ลีลาการใช้ภาษาและจินตภาพในบทอ่าน ของแบบเรียนภาษาพาที
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ลีลาการใช้ภาษาและจินตภาพในบทอ่านของแบบเรียนภาษาพาทีในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1-6 เมื่อ พ.ศ. 2563 ด้วยวิธีสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง จำนวน 6 เล่ม รวม 88 เรื่อง โดยประยุกต์แนวคิดเรื่องลีลาการใช้ภาษา (Style) ผลการวิจัยจำแนกเป็น 2 ส่วน ส่วนแรกคือลีลาการใช้ภาษาพบว่ามี 3 ลักษณะ คือ 1) ลีลาการใช้คำ ได้แก่ การใช้คำแสดงอาการ การใช้คำแสดงเสียง การใช้คำแสดงแสง สี การใช้คำแสดงสัมผัส การใช้คำแสดงกลิ่น การใช้คำสื่ออารมณ์ 2) ลีลาการใช้ประโยค ได้แก่ การใช้ประโยคสั้น การใช้ประโยคยาว และ 3) ลีลาการใช้โวหารภาพพจน์ ได้แก่ การใช้โวหารภาพพจน์โดยการเปรียบเทียบ การใช้โวหารภาพพจน์เชิงวาทศิลป์ การใช้โวหารภาพพจน์จินตนาการ การใช้โวหารภาพพจน์ทางเสียง ส่วนต่อมาคือจินตภาพ พบว่ามี 2 กลุ่ม คือ 1) จินตภาพที่เน้นการสร้างบรรยากาศและสะท้อนให้เห็นภาพที่ชัดเจน ได้แก่ จินตภาพที่สื่อให้เห็นถึงลักษณะของธรรมชาติ สัตว์ และสิ่งแวดล้อม จินตภาพที่สื่อให้เห็นถึงความน่าอยู่ในวิถีชีวิตชนบท และ 2) จินตภาพที่เน้นการสร้างความตระหนัก การรับรู้อารมณ์และความรู้สึกอย่างชัดเจน ได้แก่ จินตภาพที่สื่อให้ตระหนักถึงความดี การกระทำความดี และการเป็นคนดี จินตภาพที่สื่อให้เห็นถึงการรับรู้พฤติกรรม อารมณ์ และความรู้สึก จินตภาพที่สื่อให้เกิดความรู้สึกรัก และภูมิใจในความเป็นไทย รวมถึงจินตภาพที่สื่อให้เห็นถึงภาพของพระมหากษัตริย์ไทย
ลีลาการใช้ภาษาในบทอ่านของแบบเรียนภาษาพาทีแสดงให้เห็นว่าสามารถสื่อและสร้างจินตภาพให้แก่เด็กได้เป็นอย่างดี
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กอบกุล อิงคุทานนท์. (2546). ศัพท์วรรณกรรม. กรุงเทพฯ: ษรฉัตร.
ครรชิต มนูญผล. (2547). เคล็ดไม่ลับในการจัดทำหนังสือสำหรับเด็ก. กรุงเทพฯ: องค์การค้าของคุรุสภา.
ดลฤทัย ขาวดีเดช. (2540). ภาษาจินตภาพในเรื่องสั้นของอัศศิริ ธรรมโชติ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
ดวงมน จิตร์จำนงค์. (2556). วรรณคดีวิจารณ์เบื้องต้น. ปัตตานี: คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์
นิตยา แก้วคัลณา. (2557). บทพรรณนาในกวีนิพนธ์ไทย: ลีลา ความคิดและการสืบสรรค์. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ปฐมชัย ธะนะเนตร. (2552). ศึกษาการใช้ภาษาไทยในหนังสือการ์ตูนเรื่องรามเกียรติ์ ฉบับรามาวตาร (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย) มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, กรุงเทพฯ.
ประคอง เจริญจิตรกรรม. (2555). หลักการเขียนวิจารณ์วรรณกรรม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ปรางทิพย์ กัมพลาศิริ. (2545). ลีลาการใช้ภาษาในสารคดีสำหรับเด็ก. (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย) มหาวิทยาลัยศิลปากร, นครปฐม.
ผะอบ โปษะกฤษณะ. (2544). ลักษณะเฉพาะของภาษาไทย (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: อักษรพิทยา.
พัชรีย์ จำปา. (2538). วัจนลีลาในวรรณกรรมสำหรับเด็ก. (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
รุ่งฤดี แผลงศร. (2563). การใช้ภาพพจน์ในนิตยสารท่องเที่ยว. วารสารมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 17(1), 1-18.
รุ่งฤดี แผลงศร. (2564). กระบวนจินตภาพในความเรียงของนิ้วกลม. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 21(1), 144-172.
รุ่งอรุณ ทีฆชุณหเถียร. (2552). วัจนลีลาศาสตร์. เชียงใหม่: ภาควิชาภาษาไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
เริงชัย ทองหล่อ. (2558). หลักการประพันธ์. กรุงเทพฯ: เจริญดีมั่นคงการพิมพ์.
สมเกียรติ รักษ์มณี. (2551). ภาษาวรรณศิลป์: เอกสารคำสอนรายวิชา 361322. กรุงเทพฯ: ภาควิชาภาษาไทย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2563ก). หนังสือเรียนวิชาภาษาไทยพื้นฐานภาษาไทย ชุดภาษาเพื่อชีวิต ภาษาพาที ชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 (พิมพ์ครั้งที่ 16). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สกสค. ลาดพร้าว.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2563ข). หนังสือเรียนวิชาภาษาไทยพื้นฐานภาษาไทย ชุดภาษาเพื่อชีวิต ภาษาพาที ชั้นประถมศึกษาปีที่ 2 (พิมพ์ครั้งที่ 14). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สกสค. ลาดพร้าว.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2563ค). หนังสือเรียนวิชาภาษาไทยพื้นฐานภาษาไทย ชุดภาษาเพื่อชีวิต ภาษาพาที ชั้นประถมศึกษาปีที่ 3 (พิมพ์ครั้งที่ 13). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สกสค. ลาดพร้าว.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2563ง). หนังสือเรียนวิชาภาษาไทยพื้นฐานภาษาไทย ชุดภาษาเพื่อชีวิต ภาษาพาที ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 (พิมพ์ครั้งที่ 15). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สกสค. ลาดพร้าว.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2563จ). หนังสือเรียนวิชาภาษาไทยพื้นฐานภาษาไทย ชุดภาษาเพื่อชีวิต ภาษาพาที ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 (พิมพ์ครั้งที่ 13). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สกสค. ลาดพร้าว.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ. (2563ฉ). หนังสือเรียนวิชาภาษาไทยพื้นฐานภาษาไทย ชุดภาษาเพื่อชีวิต ภาษาพาที ชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 (พิมพ์ครั้งที่ 12). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สกสค. ลาดพร้าว.
สุธาทิพย์ แหงบุญ. (2559). ภาษาจินตภาพในนวนิยายเรื่องเลื่อมสลับลาย: การใช้คำแสดงอารมณ์ความรู้สึก. สักทอง: วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร, 22(3), 31-43.
Leech, G. & Short, M. (2007). Style in Fiction: A Linguistic Introduction to English Fictional Prose. New York: Longman Group.
