การทบทวนปรากฏการณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ กรณีภาวะโลกหลัว “Global Dimming”
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
รังสีดวงอาทิตย์ที่ตกกระทบพื้นผิวโลกมีความสำคัญต่อระบบภูมิอากาศเพราะเป็นปัจจัยขับเคลื่อนสำคัญในวัฏจักรของน้ำและวัฏจักรคาร์บอน เป็นแหล่งพลังงานหลักการเจริญเติบโตของพืช แต่ในช่วง ค.ศ. 1960 เป็นต้นมา ประเทศต่าง ๆ ส่วนใหญ่ได้เผชิญกับรังสีดวงอาทิตย์ที่ส่องมายังพื้นผิวโลกมีแนวโน้มลดลง เรียกปรากฏการณ์ดังกล่าวว่า Global Dimming (ภาวะโลกหลัว) ซึ่งเป็นลักษณะหนึ่งของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่ยังมีข้อมูลและความเข้าใจน้อยเมื่อเทียบกับภาวะโลกร้อนโดยเฉพาะในภูมิภาคเอเชียที่เกิดภาวะโลกหลัวหลังภูมิภาคยุโรปและอเมริกา บทความนี้จึงมีเป้าหมายเพื่อทบทวนสถานการณ์ภาวะโลกหลัวในแต่ละภูมิภาคของโลกและในประเทศไทย ด้วยการทบทวนข้อมูลเกี่ยวกับภาวะโลกหลัวที่มีการเผยแพร่สู่สาธารณะที่สำคัญต่าง ๆ เช่น รายงานผลการศึกษาของ IPCC รวมถึงบทความวิชาการที่เผยแพร่ผ่านแหล่งที่สำคัญ เช่น American Geophysical Union, American Meteorological Society, Advancing Earth and Space Science, ScienceDirect, Royal Meteorological Society, Springer, Wiley ผลการศึกษาพบว่าในช่วงทศวรรษ 1960 – 1980 ภาวะโลกหลัวพบในกลุ่มประเทศอุตสาหกรรม โดยรังสีดวงอาทิตย์ที่ตกกระทบผิวโลกลดลงทั้งจากลำแสงอาทิตย์โดยตรงและจากการสะท้อนของละอองลอยในอากาศที่มีองค์ประกอบจำพวกซัลเฟต เขม่าดำ และฝุ่นละออง ที่หนาแน่นในบรรยากาศ ซึ่งเป็นสาเหตุทำให้ปริมาณรังสีดวงอาทิตย์ที่ส่องถึงพื้นผิวโลกลดลง นอกจากนี้ยังเกิดจากปัจจัยรอง คือ การดูดซับมลพิษของละอองลอยในบรรยากาศทำให้เกิดภาวะความร้อนคงที่ในบรรยากาศก่อให้เกิดการยับยั้งการรวมตัวของเมฆ ซึ่งเป็นภาวะโลกหลัว และหลังทศวรรษ 1980 เป็นต้นมา กลุ่มประเทศอุตสาหกรรมได้เผชิญกับภาวะโลกแจ้ง ในขณะที่กลุ่มประเทศกำลังพัฒนาบางประเทศรวมถึงประเทศไทยเริ่มเข้าสู่ภาวะโลกหลัว จากหลักฐานการทบทวนดังกล่าวช่วยสร้างความรู้ความเข้าใจและความเท่าทันต่อสถานการณ์และสาเหตุของภาวะโลกหลัวอันจะนำไปสู่การกำหนดนโยบายการบรรเทาผลกระทบและการรู้รับปรับตัวกับการเปลี่ยนแปลงในอนาคต
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Copyright Transfer Statement
The copyright of this article is transferred to Journal of The Faculty of Architecture King Mongkut's Institute of Technology Ladkrabang with effect if and when the article is accepted for publication. The copyright transfer covers the exclusive right to reproduce and distribute the article, including reprints, translations, photographic reproductions, electronic form (offline, online) or any other reproductions of similar nature.
The author warrants that this contribution is original and that he/she has full power to make this grant. The author signs for and accepts responsibility for releasing this material on behalf of any and all co-authors.
เอกสารอ้างอิง
นิกร มหาวัน และวันเพ็ญ เจริญตระกูลปีติ. (2562). สถานการณ์และแนวทางบรรเทาผลกระทบจาก Global Dimming กรณีศึกษาประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานประสานงานโครงการวิจัยการพัฒนาเศรษฐกิจจากฐานความหลากหลายทางชีวภาพ.
สุรีย์พร พรหมผลิน. (2564). การเปลี่ยนแปลงความเข้มรังสีแสงอาทิตย์ต่อปริมาณแสงที่ใช้ในการสังเคราะห์แสงของข้าวนาปีในจังหวัดเชียงใหม่. (วิทยานิพนธ์วิทยาศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาภูมิศาสตร์และภูมิสารสนเทศศาสตร์, มหาวิทยาลัยเชียงใหม่).
