คำซ้อนในภาษาไทใหญ่ กรณีศึกษาพื้นเมืองแสนหวี ฉบับหอคำเมืองไหญ
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะ โครงสร้าง และจุดมุ่งหมายของการใช้คำซ้อนในภาษาไทใหญ่ จำนวน 822 คำ เก็บข้อมูลจาก “พื้นเมืองแสนหวี ฉบับหอคำเมืองไหญ” ซึ่งปริวรรตและแปลโดยเรณู วิชาศิลป์ (2550) ผลการศึกษาพบว่า คำซ้อนในภาษาไทใหญ่ปรากฏแบบคำซ้อนที่มีความหมายคล้ายกันมากที่สุด ลำดับต่อมาคือแบบคำซ้อนที่มีความหมายเหมือนกัน และแบบคำซ้อนที่มีความหมายตรงข้ามกัน ซึ่งปรากฏน้อยที่สุด คำซ้อนในภาษาไทใหญ่ปรากฏการซ้อนกันตั้งแต่ 2 หน่วยไปถึง 6 หน่วย โดยคำซ้อน 2 หน่วยปรากฏมากที่สุด ด้านภาษาที่ปรากฏในคำซ้อนปรากฏทั้งภาษาไท ภาษาพม่า และภาษาบาลีสันสกฤต ด้านโครงสร้างของคำซ้อนในภาษาไทใหญ่สามารถจำแนกโครงสร้างได้ 3 แบบ คือ คำซ้อนที่มีโครงสร้างหน่วยแบบ “aXn” ซึ่งปรากฏมากที่สุด ลำดับต่อมาคือคำซ้อนที่มีโครงสร้างหน่วยแบบ “Xn” และคำซ้อนที่มีโครงสร้างหน่วยแบบ “Xan” ปรากฏน้อยที่สุด ด้านจุดมุ่งหมายของการใช้คำซ้อนสามารถพิจารณาได้ 3 ประการ คือ เพื่อเน้นย้ำความหมาย เพื่ออธิบายหรือขยายความ และเพื่อสร้างเสริมเนื้อความให้สละสลวย ทั้งนี้ จุดมุ่งหมายของการใช้คำซ้อนทั้ง 3 ประการมีส่วนช่วยในการสร้างความเข้าใจให้แก่ผู้รับสาร
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
คันธา กรองแก้ว. (2557). สัตว์ในสำนวนไทใหญ่: การวิเคราะห์ความหมายและโลกทัศน์ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาภาษาไทย). มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, เชียงใหม่.
จอมขวัญ ขำโคกสูง. (2554). คำซ้อนในภาษาถิ่นโคราช (การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองมหาบัณฑิต สาขาภาษาไทย). มหาวิทยาลัยนเรศวร, พิษณุโลก.
เจนจิรา เอี่ยมอ่อน. (2550). คำซ้อนในพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 (การศึกษาค้นคว้าด้วยตนเองมหาบัณฑิต สาขาภาษาไทย). มหาวิทยาลัยนเรศวร, พิษณุโลก.
นันทริยา สาเอี่ยม. (2554). การศึกษาภาษิตภาษาไทใหญ่. เชียงใหม่: คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
บุญเกื้อ แทนวันชัย. (2538). การวิเคราะห์คำซ้อนซ้ำในภาษาไทย (ปริญญานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาภาษาไทย). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร, กรุงเทพฯ.
พรรณิดา ขันธพัทธ์. (2548). การศึกษาคำประสมในภาษาไทใหญ่ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาภาษาและวรรณกรรมล้านนา). มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, เชียงใหม่.
พรรณิดา ขันธพัทธ์. (2560). คำยืมภาษาบาลี-สันสกฤตในภาษาไทใหญ่. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร. 37(2), 177-196.
พรรณิดา ขันธพัทธ์. (2562). คำยืมภาษาพม่าในภาษาไทใหญ่. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร. 39(3), 119-132.
พระหน่อคำ นันทิยะ (จ๋ายนันติ). (2561). การศึกษาระบบเสียงภาษาถิ่นไทใหญ่ หมู่บ้านเปียงหลวง ตำบลเปียงหลวง อำเภอเวียงแหง จังหวัดเชียงใหม่
(วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาภาษาศาสตร์). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระนครศรีอยุธยา.
