การสื่อสารเพลงผ่านสื่อสังคมออนไลน์สู่สภาวะเพลงติดหู

Main Article Content

กรวิชญ์ ไทยฉาย
ชวพร ธรรมนิตยกุล

บทคัดย่อ

             การวิจัยในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาการสื่อสารเพลงติดหูที่แพร่หลายในปัจจุบันผ่านช่องทางออนไลน์ โดยการศึกษาจะครอบคลุมการวิเคราะห์ปัจจัยที่ทำให้เกิดอาการเพลงติดหูที่ประกอบไปด้วยเนื้อเพลง ทำนอง และมิวสิกวิดีโอ นอกจากนี้ยังศึกษาวิธีการสื่อสารเพลงติดหูผ่านสื่อสังคมออนไลน์และนำเสนอแนวทางในการใช้กระบวนการ Earworms เพื่อการสื่อสารให้เกิดความสำเร็จ โดยการศึกษาครั้งนี้ได้ใช้วิธีการศึกษาเอกสารของมิวสิกวิดีโอออนไลน์บนช่องทางยูทูปทั้งสิ้น 10 เพลง ที่คัดเลือกโดยผู้เข้าร่วมทำแบบทดสอบการจำได้จำนวน 100 คน วิธีสนทนากลุ่มกับผู้รับสารอายุ 18-34 ปี จำนวน 42 คน และสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้เชี่ยวชาญจำนวน 3 คน โดยนำเสนอผลวิจัยด้วยวิธีการพรรณนาวิเคราะห์ ผลวิจัยพบว่า ลักษณะเด่นของเพลงติดหูจะมีรูปแบบการซ้ำเป็นปัจจัยหลัก ได้แก่ คำซ้ำในภาษาและเนื้อเพลง การซ้ำในทำนองเพลง และมิวสิกวิดีโอที่ทำให้เกิดการดูซ้ำ มีมิวสิกวิดีโอเพลงติดหูจำนวน 5 เพลงที่ใช้วิธีการซ้ำมิติด้านภาษา ทำนอง และมิวสิกวิดีโอ แต่มีมิวสิกวิดีโอเพลงติดหูอีกจำนวน 5 เพลงที่ไม่ใช้วิธีการครบทั้ง 3 มิติ แต่จะเลือกใช้รูปแบบอื่นแทน การใช้กระบวนการ Earworms เพื่อการสื่อสารผ่านสื่อช่องทางออนไลน์จะสามารถสร้างความจดจำได้ดีโดยใช้ระบบอัลกอริทึมของสื่อสังคมออนไลน์ด้วยการรับสารที่ซ้ำกันบนฟีดข่าวของผู้รับสาร ถึงแม้สื่อสังคมออนไลน์จะเป็นแรงผลักดันที่จะทำให้รับสารได้ซ้ำๆ และถี่ แต่สิ่งสำคัญสำหรับการเกิดอาการเพลงติดหูคือองค์ประกอบของเพลงที่ทำให้เกิดอาการเพลงติดหูได้นั้นเป็นสิ่งสำคัญที่สุด

Article Details

ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา แก้วเทพ. (2541). การศึกษาสื่อสารมวลชนด้วยทฤษฎีวิพากษ์ (Critical Theory): แนวคิดและตัวอย่างงานวิจัย. กรุงเทพฯ: ภาพพิมพ์.

กาญจนา แก้วเทพ. (2552). การวิเคราะห์สื่อ: แนวคิดและเทคนิค. กรุงเทพฯ: คณะนิเทศศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

กาญจนา แก้วเทพ, และสมสุข หินวิมาน. (2560). สายธารแห่งนักคิด ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์การเมืองกับการสื่อสารศึกษา (พิมพ์ครั้งที่ 3). มหาสารคาม: อินทนิล.

