ความสัมพันธ์ระหว่างคุณสมบัติสระกับขนาดบริเวณสระในภาษาเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

Main Article Content

เอกพล กันทอง

บทคัดย่อ

บริเวณสระ คือ บริเวณการปรากฏค่าความถี่สั่นพ้องของเสียงสระในเชิงกลสัทศาสตร์ ซึ่งค่าความถี่สั่นพ้องนี้ก็หมายถึง ค่าความถี่สั่นพ้องเด่น ที่ใช้อธิบายคุณสมบัติของเสียงสระในเชิงกลสัทศาสตร์ ความสัมพันธ์ระหว่างคุณสมบัติสระกับขนาดบริเวณสระเป็นประเด็นที่นักสัทศาสตร์และนักวิจัยหลายท่านกล่าวถึงมาอย่างยาวนาน แต่งานวิจัยที่ผ่านมาในอดีตนั้นไม่ได้มุ่งทดสอบความสัมพันธ์ดังกล่าวเป็นสำคัญ


งานวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและเปรียบเทียบความสัมพันธ์ระหว่างคุณสมบัติสระกับขนาดบริเวณสระ โดยมีสมมติฐานคือ คุณสมบัติสระในระบบ ได้แก่ ความสั้น-ยาว คุณสมบัติโอษฐ์-นาสิก และคุณสมบัติน้ำเสียง ไม่มีความสัมพันธ์กับขนาดของบริเวณสระ


งานวิจัยนี้ศึกษาสระเดี่ยวในภาษาเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 5 ภาษา ได้แก่ ภาษากะเหรี่ยงโป ภาษาแสก ภาษาอึมปี ภาษาละเม็ด และภาษาบรู โดยใช้ผู้บอกภาษาเพศชาย จำนวนภาษาละ 3 คน รวม 15 คน โปรแกรมที่ใช้บันทึกเสียงและใช้วิเคราะห์ข้อมูลทางกลสัทศาสตร์ คือ โปรแกรม Praat สำหรับรายการคำทดสอบ สร้างขึ้นตามจำนวนสระเดี่ยวในระบบของแต่ละภาษา และจะถูกคัดเลือกมา 5 คำ ต่อ 1 สระ เพื่อวิิเคราะห์ข้อมููลทางกลสััทศาสตร์ ได้แก่ ค่าความถี่สั่นพ้องเด่นที่ 1 และที่ 2 และนำมาปรับค่าเพื่อลดความแตกต่างในการออกเสีียงระหว่างบุุคคลด้วยวิิธีีการเอส-เซนทรอยด์ การคำนวณขนาดบริิเวณสระใช้สููตรการคำนวณพืืนที่ของรููปหลายเหลี่ยม


ผลการวิจัยแบ่งออกเป็น 3 ประเด็น ได้แก่ ประเด็นแรก คุณสมบัติความสั้นยาวมีความสัมพันธ์กับขนาดบริเวณสระ ซึ่งไม่เป็นไปตามสมมติฐาน เนื่องจากสระที่มีคุณสมบัติสระยาวในภาษาบรูมีบริเวณสระกว้างกว่าสระที่มีคุณสมบัติสระสั้นอย่างมีนัยสำคัญ ประเด็นที่สอง คุณสมบัติโอษฐ์-นาสิกไม่มีความสัมพันธกับขนาดบริเวณสระ ซึ่งเป็นไปตามสมมติฐาน เนื่องจากสระที่มีคุณสมบัติสระโอษฐ์ในบางภาษามีบริเวณสระแคบกว่าสระที่มีคุณสมบัติสระนาสิก และในทางกลับกันสระที่มีคุณสมบัติสระโอษฐ์ในบางภาษามีบริเวณสระกว้างกว่าสระที่มีคุณสมบัติสระนาสิก ประเด็นที่สาม คุณสมบัติน้ำเสียงไม่มีความสัมพันธ์กับขนาดบริเวณสระ ซึ่งเป็นไปตาม
สมมติฐาน เนื่องจากสระเสียงพูดปรกติในบางภาษามีบริเวณสระทั้งกว้างกว่าและแคบกว่าสระเสียงพูดต่ำลึก และสระเสียงพูดปรกติในบางภาษามีบริเวณสระทั้งกว้างกว่าและแคบกว่าสระเสียงพูดลมแทรก

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ธีระพัันธ์ เหลืองทองคำ และคณะ. (2554). เสีียงภาษาไทย: การศึกษาทางกลสัทศาสตร์. กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุุภาพร ผลิพัฒน์. (2551). “ลัักษณะทางกลสัทศาสตร์ของเสียงสระ : กรณีศึกษาภาษาม้ง เมี่ยน และมัล” ใน นันทนา รณเกียรติ และอมร แสงมณี (บรรณาธิการ), รวมบทความภาษาศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เนื่องในโอกาสศาสตราจารย์ ดร. ธีระพันธ์ เหลืองทองคำมีอายุครบ 60 ปี. กรุงเทพฯ : ภาควิชาภาษาศาสตร์ คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Abercrombie, David. (1967). Elements of General Phonetics. Edinburgh :Edinburgh University Press.

Abramson, A. S. (1962). The Vowels and Tone of Standard Thai: Acoustical Measurements and Experiments. Ann Arbor: University Microfilms International.

Abramson, A. S. , L-Thongkum, T. and Nye P. W. (2004). “Voice register in Suai (Kuai): an analysis of perceptual and acoustic data”. In Phonetica, Vol. 61, pp. 147-171.

Abramsom, A. S. and Ren, N. (1990). “Distinctive vowel length: duration versus spectrum in Thai”. In Journal of Phonetics 18: p. 79-92.

Al-Tamimi, J. E. and Ferragne, E. (2005). “Does vowel space size depend on language vowel inventories? Evidence from two Arabic dialects and French”. In Interspeech Proc, pp. 2495-2498. Lisbon.

Gendrot, C. and Adda-Decker, M. (2007). “Impact of duration and vowel inventory size on formant values of oral vowels: An automated formant analysis from eight languages”. In ICPhS XVI Proc., pp. 1417-1420. Saarbrucken.

Ladefoged, Peter. (2001). A Course in Phonetics. (4th ed.). Orlando: Harcourt College Publishers.

Theraphan L-Thongkum. (1988a). “Another look at the register distinction in Mon”, In Cholthicha Bamroongrak et.al. (eds) Proceedings of the International Symposium on Language and Linguistics, (pp. 22-51). Bangkok: Thammasat University.

Theraphan L-Thongkum. (1988b). “Phonation types in Mon-Khmer languages”. In Fujimura, Osamu (ed) Vocal Fold Physiology 2 : Voice Production, Mechanisms and Functions (pp. 319-333). NY: Raven Press.

Theraphan L-Thongkum. (1989). “An acoustic study of the register complex in Kui (Suai)”. Mon Khmer Studies Journal, 15, pp. 1-19.

Theraphan L-Thongkum. (1991). “An Instrumental study of Chong registers”. In Davidson, J.H.C.S. (ed) Austroasiatic Languages : Essay in Honour of H.L. Shorto (pp. 141-160). London: SOAS.

Watt, D. J. L., Fabricius, A.H., and Johnson, D. E. (2009). “A comparison of three speaker-intrinsic vowel formant frequency normalization algorithms for sociophonetics”. In Language Variation and Change

(3), pp. 413-435.