A การศึกษาผังโรงพยาบาลสนามเพื่อสร้างต้นแบบโรงพยาบาลสนามในอาคารสาธารณะ
Main Article Content
บทคัดย่อ
โครงการวิจัย การศึกษาผังโรงพยาบาลสนามเพื่อสร้างต้นแบบโรงพยาบาลสนามในอาคารสาธารณะ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาองค์ประกอบพื้นที่ภายในโรงพยาบาลสนาม 2) สร้างหลักเกณฑ์การวางผังโรงพยาบาลสนาม 3) สร้างต้นแบบผังโรงพยาบาลสนามจากการใช้อาคารสาธารณะ โครงการนี้มีขอบเขตการศึกษาในพื้นที่โรงพยาบาลสนามสำหรับผู้ป่วยติดเชื้อ
โควิด 19 ประเภทหอผู้ป่วยเฉพาะกิจในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑลที่เปิดให้บริการในช่วงเดือนมีนาคม 2563 จึงส่งผลให้มีประชากรในการเก็บข้อมูลแห่งเดียว คือ โรงพยาบาลสนามธรรมศาสตร์ วิธีการดำเนินการวิจัยประกอบด้วย 1) การประเมินผลการจัดพื้นที่โรงพยาบาลสนาม 2) สำรวจการรับรู้ของชุมชนรอบข้าง 3) ศึกษาความเป็นไปได้ในการใช้อาคารสาธารณะแต่ละประเภท 4) สร้างเกณฑ์การออกแบบ 5) ร่างผังต้นแบบ 6) ประเมินผลร่างผังต้นแบบ 7) สรุปผลเป็นต้นแบบผังโรงพยาบาลสนาม ประชากรการวิจัยประกอบด้วย 4 กลุ่ม คือ 1) โรงพยาบาลสนาม (ในช่วงมีนาคม 2563) 2) ผู้ใช้พื้นที่โรงพยาบาลสนาม (แพทย์ พยาบาล เจ้าหน้าที่ ผู้ป่วย) 3) ผู้มีส่วนได้เสียในการจัดตั้งโรงพยาบาลสนาม (เจ้าของอาคารที่ถูกใช้เป็นโรงพยาบาลสนาม ชุมชนรอบข้าง) 4) ผู้ประเมินผังอาคาร (ผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง) โดยมีการกำหนดขนาดและวิธีการเลือกกลุ่มตัวอย่างตามหลักเกณฑ์ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ในส่วนของการเก็บข้อมูลใช้เครื่องมือการวิจัย 5 รายการคือ แบบสอบถาม (สำหรับผู้ป่วย) แบบสัมภาษณ์ (สำหรับแพทย์ พยาบาล เจ้าหน้าที่ของโรงพยาบาลสนาม / เจ้าของอาคารที่ถูกใช้เป็นโรงพยาบาลสนาม / ผู้ประเมินผังอาคาร) แบบสำรวจกายภาพพื้นที่ แบบติดตามพฤติกรรม และร่างผังอาคาร เมื่อได้ข้อมูลปฐมภูมิจากเครื่องมือวิจัยดังกล่าวแล้วนำประมวลผลร่วมกับข้อมูลทุติยภูมิด้านระบาดวิทยา และการจัดตั้งโรงพยาบาลสนามที่ได้จากหน่วยงานสาธารณสุขภาครัฐที่เกี่ยวข้อง สรุปผลการวิจัยได้ว่า 1) องค์ประกอบพื้นที่ภายในโรงพยาบาลสนามจัดแบ่งพื้นที่เป็น ส่วนสะอาด ส่วนกึ่งปนเปื้อน และส่วนปนเปื้อน 2) หลักเกณฑ์การวางผังโรงพยาบาลสนาม เป็นการสรุปข้อมูลคุณลักษณะของพื้นที่อันประกอบด้วย พื้นที่หลัก-ย่อย รายละเอียดการใช้สอย ขนาดพื้นที่ ความสัมพันธ์กับส่วนอื่นๆ เครื่องเรือน ระบบและคุณภาพสภาพแวดล้อม 3) ต้นแบบผังโรงพยาบาลสนามจากการใช้อาคารสำนักงาน อาคารคลังสินค้า ศาลาศาสนสถาน (ผังต้นแบบ 3 ประเภทอาคารในบทความวิจัยจากทั้งหมด 8 ประเภทอาคารในโครงการวิจัย)
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Copyright Transfer Statement
The copyright of this article is transferred to Journal of The Faculty of Architecture King Mongkut's Institute of Technology Ladkrabang with effect if and when the article is accepted for publication. The copyright transfer covers the exclusive right to reproduce and distribute the article, including reprints, translations, photographic reproductions, electronic form (offline, online) or any other reproductions of similar nature.
