ศิลปะการหลากคำ (ไวพจน์) ในกวีนิพนธ์สันสกฤต เรื่องกุมารสัมภวะของกาลิทาส
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีจุดประสงค์เพื่อศึกษาศิลปะการประพันธ์ของกาลิทาสในประเด็นการหลากคำ กล่าวคือการใช้คำไวพจน์หรือสมญานามของชื่อตัวละครในกวีนิพนธ์สันสกฤตเรื่องกุมารสัมภวะ สรรคที่ 1-8 โดยใช้วิธีการศึกษาจากเอกสาร ผลการวิจัยพบว่า กาลิทาสใช้วิธีการหลากคำพระนามของพระศิวะ โดยแบ่งออกเป็น 3 ลักษณะ คือ 1. พระนามที่เป็นคำหลัก 2. พระนามที่กวีผูกขึ้นใหม่ และ 3. พระนามที่มีความหมายสอดคล้องกับเนื้อหา จำแนกลักษณะได้ 3 ลักษณะ คือ 3.1 พระนามทั่วไป 3.2 พระนามที่แสดงความเป็นใหญ่ 3.3 พระนามที่แสดงถึงอัตลักษณ์ และ 3.4 พระนามที่สอดคล้องกับเหตุการณ์ที่กวีกำลังเล่า การหลากคำพระนามพระนางปารวตีที่มีลักษณะที่เหมาะสมกับบทบาทในเรื่อง แบ่งเป็น 3 บทบาท คือ 1. พระนามที่สอดคล้องกับบทบาทในฐานะเป็นธิดาของท้าวหิมวัต 2. พระนามที่สอดคล้องกับบทบาทของผู้เป็นเลิศในการบำเพ็ญตบะ และ 3. พระนามที่สอดคล้องกับบทบาทของกุลสตรี และการหลากคำพระนามของท้าวหิมวัต แบ่งออกเป็น 3 ลักษณะ ได้แก่ 1. การใช้คำเหมือนภูเขาทั่วไป 2. การใช้คำบ่งบอกว่าเป็นภูเขาหิมาลัย และ 3. การใช้คำบ่งบอกชัดเจนว่าเป็นจอมราชันแห่งขุนเขา
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
จิรายุ นพวงศ์, หม่อมหลวง. (2535). ประวัติวรรณคดีสันสกฤต. ใน จิรายุนิพนธ์. (น. 87-114). คณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญเลิศ วิวรรณ์. (2553). การวิเคราะห์พระสมัญญานามของพระพุทธเจ้าในคัมภีร์พระพุทธศาสนาและในวรรณคดีพระพุทธศาสนา (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาภาษาไทย). หาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.
บุญเลิศ วิวรรณ์. (2562). นันโทปนันทสูตรคำหลวง: ความพิเศษ ความหมาย ความเชื่อ แห่งคำเรียกชื่อพญานาค. ดำรงวิชาการ, 18(1), 151-172.
ปานทิพย์ มหาไตรภพ. (2545). นามสกุลพระราชทานในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว: การวิเคราะห์ทางอรรถศาสตร์ชาติพันธุ์ (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาภาษาศาสตร์). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
พระมหากวีศักดิ์ วาปีกุลเศรษฐ์. (2563). วรรณกรรมบาลีเรื่องสมันตกูฏวัณณนา: การศึกษาวรรณศิลป์และสังคม (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาจารึกภาษาไทยและภาษาตะวันออก). มหาวิทยาลัยศิลปากร, นครปฐม.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.
Apte, V.S. (1890). The Practical Sanskrit-English Dictionary. Retrieved September 20, 2012, from https://dsal.uchicago.edu/dictionaries/apte/.
Bandyopadhyay, Pratap. (1986). Did Kalidasa Complete the Kumarasambhava?. Journal of the American Oriental Society, 106(3). 559-564.
Griffith, R. T. H. (1889). The Hymns of the Rigveda (Vol. I). Benares: E.J. Lazarus.
Kale, M. R. (1917). Kalidasa’s Kumarasambhava cantos I-VIII (7th Ed.). Delhi: Motilal Banarsidass.
Kale, M. R. (2016). A Higher Sanskrit Grammar: for The Use of School and College Students (11th Reprint). Delhi: Motilal Banarsidass.
Keith, A.B. (1920). A History of Sanskrit Literature. Oxford: Great Britain.
Mani, V. (1975). Puranic Encyclopedia, A Comprehensive Dictionary with Special Reference to the Epic and Puranic Literature. Delhi: Motilal Banarsidass.
Ryder, A. W. (1928). Kalidasa Translations of Shakuntala and Other Works. London: J.M. Dent & Sons Ltd.
Shar, P. (1990). Shri Vishnudharmottara (A Text on Ancient Indian Arts). Baroda: The new order book co.
Williams, M. (1899). Sanskrit-English Dictionary. Retrieved September 20, 2012, from https://www.sanskrit-lexicon.uni-koeln.de/scans/MWScan/2020/web/webtc2/index.php.
Wongsathit, U. (2012). The Ksatriyas of Ancient Cambodia. in Proceeding of the 8th International Conference on Southeast Asian Cultural Values, 6-7 December 2012, Angkor entury Hotel, Siem Reap City, Cambodia. 70-85.