พิมพ์วิภา ดีอินทร์. (2538). วิเคราะห์คำซ้อนจากพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525 (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาภาษาไทย). มหาวิทยาลัยนเรศวร, พิษณุโลก.
มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงใหม่. (2556). พจนานุกรมภาษาไทใหญ่-ไทย (พิมพ์ครั้งที่ 2). เชียงใหม่: แสงศิลป์.
รัชฎาพรรณ เศรษฐวัฒน์. (2516). คำซ้อนในภาษาไทย (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขามัธยมศึกษา). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
รัชตพล ชัยเกียรติธรรม. (2557). โครงสร้างพยางค์คำซ้อนภาษาไทยกลาง-ล้านนา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยรังสิต. 9-10(16-17), 5-18.
ราตรี ธันวารชร. (2534). การศึกษาคำซ้อนในภาษาไทย (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต สาขาภาษาไทย). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
ราตรี รัตนพันธ์. (2543). ศึกษาคำซ้อนในภาษาไทยถิ่นใต้ จังหวัดพัทลุง (ปริญญานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาภาษาไทย). มหาวิทยาลัยทักษิณ, สงขลา.
เรณู วิชาศิลป์. (2550). พื้นเมืองแสนหวี ฉบับหอคำเมืองไหญ. กรุงเทพฯ: ซิลค์เวอร์ม.
เรืองเดช ปันเขื่อนขัติย์. (2525). ภาษาถิ่นตระกูลไท. นครปฐม: สถาบันวิจัยภาษาและวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาชนบท มหาวิทยาลัยมหิดล.
วรรณา จันทนาคม. (2526). ลักษณะของภาษาไทยใหญ่ (ไตอ้อ) ที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาจารึกภาษาไทย). มหาวิทยาลัยศิลปากร, กรุงเทพฯ.
วิชญดา ทองแดง. (2541). คำสี่พยางค์ในภาษาไทมาว (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาภาษาศาสตร์). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
สถาบันไทใหญ่ศึกษา วิทยาลัยชุมชนแม่ฮ่องสอน. (2554, 2 กันยายน). ไทใหญ่. สืบค้นเมื่อ
มิถุนายน 2562 จาก http://www.taiyai.org/2011/index.hp?page=4c2378500328311c 7354592d47cc700d&r=3&id=52
สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2560). พจนานุกรมศัพท์ภาษาศาสตร์ (ภาษาศาสตร์ทั่วไป) ฉบับราชบัณฑิตยสภา. กรุงเทพฯ: เอบิซ อินเตอร์กรุ๊ป.
สุบินรัตน์ รัตนศิลา. (2535). คำซ้อนในภาษาถิ่นเหนือ (ปริญญานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาภาษาไทย). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม, มหาสารคาม.
สุปราณี ธีระวัฒนสุข. (2541). วิวัฒนาการของคำซ้อนในภาษาไทยสมัยรัตนโกสินทร์ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาภาษาศาสตร์). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.
สุวารี เจียนโพธิ์. (2537). คำซ้อนในภาษาถิ่นอีสาน (ปริญญานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาภาษาไทย). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ มหาสารคาม, มหาสารคาม.
อัญชลี สิงห์น้อย วงศ์วัฒนา. (2561). การประสมสร้างคำในภาษาไทใหญ่: ไวยากรณ์ การสื่อสารและการกลายเป็นคำไวยากรณ์. รายงานการประชุมวิชาการระดับชาติวลัยลักษณ์วิจัย ครั้งที่ 10 วันที่ 27-28 มีนาคม 2561 ณ จังหวัดนครศรีธรรมราช.
เอื้อมพร จรนามล. (2552). คำสี่พยางค์ในภาษาไทลื้อ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาภาษาไทย). มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, เชียงใหม่.
เอื้อมพร รถทอง. (2542). การแปลงคำในคำซ้อน 2 พยางค์ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาจารึกภาษาไทย). มหาวิทยาลัยศิลปากร, กรุงเทพฯ.