The author warrants that this contribution is original and that he/she has full power to make this grant. The author signs for and accepts responsibility for releasing this material on behalf of any and all co-authors.
เอกสารอ้างอิง
กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข. (2563). แนวทางการจัดเตรียมพื้นที่กรณีมีการระบาดในวงกว้างของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (COVID-19): โรงพยาบาลสนาม. เข้าถึงได้จาก: https://ddc.moph.go.th/viralpneumonia/file/g_health_care/g06.pdf.
กรมโยธาธิการและผังเมือง. (2564). ผังอาคารศาลาศาสนสถาน. เข้าถึงได้จาก: http://subsites.dpt.go.th/construction.
กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข. (2564). แนวทางการดูแลจิตใจในโรงพยาบาลสนาม. กรุงเทพฯ: กระทรวงสาธารณสุข.
กองแบบแผน กระทรวงสาธารณสุข. (2563). แนวทางการออกแบบโรงพยาบาลสนาม. เข้าถึงได้จาก: http://www.dcd..hss.moph.go.th/works.Academic.
จันทนี เพชรานนท์. (2542). การทำรายละเอียดประกอบโครงการออกแบบสถาปัตยกรรมภายใน. กรุงเทพฯ: สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง.
โจว วั้ง. (2563). คู่มือป้องกันโรคปอดอักเสบจากการติดเชื้อโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่. (กัญญารัตน์ จิราสวัสดิ์, แปล.). กรุงเทพฯ: บริษัท กู๊ดเฮด พริ้นท์ติ้ง แอนด์ แพคเกจจิ้ง กรุ๊ป จำกัด.
ธเรศ กรัษนัยรวิวงศ์. (2563). สัมภาษณ์ในไทยรัฐออนไลน์. เข้าถึงได้จาก: http://www.thairath.co.th/news/society/1811251.
ประกาศกระทรวงสาธารณสุข เรื่อง ลักษณะและมาตรฐานของสถานพยาบาลอื่นซึ่งได้รับการยกเว้นไม่ต้องอยู่ในบังคับตามกฎหมายว่าด้วยสถานพยาบาล กรณีให้บริการเฉพาะผู้ป่วยโรคติดต่ออันตรายตามกฎหมายว่าโรคติดต่อ กรณีโรคติดต่อเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 เป็นการชั่วคราว. (2563, 2 เมษายน). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 137 ตอนพิเศษ 77 ง. หน้า 11.
ไพบูลย์ โล่ห์สุนทร. (2555). ระบาดวิทยา. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ไพศาล โชติกล่อม และคณะ. (2563). การจัดตั้งโรงพยาบาลสนามในสถานการณ์ สาธารณภัย / ภัยพิบัติ / ภัยสงคราม. สถาบันการแพทย์ฉุกเฉินแห่งชาติ. เข้าถึงได้จาก https://www.niems.go.th/1/News/Detail.
วิภาวี เธียรลีลา. (2563). คอลัมน์ Journey Journal. หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ. เข้าถึงได้จาก: http://www.bangkokbiznews.co.th/news.
อรรณพ พลชนะ และฉัตรชัย มิ่งมาลัยรักษ์. (Online first 2564). (Print 2567). เกณฑ์การจัดพื้นที่ภายในโรงพยาบาลสนามสำหรับผู้ป่วยติดเชื้อโควิด 19. วารสารวิชาการพระจอมเกล้าพระนครเหนือ. 34(1)
อวยชัย วุฒิโฆสิต. (2542). การออกแบบโรงพยาบาล. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Bar-On, E., Pelge, K. and Kreiss, Y. (Ed.). (2020). Field Hospitals, A Comprehensive Guide to Preparation and Operation. Cambridge: Cambridge University Press.
Douglas, J. (2006). Building adaptation. Great Britain: Butterworth-Heinemann.
LPN Group. (2021). เล้าเป้งง้วน กรุ๊ป; สำนักงานให้เช่า. Retrieved from: http://www.lpntower.com/index.php/th.
Pinterest. (2021). Warehouse Layout. Retrieved from: http:www.pinterest.com/warehouselayout.