พินิจการบรรเลงลดเสียงในเพลงเรื่องฉิ่งพระฉัน

บทคัดย่อ

           วัฒนธรรมมุขปาฐะเป็นปัจจัยสำคัญประการหนึ่งที่ทำให้การบรรเลงดนตรีไทยมีความหลากหลายและเกิดธรรมเนียมปฏิบัติบางประการ การลดเสียงในเพลงฉิ่งพระฉันเป็นวิธีการบรรเลงที่นิยมปฏิบัติกันโดยทั่วไป บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อตอบคำถามว่าเหตุใดเพลงฉิ่งพระฉันจึงมีธรรมเนียมการบรรเลงแบบลดเสียงลงเสียงหนึ่ง โดยพิจารณาเรื่องความสอดคล้องกันของเสียงเป็นระเบียบวิธีการวิจัย ผลการศึกษาพบว่า การลดเสียงในเพลงเรื่องฉิ่งพระฉันอาจมีที่มาจากการพิจารณาความสอดคล้องกันของลูกตกหรือเสียงสุดท้ายของแต่ละท่อน การลดเสียงในเพลงยิกินใหญ่หรือฉิ่งสี่ท่อนซึ่งเป็นส่วนที่ 1 ในเพลงฉิ่งพระฉันนั้นทำให้ลูกตกของแต่ละท่อนเป็นเสียงเดียวกับชุดเพลงฉิ่งในส่วนที่ 2 นอกจากนี้ยังสอดคล้องกับการเปลี่ยนอัตราจังหวะในเพลงเรื่องอื่นๆ อีกด้วย