ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการคงอยู่ของชุมชนนางเลิ้ง กรุงเทพมหานคร
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
กรุงเทพมหานครมีการขยายตัวของความเป็นเมืองตั้งแต่ พ.ศ. 2504 ด้วยนโยบายของภาครัฐที่มุ่งเน้นการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและส่งเสริมเศรษฐกิจและการลงทุน ชุมชนนางเลิ้งเป็นหนึ่งในย่านชุมชนเก่า อันเป็นแหล่งประวัติศาสตร์
วิถีชีวิตและวัฒนธรรมดั้งเดิมที่ซึ่งได้รับผลกระทบจากการพัฒนา ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ทั้งความหลากหลายทางกายภาพ โครงสร้างทางสังคม และกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ทำให้มีการตระหนักถึงการปรับตัวที่ส่งผลต่อการคงอยู่ จึงนำมาสู่ความสนใจในการศึกษาพัฒนาการและการปรับตัวที่ส่งผลต่อบทบาทของชุมชนนางเลิ้งในแต่ละช่วงเวลา อันนำไปสู่การสรุปปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการคงอยู่ของชุมชนนางเลิ้งในปัจจุบัน ผ่านการเก็บรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิ คือ การศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลพื้นฐานของชุมชน ประกอบกับข้อมูลปฐมภูมิ คือ การลงสำรวจพื้นที่ และการสัมภาษณ์กลุ่มตัวอย่าง แบ่งออกเป็น
2 กลุ่ม คือ กลุ่มบุคคลสำคัญและกลุ่มบุคคลทั่วไป จำนวน 15 คน ผลการศึกษาที่ได้นำมาวิเคราะห์ข้อมูลเชิงอุปนัย พบว่าบทบาทในแต่ละช่วงเวลาเกิดจากความสัมพันธ์ระหว่างลักษณะทางกายภาพ ลักษณะทางสังคม ลักษณะทางเศรษฐกิจ และบริบทภายนอกที่ส่งผลต่อการคงอยู่ของวิถีชีวิตดั้งเดิมและอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชุมชน และจำแนกปัจจัยที่ส่งผลต่อ
การคงอยู่ออกเป็น 2 กลุ่ม คือ ปัจจัยภายในที่ส่งผลต่อการคงอยู่ของชุมชน ประกอบด้วย ปัจจัยด้านกายภาพ ปัจจัยด้านสังคม และปัจจัยด้านเศรษฐกิจ และปัจจัยภายนอกที่ส่งผลต่อการคงอยู่ของชุมชน ประกอบด้วย ปัจจัยด้านบริบทภายนอก นำไปสู่การเสนอแนะแนวทางเชิงนโยบายที่ส่งเสริมให้เกิดการคงอยู่และพัฒนาของชุมชนนางเลิ้งท่ามกลางบริบทที่สถานการณ์
การเปลี่ยนแปลงในอนาคต
Article Details
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Copyright Transfer Statement
The copyright of this article is transferred to Journal of The Faculty of Architecture King Mongkut's Institute of Technology Ladkrabang with effect if and when the article is accepted for publication. The copyright transfer covers the exclusive right to reproduce and distribute the article, including reprints, translations, photographic reproductions, electronic form (offline, online) or any other reproductions of similar nature.
The author warrants that this contribution is original and that he/she has full power to make this grant. The author signs for and accepts responsibility for releasing this material on behalf of any and all co-authors.
เอกสารอ้างอิง
กรมส่งเสริมวัฒนธรรม. (การสื่อสารส่วนบุคคล [สัมภาษณ์], 15 ตุลาคม 2563)
กฤตพร ห้าวเจริญ. (2560). เอกลักษณ์ทางกายภาพของตลาดชุมชนริมน้ำบริเวณริมแม่น้ำท่าจีน กรณีศึกษา จังหวัดสุพรรณบุรีและนครปฐม. วารสารวิชาการคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สจล. 25(19), 37-50.
