คุณค่าของลิลิตอัครศิลปินในฐานะวรรณคดีเฉลิมพระเกียรติ

Main Article Content

เกศสุดา นาสีเคน

บทคัดย่อ

บทความนี้มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาลิลิตอัครศิลปินในฐานะเป็นวรรณคดีเฉลิมพระเกียรติและคุณค่าของลิลิตอัครศิลปินในฐานะวรรณคดีเฉลิมพระเกียรติ ผลการศึกษาพบว่าลิลิตอัครศิลปินเป็นวรรณคดีเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รูปแบบเป็นร้อยกรองประเภทลิลิต มีร่ายสลับกับโคลงต่างๆ จำนวน 545 บท ลิลิตอัครศิลปินมีคุณค่าในฐานะวรรณคดีเฉลิมพระเกียรติ ได้แก่ คุณค่าด้านเนื้อหา มีการนำชื่อผลงานศิลปะของพระพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชแต่ละแขนงมาบรรยายเฉลิมพระเกียรติพระอัจฉริยภาพด้านศิลปะอย่างละเอียด ทำให้เห็นภาพลักษณ์พระมหากษัตริย์ทรงเป็นอัครศิลปิน และภาพลักษณ์พระมหากษัตริย์ทรงปฏิบัติสิ่งที่เกื้อหนุนศิลปะนาประโยชน์ในการพัฒนาคุณภาพชีวิตประชาชน คุณค่าด้านวรรณศิลป์ มีลักษณะการเล่นคำเล่นเสียงทำให้เกิดเสียงที่ไพเราะสื่อความหมายพิเศษ และมีการใช้ภาพพจน์แบบอุปมา อุปลักษณ์ และนามนัย ซึ่งเป็นความเปรียบที่เน้นให้เห็นภาพลักษณ์พระมหากษัตริย์ผู้ทรงมีพระอัจฉริยภาพ กวีเฉลิมพระเกียรติจากงานที่พระองค์ทรงปฏิบัติจริง โดยมิได้มุ่งเน้นถึงความเป็นสมมติเทพเหมือนในวรรณคดีเฉลิมพระเกียรติโบราณ การศึกษาลิลิตอัครศิลปินจึงช่วยทำให้เห็นพัฒนาการของวรรณคดีเฉลิมพระเกียรติ

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

ชลดา เรืองรักษ์ลิขิต. (2538). คติเรื่องพุทธราชาในวรรณคดีไทย. ใน วรรณกรรม-ศิลปะ สดุดี (น. 57-75). กรุงเทพฯ: อักษรสมัย.

ตรัง, พระยา. (2547). วรรณกรรมพระยาตรัง. กรุงเทพฯ: สำนักวรรณกรรมและประวัติศาสตร์ กรมศิลปากร.

ยุพร แสงทักษิณ. (2537). วรรณคดียอพระเกียรติ. กรุงเทพฯ: คุรุสภาลาดพร้าว.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2552). พจนานุกรมศัพท์วรรณกรรมไทย. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.2554. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.

รื่นฤทัย สัจจพันธุ์. (2559). อัครศิลปินแห่งแผ่นดินสยาม. กรุงเทพฯ: พิมพ์คำ.

วศวรรษ สบายวัน. (2551). ลิลิต: ความเป็นมาและความเปลี่ยนแปลงในฐานะประเภทวรรณคดี (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาภาษาไทย). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

วิรุณ ตั้งเจริญ. (2551). พระราชอัจฉริยภาพ อัครศิลปิน. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

ศักดิ์ชัย ตระกูลเลิศงาม. (2557). ลักษณะเด่นของวรรณคดีเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาภาษาไทย). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

สุจิตรา จงสถิตย์วัฒนา. (2549). เจิมจันทน์กังสดาล: ภาษาวรรณศิลป์ในวรรณคดีไทย. กรุงเทพฯ: โครงการเผยแพร่ผลงานวิชาการ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เสาวณิต วิงวอน. (2530). การศึกษาวิเคราะห์วรรณกรรมยอพระเกียรติ (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต สาขาภาษาไทย). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

เสาวณิต วิงวอน. (2538). เทวราชาและธรรมราชาในวรรณกรรมยอพระเกียรติ. ใน วรรณกรรม-ศิลปะ สดุดี (น. 76-87). กรุงเทพฯ: อักษรสมัย.

อรอนงค์ ตั้งก่อเกียรติ. (2542). ลิลิตอัครศิลปิน. กรุงเทพฯ: ต้นอ้อ 1999.

อุปกิตศิลปสาร, พระยา. (2539). หลักภาษาไทย: อักขรวิธี วจีวิภาค วากยสัมพันธ์ ฉันทลักษณ์. กรุงเทพฯ: ไทยวัฒนาพานิช.