การศึกษารูปแบบเมืองหลายศูนย์กลางเพื่อการพัฒนาระบบขนส่งทางรางอย่างยั่งยืน, A Study on Polycentricity for Sustainable Rail Transit Development

Main Article Content

ภาวิณี เอี่ยมตระกูล
สรารัตน์ ฉายพงษ์
จิรวรรณ คล้ายลี

บทคัดย่อ

บทคัดย่อ


        การวิจัยนี้มุ่งศึกษารูปแบบเมืองหลายศูนย์กลางเพื่อการพัฒนาระบบขนส่งทางรางอย่างยั่งยืน เพื่อเสนอแนะแนวทางการพัฒนาพื้นที่ที่เหมาะสมกับบริบทของเมืองให้เกิดการพัฒนาเมืองที่น่าอยู่อย่างยั่งยืนด้วยระบบขนส่งมวลชนที่มี
ประสิทธิภาพ งานวิจัยนี้ได้ประยุกต์ใช้วิธีการทำแบบสอบถามผู้เชี่ยวชาญด้วยกระบวนการวิเคราะห์เชิงลำดับชั้น (Analysis Hierarchy Process, AHP) เพื่อวิเคราะห์คู่ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเป็นศูนย์กลางเมือง และทำแบบสัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญ
ในทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องด้วยวิธีการคัดเลือกตัวอย่างตามความสะดวก (Convenient Sampling) โดยกลุ่มเป้าหมายแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มคือ ภาครัฐ ภาคเอกชน นักวิชาการ/สถาบัน โดยคัดเลือกจากความเชี่ยวชาญ 7 ด้าน คือ 1. ด้านคมนาคม
ขนส่ง 2. ด้านการวางผังเมือง 3. องค์กรทางด้านสิ่งแวดล้อม 4. หน่วยงานปกครองส่วนท้องถิ่น 5. สถาบันการศึกษา 6. เอกชน/ผู้ประกอบการ 7. ด้านเศรษฐกิจและสังคม ซึ่งแบ่งแบบสอบถามออกเป็น 2 ชุด คือ แบบสอบถามเชิงนโยบายของ
ผู้เชี่ยวชาญและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง จำนวน 200 ชุด และแบบสอบถามเพื่อเปรียบเทียบปัจจัยเชิงนโยบายด้วยเครื่องมือในการตัดสินใจเชิงนโยบาย (AHP) จำนวน 100 ชุด ผลการศึกษาพบว่า ปัจจัยที่สำคัญต่อการขับเคลื่อนแนวทางด้านนโยบาย
ไปสู่การปฏิบัติ คือ แนวทางพัฒนาพื้นที่ให้มีความหนาแนน่ และเกิดความคุ้มค่าในการใช้ประโยชน์ที่ดิน และการลงทุนในระบบขนส่งมวลชนทางราง โดยเฉพาะนโยบายในการพัฒนาเมืองหลายศูนย์กลางที่วางไว้ ควรเป็นไปในทิศทางที่สอดคล้องกับการ
พัฒนาระบบการคมนาคมขนส่งที่สะดวกสบายให้เกิดรูปแบบเมืองตามแนวคิดการพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชน (Transit Oriented Development) คือ ดังนั้นจึงไม่อาจปฏิเสธได้ว่า นอกจากการมีแผนและนโยบายที่ดีในการพัฒนารูปแบบเมือง
เพื่อการพัฒนาระบบขนส่งมวลชนทางรางจะสามารถส่งผลให้เกิดการวางแผนเมืองที่ยั่งยืนได้แล้วนั้น การมีส่วนร่วมและการประสานงานระหว่างหน่วยงานและภาคส่วนที่เกี่ยวข้องถือเป็นกลไกสำคัญนำไปสู่การปฏิบัติเพื่อการพัฒนาระบบขนส่ง
ทางรางอย่างยั่งยืน


คำสำคัญ: ระบบขนส่งทางราง เมืองหลายศูนย์กลาง การมีส่วนร่วม

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เอี่ยมตระกูล ภ., ฉายพงษ์ ส., & คล้ายลี จ. (2018). การศึกษารูปแบบเมืองหลายศูนย์กลางเพื่อการพัฒนาระบบขนส่งทางรางอย่างยั่งยืน, A Study on Polycentricity for Sustainable Rail Transit Development. Asian Creative Architecture, Art and Design, 26(1), 124–136. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/archkmitl/article/view/132621
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กรุงเทพมหานคร. (2552). แผนพัฒนากรุงเทพมหานคร ระยะ 12 ปี (พ.ศ. 2552-2563) กรุงเทพมหานครแห่งความน่าอยู่อย่างยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สำนักยุทธศาสตร์และประเมินผล.

กรมโยธาธิการและผังเมือง. (2551). โครงการการศึกษาเพื่อจัดลำดับการพัฒนาเมือง การค้นหาเมืองคุณภาพด้วยมาตรฐานผังเมือง. กรุงเทพฯ: สำนักพัฒนามาตรฐาน.

กรมโยธาธิการและผังเมือง. (2555). ผังภาคกรุงเทพมหานครและผังปริมณฑล. เข้าถึงได้จาก: http://www.4shared.com/office/t4L37KKc/___2600.html.

สำนักงานจังหวัดปทุมธานี. (2555). แผนพัฒนาจังหวัดปทุมธานี. เข้าถึงได้จาก: http://www.pathumthani.go.th/.ฐาปนา บุณยประวิตร. (2552). แนวทางการพัฒนาพื้นที่รอบสถานีขนส่งมวลชนในประเทศไทยตอนที่ 1. เข้าถึงได้
จาก: http://asiamuseum.co.th/upload/forum/masstrandev.pdf.

สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร. (2553). โครงการการศึกษาการเชื่อมต่อระบบรถไฟชานเมืองกับชุมชนมหาวิทยาลัย บริเวณมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (ศูนย์รังสิต) ด้วยระบบขนส่งมวลชน. กรุงเทพฯ: สำนักงาน
นโยบายและแผนการขนส่งและจราจร.