ทักษะสำคัญและการป้องกันความเสี่ยงบนออนไลน์ ในการประเมินข่าวปลอมสำหรับเยาวชน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ความก้าวหน้าของเทคโนโลยีสารสนเทศในศตวรรษที่ 21 และการเปลี่ยนแปลงรูปแบบสื่อสารข้อมูลในรูปแบบสื่อสังคมออนไลน์ที่เผยแพร่ข้อมูลได้อย่างรวดเร็วส่งผลให้การนำเสนอข้อมูลมีทั้งที่ถูกต้องและข้อมูลที่เป็นเท็จหรือข่าวปลอม (Fake News) ซึ่งหมายถึงข่าวที่สร้างขึ้นเพื่อสร้างความเข้าใจผิดให้แก่คนจำนวนมาก ข้อมูลเท็จเหล่านั้นส่งผลกระทบต่อบุคคล สังคมและประเทศ โดยเฉพาะกลุ่มเยาวชนเป็นกลุ่มเสี่ยงที่มีโอกาสถูกหลอกลวงจากข่าวปลอมได้ง่าย บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสังเคราะห์แนวคิด 1) องค์ประกอบของทักษะสำคัญ ได้แก่ ทักษะการรู้เท่าทันสื่อ ทักษะการรู้สารสนเทศ และทักษะการรู้ดิจิทัล 2) ความเสี่ยงบนออนไลน์สำหรับเยาวชน และ 3) วิธีการประเมินข่าวปลอม เพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนารูปแบบของทักษะสำคัญและการป้องกันความเสี่ยงบนออนไลน์ในการประเมินข่าวปลอมสำหรับเยาวชน พร้อมทั้งนำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
นันทิกา หนูสม และวิโรจน์ สุทธิสีมา. (2560). ลักษณะของข่าวปลอมในประเทศไทยและระดับความรู้เท่าทันข่าวปลอมบนเฟซบุ๊กของผู้รับสารในเขตกรุงเทพมหานคร. Journal of Communication Arts, 37(1), 37-48.
พิชิต วิจิตรบุญยรักษ์. (2554). สื่อสังคมออนไลน์: สื่อแห่งอนาคต. วารสารนักบริหาร, 31(4), 99-103.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.
วิศิษฎ์ เกตุรัตนกุล และคณะ. (2561). บอกต่อสุขภาพดีในสังคมไทยยุคปลอมปลอม. ใน Fake News วิกฤตสื่อในยุคดิจิทัล. (น. 23-27). กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
ศูนย์ประสานการรักษาความมั่นคงปลอดภัยระบบคอมพิวเตอร์ประเทศไทย. (2563). ข่าวปลอมออนไลน์สังเกตอย่างไร ก่อนเชื่อและแชร์. สืบค้นเมื่อ 22 พฤศจิกายน 2565 จาก www.antifakenewscenter.com.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2565). Digital Literacy คืออะไร. สืบค้นเมื่อ 22 พฤศจิกายน 2565 จาก https://www.ocsc.go.th/DLProject/mean-dlp.
สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์. (2563). Fake News ลวงให้เชื่อหลากให้แชร์. สืบค้นเมื่อ 22 พฤศจิกายน 2565 จาก https://www.etda.or.th/content/living-in-the-fake-news-era.html.
Allcott, H., & Gentzkow, M. (2017). Social media and fake news in the 2016 election. Journal of Economic Perspectives, 31(2), 211-236.
Alvarez, J. S. (2021). Are 15-year-olds prepared to deal with fake news and misinformation? Retrieved December 1, 2022, from https://www.oecd-ilibrary.org/docserver/6ad5395e-en.pdf?expires= 1671161553&id=id&accname=guest&checksum=5054C16EE02719F6293E43BB2D9364B9.
American Association of School Libraries. (1998). Information power: Building partnerships for learning. Chicago: American Library Association.
American Library Association. (2000). Information Literacy Competency Standards for Higher Education. Retrieved December 1, 2022, from https://alair.ala.org/bitstream/ handle/11213/7668/ACRL%20Information%20Literacy%20Competency%20Standards%20for%20Higher%20Education.pdf?sequence=1.
American Library Association. (2013). Digital literacy, libraries, and public policy: Report of the Office for Information Technology Policy’s Digital Literacy Task Force. American Library Association (ALA). Retrieved December 1, 2022, from http://www.districtdispatch.org/wp-content/uploards/2013/01/2012_OITP_digitalreport_1_22_13.pdf.
Aspen Media Literacy Leadership Institute. (1992). Media Literacy: A Definition and More. Retrieved December 1, 2022, from http://www.medialit.org/media-literacy-definition.
