โครงสร้างสัมพันธสารปาฐกถาของเสถียร โพธินันทะ: การถ่ายทอดองค์ความรู้อย่างเป็นระบบสู่ความเข้าใจ

บทคัดย่อ

           งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์องค์ประกอบหลักและองค์ประกอบย่อยในสัมพันธสารปาฐกถาของเสถียร โพธินันทะ ทั้ง 30 เรื่อง โดยใช้กรอบแนวคิดโครงสร้างสัมพันธสารของลองเอเคอร์ที่ผ่านการปรับปรุงโดยสีตลา กนกศิลป์ (Kanoksin, 1989) ผลการวิเคราะห์พบว่าโครงสร้างสัมพันธสารปาฐกถาดังกล่าวประกอบด้วยองค์ประกอบหลัก 4 ส่วน ได้แก่ ส่วนกล่าวทักทายที่ทำหน้าที่ทักทายและเปิดการแสดงปาฐกถา ส่วนเกริ่นนำที่ทำหน้าที่แสดงเนื้อหาโดยภาพรวม ส่วนเนื้อเรื่องที่ทำหน้าที่แสดงเนื้อหาอย่างละเอียดและมีการร้อยเรียงประเด็นเนื้อหาเป็นลำดับและส่วนกล่าวลา ซึ่งทำหน้าที่แจ้งการยุติการแสดงปาฐกถา อีกทั้งยังพบว่าในองค์ประกอบหลักส่วนเกริ่นนำและเนื้อเรื่องนั้นพบองค์ประกอบย่อยที่สามารถจำแนกได้ 4 ประเภท ได้แก่ ส่วนการอ้างถึงเหตุการณ์ในอดีต ส่วนการประเมิน ส่วนการให้ตัวอย่างและส่วนการนิยาม องค์ประกอบย่อยทั้ง 4 ส่วนนี้ต่างทำหน้าที่สร้างความเข้าใจเนื้อหาแก่ผู้ฟัง ด้วยเหตุนี้จึงกล่าวได้ว่าเสถียร โพธินันทะ เป็นผู้มีความสามารถในการถ่ายทอดความรู้อย่างเป็นระบบผ่านองค์ประกอบหลักและองค์ประกอบย่อยได้อย่างสัมพันธ์และสอดคล้อง อีกทั้งยังสามารถถ่ายทอดความรู้เหล่านั้นสู่ความเข้าใจผ่านองค์ประกอบย่อยอย่างแท้จริง นอกจากนี้ งานวิจัยนี้ยังช่วยขยายองค์ความรู้ด้านการศึกษาโครงสร้างสัมพันธสารในตัวบทภาษาพูด