Alpert, P. and Kishcha, P. (2008). Quantification of the effect of urbanization on solar dimming. Geophysical Research Letters. 35, L08801, https://doi.org/10.1029/2007GL033012
Alpert, P., Kishcha, P., Kaufman, Y. J., and Schwarzbard, R. (2005). Global Dimming or Local Dimming?: Effect of Urbanization on Sunlight Availability. Geophysical Research Letters. 32(17), 1-4.
Bell, T. L., Rosenfield, D. and Kim, K. (2009). Weekly Cycle of Lightening: Evidence of Storm Invigoration by Pollution. Geophysical Research Letters. 36, 1-50.
Brown, R.D. (2000). Northern Hemisphere Snow Cover Variability and Change. Journal of Climate. 13, 2339–2355. Chirasophon, S. and Pochanart, P. (2020). The long-term characteristics of PM10 and Pm2.5 in Bangkok, Thailand. Asian Journal of Atmospheric Environment. 14(1), 73–83.
Essoungou A. (2013). The Sahel: One region, many crises. Sahel. United Nations Africa Renewal. Retrieved from: https://www.un.org/africarenewal/magazine/december-2013/sahel-one-region-many-crises
Evan, A. T., Heidinger, A. K., and Vimont, D. J. (2007). Arguments Against a Physical Long-term Trend in Global ISCCP Cloud Amounts. Geophysical Research Letters. 34, L04701.
Gautam R., Hsu, C.N., Lau, K.M. and Kafatos, M. (2009). Aerosol and Rainfall Variability over the Indian Monsoon Region: Distributions, Trends and Coupling. Annales Geophysicae. 27, 3691-3703.
Hatzianastassiou, N., Ioannidis, E., Korras-Carraca, M. B., Gavrouzou, M., Papadimas, C. D., Matsoukas, C., Benas, N., Fotiadi, A., Wild, M. and Vardavas, I. (2020). Global Dimming and Brightening Features during the First Decade of the 21st Century. Atmosphere. 11, 308.
He, C., Han, L. and Zhang. R. Q. (2016). More than 500 million Chinese urban residents (14% of the global urban population) are imperiled by fine particulate hazard. Environmental Pollution. 218, 558-562.
Hunt, S. (2000). Effects of Irradiance on Photosynthetic CO2 Uptake and Chlorophyll Fluorescence. In Karcher, S.J. (Ed.), Tested Studies for Laboratory Teaching. (pp. 225-247). 21 Proceedings of the 21st Workshop Conference of the Association for Biology Laboratory Education (ABLE).
Hwang, Y. T., Frierson, D. M. W. and Kang. S.M. (2013). Anthropogenic Sulfate Aerosol and the Southward Shift of Tropical Precipitation in the Late 20th Century. Geophysical Research Letters. 40, 1-6.
Imamovic, A., Tanaka, K., Folini, D. and Wild, M. (2016). Global Dimming and urbanization: did stronger negative trend collocate with regions of population growth?. Atmos. Chem. Phys. 16, 2719-2725.
Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC). (2007). Climate Change 2007: The Physical Science Basis. Working GroupI Contribution to the Fourth Assessment Report of the IPCC. . Cambridge: Cambridge University Press.
Jiangfeng, W. and Huijun, W. (2004). A Possible Role of Solar Radiation and Ocean in the Mid-Holocene East Asian Monsoon Climate. Advances in Atmospheric Sciences, 21. 1-12. doi.org/10.1007/BF02915675
Kambezidis, H. D., Kasdaoutis, D. G., Kharol, S. K., Moorthy, K. K., Satheesh, S. K., Kalapureddy, M. C. R., Badarinath, K. V. S., Sharma, A. R. S. and Wild, M. (2012). Multi-decadal Variation of the Net Downward Shortwave Radiation over South Asia: The Solar Dimming Effect. Atmospheric Environment. 50, 360-372.
Liepert, B. G. (1997). Recent Changes in Solar Radiation Under Cloudy Conditions in Germany. International Journal Climatology. 17, 1581-1593.
Liley, B. (2009). New Zealand dimming and brightening. Journal of Geophysical Research. 114, D00D10.
Norris, J. R. and Wild, M. (2007). Trends in aerosol radiative effects over Europe inferred from observed cloud cover, solar ‘‘dimming,’’ and solar ‘‘brightening,’’. Journal of Geophysical Research. 112, D08214, doi:10.1029/2006JD007794
Ohmura, A. (2009). Observed Decadal Variations in Surface Solar Radiation and their Causes. Journal of Geophysical Research. 114, D00D05, doi:10.1029/2008JDO11290
Promplin, S. and Charoentrakulpeeti, W. (2020). A Trend of Surface Solar Radiation in Chiang Mai, Thailand. IOP Conf. Ser.: Earth and Environmental Science 538. 2020(012025), 1-8. doi:10.1088/1755-1315/538/1/012025
Ramanathan, V., Crutzen P. J., Lelieveld, J. and Miltra, A. P. (2001). Indian Ocean Experiment: An Integrated Analysis of the Climate Forcing and Effects of the Great Indo-Asian Haze. Journal Geophysical Research. 106, 28371-28398.
