สุนทรียศาสตร์และการเมืองในภาพยนตร์ของคงเดช จาตุรันต์รัศมี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาถึงสุนทรียศาสตร์และการเมืองในภาพยนตร์ของคงเดช จาตุรันต์รัศมีผู้กำกับภาพยนตร์ ที่ถ่ายทอดเรื่องราวของสังคมไทยอย่างมีชั้นเชิงและลึกซึ้ง ผ่านภาพยนตร์ที่มีหลากหลายมิติ ทำการศึกษาตัวบทของภาพยนตร์ที่คัดเลือกมา 7 เรื่อง ได้แก่ สยิว (2546) เฉิ่ม (2548) กอด (2551) แต่เพียงผู้เดียว (2555) ตั้งวง (2556) แค่ได้คิดถึง (2558) และที่ตรงนั้นมีฉันหรือเปล่า (2562) โดยมีเกณฑ์พิจารณาจากภาพยนตร์บันเทิง มีเหตุการณ์ทางการเมืองของไทย ในช่วงเวลาปี พ.ศ. 2535-2562 และได้รับรางวัลหรือถูกกล่าวถึงในวงกว้าง
ผลการวิจัยพบว่า ภาพยนตร์ทั้ง 7 เรื่อง มีลักษณะร่วมกัน ดังนี้ 1) ด้านสุนทรียศาสตร์หรือความงามในภาพยนตร์มีลักษณะของสัจนิยมใหม่ เป็นศิลปะที่สื่อความหมาย เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ชมตีความตามกรอบประสบการณ์ของตนเอง มักมีการใช้สัญลักษณ์ทางภาพและเสียง ผ่านตัวละครที่มีความหลากหลาย ทั้งเพศสภาพ ชนชั้น อาชีพ และช่วงวัยของคนในแต่ละยุค 1.1) ความงามด้านองค์ประกอบของภาพ เพื่อสื่อความรู้สึกของตัวละครที่ถวิลหาอดีต ต้องการหลบหนีความจริงเพื่อตามหาความรักและความสุข มีการตัดต่อ/ลำดับภาพในการเล่าเรื่องด้วยความเรียบง่าย เน้นอารมณ์ความรู้สึก และใช้ภาพสลับกับตัวอักษร 1.2) ความงามด้านองค์ประกอบของเสียง การใช้เสียงประกอบด้วยพลังของความเงียบแทนการพูดผ่านบทสนทนา และเพลงประกอบภาพยนตร์เพื่อสื่อความหมาย 2) ด้านการเมืองในภาพยนตร์ มีการแทรกสาระสำคัญที่มีนัยยะทางการเมืองในแต่ละช่วงเวลาและสถานที่ของประเทศไทย มีการสื่อความหมายโดยตรงและความหมายโดยแฝง ภาพยนตร์จึงไม่ได้มีวัตถุประสงค์เพื่อความบันเทิงเท่านั้น แต่ยังก่อให้เกิดการเข้าใจในความหลากหลายของมนุษย์ และเป็นจดหมายเหตุที่สะท้อนความหลากหลายของผู้คนในสังคมไทย 2.1) การผลิตภาพยนตร์ในช่วงแรกระหว่างปี พ.ศ. 2546-2551 ใช้เพียงเหตุการณ์ทางการเมืองมาเป็นฉากหลัง มีการใช้สัญลักษณ์ ธงชาติไทย การร้องเพลงชาติไทย ซึ่งไม่ได้มีความเกี่ยวข้องกับเนื้อหาการเมืองโดยตรง 2.2) การผลิตภาพยนตร์ในช่วงหลังระหว่างปี พ.ศ. 2555-2562 ใช้ลักษณะของการตั้งคำถามถึงเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในสังคมไทย มีการนำเสนอพัฒนาการของเทคโนโลยีการสื่อสารผ่านการใช้งานของตัวละครในแต่ละเรื่อง เพื่อลดทอนความเครียดจากการเมือง จึงเป็นการบันทึกภาพประวัติศาสตร์ทางการเมืองของประเทศไทยผ่านภาพยนตร์
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Copyright Transfer Statement
The copyright of this article is transferred to Journal of The Faculty of Architecture King Mongkut's Institute of Technology Ladkrabang with effect if and when the article is accepted for publication. The copyright transfer covers the exclusive right to reproduce and distribute the article, including reprints, translations, photographic reproductions, electronic form (offline, online) or any other reproductions of similar nature.
The author warrants that this contribution is original and that he/she has full power to make this grant. The author signs for and accepts responsibility for releasing this material on behalf of any and all co-authors.
เอกสารอ้างอิง
กฤษดา เกิดดี. (2556). ทฤษฎีภาพยนตร์แนวสัจนิยมใหม่: ทฤษฎีการวิจารณ์ภาพยนตร์เบื้องต้น. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
เขมพัทธ์ พัชรวิชญ์. (2558). ภาพยนตร์ไทยนอกกระแสกับภาพสะท้อนปัญหาสังคมไทย. (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาทัศนศิลป์และการออกแบบ คณะศิลปกรรมศาสตร์, มหาวิทยาลัยบูรพา).
ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร. (2550). ความคิดทางการเมืองของฌาคส์ ร็องซีแยร์. กรุงเทพฯ: สนพ.สมมติ.
วาด รวี. (2563). โอลด์รอยัลลิสต์ดาย. กรุงเทพฯ: สนพ.สมมติ.
วิระชัย ตั้งสกุล. (2556). ทฤษฎีและการวิจารณ์ภาพยนตร์เบื้องต้น. นนทบุรี: มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช.
วีระยุทธ ทรัพย์ประเสริฐ. (2559). โครงสร้างการเล่าเรื่องในภาพยนตร์ที่กำกับโดย คงเดช จาตุรันต์รัศมี. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต วิทยาลัยนิเทศศาสตร์, มหาวิทยาลัยรังสิต).
อุสุมา สุขสวัสดิ์. (2559). การศึกษาวิเคราะห์ภาพยนตร์ไทยนอกกระแสที่ได้รับรางวัลระหว่าง พ.ศ. 2543-2555. (วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต คณะศิลปกรรมศาสตร์, มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ).
Dixon, V.K. (2009). Understanding the Implications of a Global Village. Retrieved from: http://www.inquiriesjournal.com/articles/1681/understanding-the-implications-of-a-global-village.
Giannetti, L. (2001). Understanding Movies, 9th Edition. New Jersey: Prentice Hall.
McLuhan, M. (2013). Understanding Media: The Extension of Man. California: Gingko Press.
Pungente, J.J (1999). Canada's Key Concepts of Media Literacy. Retrieved from: http://www.medialit.org/reading-room/canadas-key-concepts-media-literacy#bio.
Rancière, J. (1992). On the shores of Politics. (L. Heron, Trans.). London: Verso.
Rushton, R. (2013). The Politics of Hollywood Cinema: Popular Film and Contemporary Political Theory. London: Palgrave Macmillan.
