ตัวอักษรและอักขรวิธีที่ใช้บันทึกภาษาเขมรในเอกสารตัวเขียน ช่วงปลายพุทธศตวรรษที่ 24 ถึงต้นพุทธศตวรรษที่ 25
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
เอกสารตัวเขียนที่ใช้ในการติดต่อข้อราชการระหว่างไทยและกัมพูชาในช่วงพ.ศ. 2325-2427 ได้รับการเก็บรักษาและให้บริการที่กลุ่มหนังสือตัวเขียนและจารึกสำนักหอสมุดแห่งชาติ ส่วนหนึ่งเป็นเอกสารตัวเขียนภาษาเขมรจำนวนกว่า 40 ฉบับ เขียนขึ้นตั้งแต่ พ.ศ. 2386-2411 ด้วยตัวอักษรเขมรที่มีรูปแบบและอักขรวิธีเฉพาะในสมัยนั้น บทความนี้มุ่งศึกษาเกี่ยวกับรูปแบบตัวอักษรและอักขรวิธีที่ใช้บันทึกภาษาเขมรในเอกสารดังกล่าว โดยใช้วิธีการทางอักขรวิทยา (Palaeography) เปรียบเทียบกับภาษาเขมรปัจจุบัน ผลการศึกษาพบว่า มีการใช้รูปอักษรเขมรทั้งสิ้น 4 ประเภท ได้แก่ 1) รูปพยัญชนะ แบ่งเป็นรูปพยัญชนะตัวเต็ม 32 รูป พยัญชนะตัวเชิง 25 รูป 2) รูปสระ แบ่งเป็นสระลอย 9 รูป สระจม 26 รูป 3) รูปเครื่องหมาย แบ่งเป็นเครื่องหมายประกอบ 10 รูป เครื่องหมายวรรคตอน 8 รูป และ 4) รูปตัวเลข 10 รูป มีลักษณะเป็นอักษรเชรียงรุ่นแรกที่พัฒนาจากอักษรเขมรสมัยหลังพระนครและส่งต่อมายังอักษรเชรียงที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน อักขรวิธีและข้อสันนิษฐานเกี่ยวกับการออกเสียง สัมพันธ์กับภาษาเขมรปัจจุบันทั้งในแง่ของความเหมือนและความแตกต่างสะท้อนให้เห็นการจำแนกพยัญชนะออกเป็น 2 ชุดและการใช้เครื่องหมายกำกับให้ออกเสียงต่างกัน นอกจากนี้ยังพบว่า อักขรวิธีเขมรบางประการสัมพันธ์กับอักขรวิธีไทยที่ใช้ในช่วงเวลาเดียวกันด้วย
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรรณิการ์ วิมลเกษม. (2552). ตำราเรียนอักษรไทยโบราณ. กรุงเทพฯ: ภาควิชาภาษาตะวันออก คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร.
ก่องแก้ว วีระประจักษ์. (2537). หนังสือประทับตรา. ใน วินัย พงศ์ศรีเพียร (บรรณาธิการ), ความยอกย้อนของอดีต: พิพิธนิพนธ์เชิดชูเกียรติ พลตรี หม่อมราชวงศ์ศุภวัฒย์ เกษมศรี (น. 149-168). กรุงเทพฯ: ม.ป.ท.
ทองสืบ ศุภะมาร์ค. (2526). ประวัติอักษรไทย. กรุงเทพฯ: วัฒนาพานิช. ประกาศการพระราชพิธี เล่ม 2. (2549). กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร. ประชุมพงศาวดารฉบับกาญจนาภิเษก เล่ม 12. (2542). กรุงเทพฯ: กรมศิลปากร.
ศานติ ภักดีคำ. (2549). พจนานุกรมคำยืมภาษาเขมรในภาษาไทย. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
ศานติ ภักดีคำ. (2557). ทำเนียบบรรดาศักดิ์หัวเมืองภาคตะวันออกและหัวเมืองเขมรสมัยต้นกรุงรัตนโกสินทร์. ใน ยุทธมรรคา เส้นทางเดินทัพไทย-เขมร (น. 233-253). กรุงเทพฯ: มติชน.
สุนทรี พิรุณสาร. (2524). อักษรขอมสมัยพระนคร (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาจารึกภาษาไทย). มหาวิทยาลัยศิลปากร, กรุงเทพฯ.
อิงอร สุพันธุ์วณิช. (2527). วิวัฒนาการอักษรและอักขรวิธีไทย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อุไรศรี วรศะริน. (2542). จารึกนครวัดสมัยหลังพระนคร ค.ศ. 1566 - ค.ศ.1747. กรุงเทพฯ: จงเจริญการพิมพ์.
อุไรศรี วรศะริน. (2545). การถ่ายถอดอักษรเป็นอักษรโรมัน-การถ่ายถอดเสียง. ในประชุมอรรถบทเขมร รวมบทความวิชาการของศาสตราจารย์เกียรติคุณ
ดร.อุไรศรี วรศะริน. (น. 242-253). กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
Huffman, F. E. (1970). Cambodian System of Writing and Beginning Reader. New York: Cornell University.
Jacob, J.M. (1960). The structure of the word in Old Khmer. BSOAS, XXIII, 351-368.
Khin Sok. (1985). Quelques Documents Khmers Relatifs aux Relations entre le Cambodge et l’Annam en 1843. BEFEO, 74(1), 403-421.
