศตวรรษที่ 21. วารสารรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย, 4(2), 137-151.
มนูญ มุกข์ประดิษฐ์. (2551). ภูมิสังคมกับแนวพระราชดำริ. สืบค้นเมื่อ 15 มิถุนายน 2568,จาก https://www.hii.or.th/wiki84/index.php?title=ภูมิสังคมกับแนวพระราชดำริ
วิศรุต วังคาม, สุชาติ บางวิเศษ, และจุฑามาส ศรีจำนงค์. (2025). แนวทางการบริหารโรงเรียนสิ่งแวดล้อมศึกษาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเลย เขต 1. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(6), 54–67.
ศาสตรา ปาสาบุตร, ศักดิ์พงศ์ หอมหวล, และวิมลมาศ ปฐมวณิชกุล. (2558). รูปแบบกระบวนการพัฒนาคุณภาพการศึกษาของผู้เรียนโรงเรียนขนาดเล็ก บนฐานภูมิสังคมสร้างสรรค์. Chophayom Journal, 26(1), 145–155.
สำนักงานคณะกรรมการพิเศษเพื่อประสานงานโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ (สำนักงาน กปร.). (2560). ๑๐. ภูมิสังคม. สืบค้นเมื่อ 15 มิถุนายน 2568, จาก https://www.rdpb.go.th/th/King/หลักการทรงงาน-c24/๑๐-ภูมิสังคม-v9182.
สำนักงานมูลนิธิชัยพัฒนา ร่วมกับ หลักสูตรวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการพัฒนาภูมิสังคมอย่างยั่งยืน คณะผลิตกรรมการเกษตร มหาวิทยาลัยแม่โจ้. (2558). โครงการหนึ่งทศวรรษการพัฒนาภูมิสังคมอย่างยั่งยั่งยืนตามรอยพ่อ เฉลิมพระเกียรติ 60 พรรษา สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี.สืบค้นเมื่อ 10 มิถุนายน 2568,จาก https://www.chaipat.or.th/images/stories/news/Information/2557/news-decade/news-decade.pdf.
อัจฉรา นิยมาภา. (2564). รูปแบบการบริหารสถานศึกษาวิถีใหม่สู่คุณภาพการศึกษาที่พึงประสงค์ ในบริบทที่เปลี่ยนแปลง. วารสารศึกษาศาสตร์ มสธ, 14(2), 178-195.
อิทธิศักดิ์ จิราภรณ์วารี และศุภกฤต ทวีสง่า. (2557). ประเทศไทยกับการพัฒนาอย่างยั่งยืน. วารสารบริหารการพัฒนานวัตกรรมเชิงบูรณาการ, 2(2), 1–15.
Anthony, W. P. (1978). Participative Management. Massachusetts: Addison-Wesly.
Kallio, K. P. (2018). Citizen-subject formation as geosocialization: a methodological approach on ‘learning to be citizens. Geografiska Annaler: Series B, Human Geography, 100(1),1-16.
Supising, J., Boonrawd, S., Taweeboonyawat, S., Chaichana, P., Puthaprasert, C., & Kosanpipat, S. (2024). School Administration Model in Driving the Sustainable Development Goals (SDGs). Interdisciplinary Research Review, 19(4). 39-51
United Nations. (2018). Issues and Trends in Education for Sustainable Development. Retrieved June 15,2025, from https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000261445.