เรื่องเล่าในแบบเรียนวรรณคดี: กลวิธีการเล่าเรื่องและการสร้างความเป็นหญิง ในโลกสังคมนิยมลาว ค.ศ. 1975-1993
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้วิเคราะห์เรื่องเล่าในแบบเรียนวรรณคดี เพื่อศึกษากลวิธีการเล่าเรื่องและการประกอบสร้างความเป็นหญิงในแบบเรียนวรรณคดีลาว ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ค.ศ. 1975-1993 ซึ่งเป็นยุคแรกของการเปลี่ยนแปลงระบบการศึกษาและโครงสร้างการศึกษา ระบบการศึกษามีส่วนสำคัญในการพัฒนาประเทศและเป็นเครื่องมือสื่อสารสู่เยาวชนรุ่นใหม่ นอกจากต้องการสร้างความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับระบอบการปกครองใหม่แล้ว ยังเป็นเครื่องมือประกอบสร้างพลเมือง ปลูกฝังค่านิยมให้สอดคล้องกับอุดมการณ์ทางการเมืองในบริบทการปกครองและสังคมใหม่ จากการศึกษาพบว่าแบบเรียนวรรณคดีเสนอเรื่องเล่าที่มีโครงเรื่องและตัวละครเกี่ยวข้องกับผู้หญิงจำนวน 14 เรื่อง จากแบบเรียนวรรณคดีระดับมัธยมศึกษาจำนวน 4 เล่ม เมื่อศึกษาองค์ประกอบของเรื่องเล่าพบว่าเรื่องเล่าในแบบเรียนวรรณคดีลาวผลิตภาพลักษณ์ผู้หญิงที่มีลักษณะผู้หญิงเก่ง เสียสละ ยึดมั่นอุดมการณ์ เรียนรู้โลกสังคมนิยมและอุดมการณ์รัฐ ขณะเดียวกันก็มีกรอบจารีตความเป็นแม่และเมียที่ดีครอบอยู่ แบบเรียนชุดนี้จึงเน้นย้ำเรื่องบทบาทหน้าที่ของผู้หญิงต่อครอบครัวและสังคม ความเสียสละ ให้คุณค่ากับผู้หญิงทำงานเก่ง สนับสนุนแนวคิดระบบสังคมใหม่และแนวคิดสร้างคนใหม่ให้สังคม
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษา กีฬาและธรรมการ. (1978ก). วรรณกรรมมัธยม 1 สามัญศึกษา. ม.ป.ท.
กระทรวงศึกษา กีฬาและธรรมการ. (1978ข). วรรณกรรมมัธยม 2 สามัญศึกษา. ม.ป.ท.
กระทรวงศึกษา กีฬาและธรรมการ. (1978ค). วรรณกรรมมัธยม 3 สามัญศึกษา. ม.ป.ท.
กระทรวงศึกษา กีฬาและธรรมการ. (1978ง). วรรณคดีชั้นอุดม 1. ม.ป.ท.
จารุวรรณ ธรรมวัตร, ประภาส สุวรรณศรี และพรสวรรค์ สุวรรณธาดา. (2544). การกล่อมเกลาทางสังคมจากแบบเรียนระดับประถมศึกษาในสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว พ.ศ. 2518-2538. ใน กาญจนี ละอองศรี (บ.ก.),
ลาวฮู้หยัง-ไทยรู้อะไร: วิเคราะห์แบบเรียนสังคมศึกษา (น. 163-269). กรุงเทพฯ: อัลฟ่าพับลิชชิ่ง.
ดวงเดือน บุนยาวง. (2547). ตัวตนผู้หญิงลาวในงานวรรณกรรม. เชียงใหม่: ศูนย์สตรีศึกษา คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ .
นรินทร์ พุดลา. (2550). พรรคประชาชนปฏิวัติลาวกับการสร้างตัวตนทางวัฒนธรรม. วารสารปาริชาต, 19(2), 31-44.
นรินทร์ พุดลา. (2551). ตัวตนทางวัฒนธรรมในแบบเรียนลาว (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาไทศึกษา). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, มหาสารคาม.
วิลุบล สินธุมาลย์. (2554). การรับรู้ประวัติศาสตร์ความสัมพันธ์ไทย-ลาว: ผ่านแบบเรียนประวัติศาสตร์ไทยและลาว ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-6 (ค.ศ. 1975-2009) (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์ศึกษา). มหาวิทยาลัยศิลปากร, นครปฐม.
วิสิฏฐ์ คิดคำส่วน. (2561). ภาพลักษณ์ความงามของผู้หญิงลาวในวรรณคดีลาว. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี, 9(1), 202-223.
สถาบันค้นคว้าวิทยาศาสตร์การศึกษา. (2017). 30 ปี แห่งการสร้างตั้งและเติบใหญ่ขยายตัวของสถาบันค้นคว้าวิทยาศาสตร์การศึกษา. เวียงจันทน์: โรงพิมพ์สีสะหลาด.
อุมารินทร์ ตุลารักษ์. (2550). แม่หญิงในวรรณกรรมลาวร่วมสมัยหลังการปฏิวัติฃาติประชาธิปไตย ค.ศ. 1975 (วิทยานิพนธ์ดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาไทศึกษา). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, มหาสารคาม.
อุมารินทร์ ตุลารักษ์. (2553). ภาพแทนผู้หญิงในวรรณกรรมในแบบเรียนลาว ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เรื่อง “คนงาม”. มนุษยศาสตร์สังคมศาสตร์, 27(3), 22-23.
Chatman, S. (1980). Story and Discourse: Narrative Structure in Fiction and Film. Ithaca: Cornell.
Fludernik, M. (2009). An Introduction to Narratology. London: Routledge. University Press.