Riihimaki, L. D., Vignola, F. E. and Long, C. N. (2009). Analyzing the contribution of aerosols to an observed increase in direct normal irradiance in Oregon. Journal of Geophysical Research. 114, D00D02.
Ruckstuhl, C., Philpona., R., Behrens, K., Collaud, M. C., Durr, B., Helmo, A., Matzler, C., Nyeki, S., Ohmura, A., Vuilleumier, L., Weller, M., Wehrli, C. and Zelenka, A. (2008). Aerosol and Cloud Effects on Solar Brightening and the Recent Rapid Warming. Geophysical Research Letters. 35, L127080.
Russak, V. (2009). Changes in solar radiation and their influence on temperature trend in Estonia (1955–2007). Journal Geophysical Research. 114, D00D01.
Sanchez-Lorenzo, A., Brunetti, M., Calbo, J. and Martin-Vide, J. (2007). Recent spatial and temporal variability and trends of sunshine duration over the Iberian Peninsula from a homogenized data set. Journal Geophysical Research. 112, D20115.
Shah, A. (2005). Global Dimming. Retrieved from: http://www.globalissues.org/article/529/global-dimming#Rootcausesofglobalwarmingalsomustbeaddressed
Shi, G. Y., Hayasaka, T., Ohmura, A., Chen, Z. H., Wang, B., Zhao, J. Q., Che, H. Z. and Xu, L. (2008). Data quality assessment and the long-term trend of ground solar radiation in China. J. Appl. Meteorol. Climatol. 47, 1006–1016.
Stamatis, M., Hatzianastassiou, N. Korras Carraca, M. B., Matsoukas, C., Wild, M. and Vardavas, I. (2022). Detailed analysis of the Global Dimming & Brightening from 1980 to 2020 based on MERRA-2 reanalysis data. EGU General Assembly 2022. EGU22-586.
Stanhill, G. (2005). Global Dimming: A New Aspect of Climate Change. Weather. 60(1), 11-14.
Stanhill, G. and Cohen, S. (2001). Global Dimming: A Review of the Evidence for a Widespread and Significant Reduction in Global Radiation with Discussion of Its Probable Causes and Possible Agriculture Consequences. Agricultural and Forest Meteorology. 107, 255-278.
Stanhill, G. and Kalma, J. D. (1995). Solar dimming and urban heating at Hong Kong. International Journal of Climatology. Retrieved from: https://doi.org/10.1002/joc.3370150807
Stanhill, G., and Moreshet S. (1992). Global Radiation Climate Changes: The World Network. Climate Change. 21, 57–75.
Teramura, A. H., Tevini, M. and Iwanzik, W. (1983). Effects of Ultraviolet-B irradiation on Plants during Mild Water Stress. Physiologia Plantaum. 57(2), 175-180.
Verrengia, J. B. (2002). 1970-85 Famine Blamed on Pollution. Retrieved from: https://www.cbsnews.com/news/1970-85-famine-blamed-on-pollution
Wang, K., Ma, Q., Wang, X. and Wild, M. (2014). Urban impacts on mean and trend of surface incident solar Radiation. Geophys. Res. Lett. 41, 4664–4668.
Wang, Y., Wild, M., Sanchez-Lorenzo, A. and Manara, V. (2017). Urbanization effect on trends in sunshine duration in China. Annales Geophysicae. 35, 839-851.
Wild, M. (2008). Decadal changes in surface radiative fluxes and their importance in the context of global climate change, in Climate
Variability and Extremes During the Past 100 Years. In: S. Bronnimann (Eds.), Advances in. Global Change Research Series 33. (pp 155– 167). New York.
Wild, M. (2009). Global Dimming and Brightening: A Review. Journal of Geophysical Research. 114, 1-3.
Wild, M. (2014). Global Dimming and Brightening. In Freedman, B. (Eds.), Global Environmental Change. Handbook of Global Environmental Pollution. Dordrecht. https://doi.org/10.1007/978-94-007-5784-4_27
Wild, M., Grieser, J. and Schar, C. (2008). Combined Surface Solar Brightening and Increasing Greenhouse Effect Support Recent Intensification of the Global Land-based Hydrological Cycle. Geophysical Research Letters. 35, L17706.
Wild, M., Ohmura, A., and Makowski, K. (2007). Impact of Global Dimming and Brightening on Global Warming. Geophysical Research Letters. 34, L04702.
Yang, S., Zhang, X., Xu, J., Feng, C., Guan, S. Yao, Y. and Jia, K. (2022). Quantification of the urbanization impacts on solar dimming and brightening over China. Environ. Res. Lett. 17, 1-9. https://iopscience.iop.org/article/10.1088/1748-9326/ac7e61/pdf