เก่งกาจ จตุพรกาญจนา. (2562). การวิจัยเพื่อสร้างสรรค์เฟซบุ๊กแฟนเพจสำหรับงานสื่อสารการตลาดของบริษัทเพกาซัส ออโต้เฮ้าส์ จำกัด (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยรังสิต, ปทุมธานี.

ดนุพรรษ์ ยาท้วม. (2551). กระบวนการสร้างสรรค์เพลงและเสียงประกอบภาพยนตร์โฆษณาที่ออกอากาศทางโทรทัศน์ (สารนิพนธ์บัณฑิตศึกษา). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ปทุมธานี.

ปภาวิน ศรีรัตน์. (2559). การศึกษาดนตรีและเสียงประกอบสปอตโฆษณาทางวิทยุกระจายเสียงที่มีอิทธิพลต่อผู้ฟัง (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี, ปทุมธานี.

ภวัต เตชะสมสุขดี. (2565, 1 ธันวาคม). พนักงานตำแหน่งการตลาดออนไลน์ บริษัท เอ็กซ์เวนชั่น จำกัด. [บทสัมภาษณ์].

สิริชญา คอนกรีต. (2560). กลวิธีทางภาษาในเพลงลูกทุ่งเพื่อสื่อสารอัตลักษณ์และการเมืองเชิงวัฒนธรรมของคนอีสานพลัดถิ่น. Veridian E-Journal, 10(2), 1577-1594.

เสาวณี คุณาวัฒนากุล. (2517). การศึกษาเปรียบเทียบองค์ประกอบของสมรรถภาพทางสมองด้านความจําภาษาตามทฤษฎีกิลฟอร์ดกับผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน (Unpublished Master’s thesis). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, กรุงเทพฯ.

อาทิตยา ทรัพย์สินวิวัฒน์, และรัตนวดี เศรษฐจิตร. (2561). รูปแบบการสื่อสารของมิวสิควิดีโอทางยูทูบกับปรากฏการณ์ 100 ล้านวิว. วารสารวิชาการนวัตกรรมสื่อสารสังคม, 14(2), 194-204.

Barthes, R. (1977). Image music text. London: Fontana Press.

Beaman, C. P., & Williams, T. I. (2010). Earworms (“stuck song syndrome”): Towards a natural history of intrusive thoughts. British Journal of Psychology, 101(4), 637-653.

Floridou, G. A., Williamson, V. J., Stewart, L., & Müllensiefen, D. (2015). The involuntary musical imagery scale (IMIS). Psychomusicology: Music, Mind, and Brain, 25(1), 28-36.

Geffen, T. R. (2017). Earworms and working memory: How do the inner ear, inner voice and attention keep earworms looping in memory? (Master’s thesis). University of the Witwatersrand, Johannesburg, South Africa.

Hyman, I. E., Burland, N. K., Duskin, H. M., Cook, M. C., Roy, C. M., McGrath, J. C., & Roundhill, R. F. (2012). Going Gaga: Investigating, creating, and manipulating the song stuck in my head. Applied Cognitive Psychology, 27(2), 204-215.

Jakubowski, K., Finkel, S., Stewart, L., & Müllensiefen, D. (2017). Dissecting an earworm: Melodic features and song popularity predict involuntary musical imagery. Psychology of Aesthetics, Creativity, and the Arts, 11(2), 122-135.

McLuhan, M. (1964). Understanding media: The extensions of man. New York: McGraw Hill.

Rogers, E. M. (1986). Communication technology: The new media in society. New York, NY: Free Press.

Sui, W., Sui, A., & Rhodes, R. E. (2022). What to watch: Practical considerations and strategies for using YouTube for research. Digital Health, 8(1), 1-13.

We Are Social. (2022). Digital 2022 global digital overview. Retrieved from https://datareportal.com/reports/digital-2022-thailand.

Williams, T. I. (2015). The classification of involuntary musical imagery: The case for earworms. Psychomusicology: Music, Mind, and Brain, 25(1), 5-13.