การออกแบบเชิงอารมณ์ในงานออกแบบผลิตภัณฑ์ลักษณะไทยประยุกต์

Main Article Content

ศรีนาฎ ไพโรหกุล

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้ ผู้เขียนได้อธิบายวิธีนำการออกแบบเชิงอารมณ์มาสู่การออกแบบผลิตภัณฑ์ลักษณะไทยประยุกต์ โดยใช้การศึกษาการออกแบบเชิงอารมณ์ (Emotional Design) ผ่านการสะท้อนการรับรู้ 3 ระดับ คือ ระดับสัญชาตญาณ (Visceral) ระดับพฤติกรรม (Behavioral) และระดับการไตร่ตรอง (Reflective) ที่ส่งผลต่องานออกแบบผลิตภัณฑ์และผู้ใช้งาน แนวทางนี้จะช่วยให้นักออกแบบเข้าใจถึงผลกระทบทางอารมณ์ที่มีต่อผู้ใช้งาน บทบาทของนักออกแบบ คือ การเน้นการตั้งคำถาม ให้ลึกซึ้งมากกว่าแค่เรื่องของการออกแบบการใช้งาน เช่น เหตุใดการออกแบบตามความความเชื่อหรือโชคลาภจึงได้รับความนิยม ในตลาด ทั้งที่ไม่ได้มีการแก้ปัญหาและการแสดงออกในเชิงการใช้งานที่ซับซ้อน ซึ่งแตกต่างจากโครงสร้างแนวคิดการออกแบบ รูปทรงตามการใช้งาน (Form Follow Function) การศึกษานี้ จึงเป็นตัวช่วยให้นักออกแบบมีวิธีการเพิ่มเติมในการรับรู้ข้อมูลเชิงลึกทั้งในด้านการออกแบบและตลาดผู้บริโภค


ในบทความนี้ผู้เขียนได้รวบรวมเอกสารที่เกี่ยวข้องร่วมกับการใช้การสังเกตแล้วสร้างข้อค้นพบและหัวข้อ โดยใช้การ ประชุมกลุ่ม (Focus Group) เป็นแนวทางหลักในการสรุปเนื้อความ ได้กลุ่มตัวอย่างแบ่งออกเป็น 2 กลุ่ม คือ การออกแบบ ผลิตภัณฑ์ลักษณะไทยประยุกต์ ซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ไทยที่ถูกดัดแปลงให้มีความร่วมสมัย เป็นการแบ่งความเป็นไทยออกเป็นกลุ่ม จากการแบ่งโซนของพื้นที่เชิงชาติพันธุ์ตามสี่เหลี่ยมสัญศาสตร์ (semiotics square) ของคลิฟฟอร์ด และการออกแบบผลิตภัณฑ์ ที่ใช้แนวคิดการออกแบบเชิงอารมณ์ มีลักษณะเป็นผลิตภัณฑ์ที่แฝงด้วยความหมาย จากการศึกษาสรุปได้ว่า องค์ความรู้ของการออกแบบเชิงอารมณ์กับประสบการณ์ความทรงจำของผู้ใช้งานมีความสัมพันธ์กัน และบ่งชี้ว่าผลิตภัณฑ์เป็นตัวกลางในการสื่อสาร ระหว่างนักออกแบบกับผู้ใช้งาน กล่าวคือ การออกแบบผลิตภัณฑ์ลักษณะไทยประยุกต์ มีความเชื่อมโยงระหว่างผลิตภัณฑ์กับวิถีชีวิตของผู้ใช้งาน และแบ่งปันประสบการณ์ในช่วงเวลาหนึ่ง หรือระหว่างอดีตกับปัจจุบัน สะท้อนการใช้งาน มุมมอง แนวคิด ทัศนคติ และความเชื่อโดยรวมของคนกลุ่มใหญ่ แนวทางการออกแบบผลิตภัณฑ์ของนักออกแบบจึงต้องคำนึงถึงความสัมพันธ์ของการรับรู้ทางอารมณ์กับผลิตภัณฑ์และผู้ใช้งาน เป็นการนำเอาสิ่งที่มีร่วมกันของคนในสังคมมาตีความแล้วใช้ในงานออกแบบ ซึ่งสามารถสื่อสารออกมาได้ผ่านผลิตภัณฑ์ ทั้งทางด้าน รูปลักษณ์ การใช้งาน และเรื่องราวความหมายในงานออกแบบ สิ่งที่ค้นพบจากการศึกษานี้จะเป็นประโยชน์ต่อนักออกแบบ ที่จะทำให้เข้าใจเป้าหมายของผู้บริโภคโดยสมบูรณ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในโลกที่มีการแข่งขันสูงและเน้นผู้บริโภคเป็นศูนย์กลาง

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ไพโรหกุล ศ. (2022). การออกแบบเชิงอารมณ์ในงานออกแบบผลิตภัณฑ์ลักษณะไทยประยุกต์. Asian Creative Architecture, Art and Design, 34(1), 82–101. สืบค้น จาก https://so04.tci-thaijo.org/index.php/archkmitl/article/view/256183
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา นาคสกุล. (2552). ภาษาไทย: ชุดคำไทย. กรุงเทพฯ: สมาคมครูแห่งประเทศไทย.

ประชา สุวีรานนท์ และเกษียร เตชะพีระ. (2554). อัตลักษณ์ไทย: จากไทยสู่ไทย ๆ. นนทบุรี: สำนักพิมพ์ฟ้าเดียวกัน .

ราชบัณฑิตยสถาน. (2550). พจนานุกรมคำใหม่ เล่ม 1 ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2556). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.

Clifford, J. (1993). "On Collecting Art and Culture" The Culture Studies Reader. London: Routledge.

Davidson , R. J., Shere, K. R., & Goldsmith, H. H. (2009). Handbook of Affective Sciences (Series in Affective Science) 1st Edition. New York: Oxford University Press, Inc.

Dix, A. (2021). Emotional Design. Retrieved from: https://www.interaction-design.org/literature/topics /emotional-design.

Douglas, C. (2021). The art of emotions. 3 levels of emotional design by Don Norman. Retrieved from: https://ganzio.org/the-art-of-emotions-3-levels-of-emotional-design-by-don-norman.

Ersoy, L. A. (2015). Emotional Design & Human Behavior. Retrieved from: https://pt.slideshare.net /lillayla/emotional-design-human-behavior.

Kahneman, D. (2012). Thinking Fast and Slow. Great Britain: Clays Ltd, Elcograf S.p.A.

Komninos, A. (2020). Norman’s Three Levels of Design. Retrieved from: https://www.interaction-design.org/literature/article/norman-s-three-levels-of-design.

Norman, D. A. (2005). Emotional design: Why we love (or hate) everyday things. New York: Basic Books.

Ortony, A., Clore, G. L., & Collins, A. (1988). The Cognitive Structure of Emotions. New York: Cambridge University Press.

Simon, H. A. (1982). Affect and Cognition: 17th Annual Carnegie Mellon Symposium on Cognition (Carnegie Mellon Symposia on Cognition Series). (M. S. Clark, & S. T. Fiske, Eds.) New York: Psychology Press.

Woolfson, L. (2009). The structure, Influence and Application of Emotional In product design. Retrieved form: https://www.slideshare.net/lukewoolfson/emotioninproductdesign? next_slideshow=1.

Zhou, F., Ji, Y. and Jiao, R. J. (2020). Emotional Design. In G. Salvendy and W Karwowski (Eds.), Handbook of Human Factors and Ergonomics. (pp. 236-251). New Jersey: Wiley.