Bateman, C. (2021). Fake news: Half of UK kids saw more online misinformation in 2020, survey finds. Retrieved December 1, 2022, from https://news.sky.com/story/fake-news-half-of-uk-kids-saw-more-online-misinformation-in-2020-survey-finds-12213722.
Cordell, R. (2013). Information literacy and digital literacy: Competing or complementary?. Communication in Information Literacy, 7(2), 177-183.
Desai, S., Mooney, H., & Oehril, J. A. (2018). Fake News, Lies, and Propaganda: How to Sort Fact from Fiction. Retrieved December 1, 2022, from https://www.projectcora.org/ assignment/fake-news-lies-and-propaganda-how-sort-fact-fiction.
Dooley, J. J., Cross, D., Hearn, L. and Treyvaud, R. (2009). Review of existing Australian and international cyber-safety research". Child Health Promotion Research Centre, Edith Cowan University, Perth. Retrieved December 10, 2022, from www.dbcde.gov.au/__data/assets/pdf_file/0004/119416/ECU_Review_of_existing_Australian_and_i nternational_cyber-safety_research.pdf.
Dumitru, E. A. (2020). Testing children and adolescents’ ability to identify fake news: A combined design of quasiexperiment and group discussions. Societies, 10, 71.
Fernandez, M., & Alani, H. (2018). Online Misinformation: Challenges and future directions. In Companion of the The Web Conference 2018. In International World Wide Web Conferences Steering Committee, 595–602.
Fielder, A., Gardner, W., Nairn, A., & Pitt, J. (2007). Fair game? Assessing commercial activity on children’s favourite Web sites and online environments. Retrieved December 10, 2022, from www.agnesnairn.co.uk/policy_reports/fair_game_final.pdf.
Jaster, R. & Lanius, D. (2018). What is Fake News?. Versus 2(127), 207-227.
Lazer, D. M. et al. (2018). The science of fake news. Science, 359(6380), 1094-1096.
Livingstone, S. (2004). What is Media Liberacy?. Retrieved December 10, 2022, form https://www.researchgate.net/publication/30521219_What_is_media_literacy.
Loos, E., Ivan, L., & Leu, D. (2018). Save the Pacific Northwest Tree Octopus: A hoax revisited. Information and Learning Science, 119, 514-528.
Nelson, C. (2022). What is Digital Literacy?. Retrieved December 10, 2022, form https://decodingdigitalliteracy.org/.
Organization for Economic Co-operation and Develop. (2011). The Protection of Children Online. Retrieved December 10, 2022, from https://www.oecd-ilibrary.org/docserver/5kgcjf71pl28en.pdf?expires= 1673146859&id=id&accname=guest&checksum=77916026204C8E551484F0C416E96416.
Positioning, (2014, August 13). User-generated content. Retrieved November 15, 2022, from https://positioningmag.com/58244.
Rubin, V., Chen, Y., & Conroy, N. J. (2015). Deception detection for news: three types of fakes. In Proceedings of the 78th ASIS&T Annual Meeting: Information Science with Impact: Research in and for the Community, 83.
Rubin, V., Conroy, N., Chen, Y., & Cornwell, S. (2016). Fake news or truth? using satirical cues to detect potentially misleading news. In Proceedings of the Second Workshop on Computational Approaches to Deception Detection, 7-17.
Sunstein, C. (2007). On Rumors: How Falsehoods Spread, Why We Believe Them, What Can Be Done. New Haven: Yale University Press.
The Royal Society. (2012). Forward for Computing in UK Schools. Retrieved December 10, 2022, from https://royalsociety.org/topics-policy/projects/computing-in-schools/report/.
Tornero, J. (2004). Promoting Digital Literacy. Retrieved December 10, 2022, from https://www.researchgate.net/publication/271505720_Jose_Manuel_Perez_Tornero_Promoting_Digital_Literacy.
Tornero, J. (2008). Media Literacy: New conceptualization, New Approach. Retrieved December 10, 2022, from https://core.ac.uk/download/pdf/288483471.pdf.
Volkova, S, & Jang, J. Y. (2018). Misleading or falsification: Inferring deceptive strategies and types in online news and social media. In Companion Proceedings of the The Web Conference, 575-583.
Volkova, S., Shaffer, K. Jang, J. Y., & Hodas, N. (2017). Separating facts from fiction: Linguistic models to classify suspicious and trusted news posts on twitter. In Proceedings of the 55th Annual Meeting of the Association for Computational Linguistics, 647-653.
Wooley, S. C., & Howard, P. N. (2018). Computational Propaganda: Political Parties, Politicians, and Political Manipulation on Social Media. Oxford: Oxford University Press.
Xu, S., Shtulman, A., & Young, A. G. (2022). Can Children Detect Fake News?. In Proceedings of the Annual Meeting of Cognitive Science Society, 2988-2993.