กัญญา ทิพโยสถ. (การสื่อสารส่วนบุคคล [สัมภาษณ์], 9 ตุลาคม 2563).
กาญจนา แก้วเทพ. (2533). สื่อส่องวัฒนธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: มูลนิธิภูมิปัญญา.
ชนินทร์ วะสีนนท์. (2554). คนรุ่นใหม่กับการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน. วารสารวิจัยเพื่อพัฒนาเชิงพื้นที่. 4(4), 5-18.
ทองใบ เรืองนนท์. (การสื่อสารส่วนบุคคล [สัมภาษณ์], 9 ตุลาคม 2563).
ทิพย์วรรณ แขกสะอาด. (2561). การปรับปรุงอาคารเก่าตลาดนางเลิ้ง. (วิทยานิพนธ์สถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาวิชาสถาปัตยกรรม, มหาวิทยาลัยศรีปทุม).
เทียมสูรย์ สิริศักดิ์. (2543). การศึกษาเพื่อการอนุรักษ์ย่านนางเลิ้ง. (วิทยานิพนธ์สถาปัตยกรรมศาสตรบัณฑิต สาขาการวางแผนภาคและเมือง, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย).
ธนิก เลิศชาญฤทธ์. (2550). การจัดการทรัพยากรวัฒนธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน).
เมธินีย์ ชอุ่มผล และเกสรบัว อุบลสรรค์. (2559). เสวนาสาธารณะของคนย่านเก่าเมืองกรุงเทพฯ ครั้งที่ ๒ “ตลาดนางเลิ้ง ตลาดใหม่ (ซิงตั๊กลัก) ย่านชานพระนคร”. เข้าถึงได้จาก: https://lek-prapai.org/home/view.php?id=5088.
ยงธนิศร์ พิมลเสถียร. (2556). ย่านเมืองเก่าและชุมชนดั้งเดิมกับการอนุรักษ์. วารสารเมืองโบราณ. 39(2), 94-107.
เยี่ยมยุทธ สุทธิฉายา. (2561). เดินดูนางเลิ้งเมื่อวัฒนธรรมถูกใช้รองรับการพัฒนา สู่คำถามสิทธิในเมืองที่เท่าเทียม. เข้าถึงได้จาก: https://prachatai.com/journal/2019/01/80466.
วลัยลักษณ์ ทรงศิริ. (2559). ที่มาของชื่อ “นางเลิ้ง”. เข้าถึงได้จาก: https://lek-prapai.org/home/view.php?id=5071.
สำนักการผังเมืองกรุงเทพมหานคร และศูนย์ออกแบบและพัฒนาเมือง. (2562). Bangkok 250. เข้าถึงได้จาก:http://bangkok250.org/strategy/.
สำนักงานจัดการสิ่งแวดล้อมธรรมชาติและศิลปกรรม. (2559). คู่มือการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมประเภทย่านชุมชนเก่า. เข้าถึงได้จาก: http://www.onep.go.th/nced/wp-content/uploads/2016/09/คู่มือการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมศิลปกรรมประเภทย่านชุมชนเก่า.pdf.
สุภาภรณ์ จิดามณีโรจน์, ปิยะวดี อภิชาตบุตร และศรีศักร วัลลิโภดม. (2554). ย่านเก่าในกรุงเทพมหานคร. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยศิลปากร
สุวรรณ แววพลอยงาม. การสื่อสารส่วนบุคคล [สัมภาษณ์], 1 ตุลาคม 2563).
Chapin, S.F. (1972). Urban Land Use Planning. 3rd ed. Urbana: University of llinois Press.
Leslie, R.M. (2005). The oxford handbook of health, communication, behavior change and treatment adherence. New York: Oxford university Press.
Rapoport, A. (1990). A Systems of Activities and Systems of Settings. Deomestic Architecture and the Use of Space. Cambridge: Cambridge University Press.
Thrift, N.J. (2003). Cultural Bodies: Ethnography and Theory. Oxford: Blackwell.
