รูปทรงและเทคโนโลยีการเจาะรูของลูกปัดหินกึ่งอัญมณี ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติสมเด็จพระนารายณ์ จังหวัดลพบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อตรวจสอบรูปทรงและเทคโนโลยีการเจาะรูของตัวอย่างลูกปัดหินกึ่งอัญมณีที่จัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งขาติสมเด็จพระนารายณ์ จังหวัดลพบุรี โดยทำการตรวจสอบตัวอย่างลูกปัดหินกึ่งอัญมณี จำนวน 3 ชนิด ดังนี้ 1) ลุกปัดหินคาร์นีเลี่ยน (carnilian) 2) อาเกต (agate) และ 3) หินสีเขียว กระบวนการศึกษามีการตรวจสอบรูปร่างลักษณะของรูเจาะ โดยการหล่อยางซิลิโคนลงไปในรูเจาะของลูกปัดและนำมาวิเคราะห์ถึงเทคโนโลยีการเจาะรูในกล้องจุลทรรศน์แบบส่องกราด โดยนำเอาเทคโนโลยีการเจาะรูในยุคประวัติศาสตร์ตอนต้นของเอเซียใต้มาเปรียบเทียบหาความเป็นไปได้ในการระบุเทคโนโลยีการเจาะลูกปัด
ผลการศึกษาพบว่า ลูกปัดหินคาร์นีเลียนและอาเกตมีรูปทรงและเทคนิคการเจาะรูลูกปัดลักษณะเดียวกับที่พบในลูกปัดหินคาร์นีเลียนและอาเกตที่พบในยุคประวัติศาสตร์ตอนต้นของเอเซียใต้ซึ่งมีอายุร่วมสมัยกับสมัยเหล็กของประเทศไทยเมื่อประมาณ 1,500 ถึง2,500 ปีมาแล้ว ในขณะที่ลูกปัดหินสีเขียวส่วนใหญ่มีรูปทรงและเทคนิคการเจาะรูที่ต่างไปจากลูกปัดหินอาเกตและคาร์นีเลียน รูปทรงและเทคนิคการเจาะรูที่ต่างกันระหว่างกลุ่มลูกปัดหินคาร์นีเลียนและอาเกตกับกลุ่มลูกปัดหินสีเขียวอาจหมายถึงประเพณีการผลิตลูกปัดที่ต่างกัน งานวิจัยชิ้นนี้เป็นการตรวจสอบรูปทรงและเทคโนโลยีการเจาะรูของตัวอย่างหินอัญมณี ซึ่งเป็นข้อมูลที่ยังไม่เคยมีการค้นคว้ามาก่อน ส่งผลให้องค์ความรู้ที่ได้ สามารถนำไปเป็นฐานข้อมูลในงานศึกษาลูกปัดหินโบราณในประเทศไทย
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 4.0 International License.
Copyright Transfer Statement
The copyright of this article is transferred to Journal of The Faculty of Architecture King Mongkut's Institute of Technology Ladkrabang with effect if and when the article is accepted for publication. The copyright transfer covers the exclusive right to reproduce and distribute the article, including reprints, translations, photographic reproductions, electronic form (offline, online) or any other reproductions of similar nature.
The author warrants that this contribution is original and that he/she has full power to make this grant. The author signs for and accepts responsibility for releasing this material on behalf of any and all co-authors.
เอกสารอ้างอิง
Beck, H. (1941). The beads from Taxila: Memoirs of the Archaeological Survey of India 65. Archaeological Survey of India.
Bellina, B. (2014). Maritime Silk Roads’ Ornament Industries: Socio-political Practices and Cultural Transfers in the South China Sea. Cambridge Archaeological Journal, 24(3), 345-377. https://www.doi.org/10.1017/S0959774314000547
Bellina, B. (ed.) (2017). Khao Sam Kaew. An Early Port-City between the Indian Ocean and South China Sea. École Française d’Exrême-Orient.
Carter A. (2015). Beads, exchange networks and emerging complexity: a case study from Cambodia and Thailand (500BCE – CE 500). Cambridge Archaeological Journal, 25(4), 733-757. https://doi.org/10.1017/S0959774315000207
Errington, E. (2000). Numismatic evidences for dating the Buddhist remains in Gandhara. Silk Road Art and Archaeology, 6, 191-216.
Hung, H. C., Iizuka, Y., Bellwood, P., Nguyen, K.D., Bellina, B., Silapanth, P., Dizon, E., Santiago, R., Datan, I., & Manton, J.H. (2007). Ancient jades map 3,000 years of prehistoric exchange in Southeast Asia. Proceedings of the National Academy of Sciences, USA, 104(50): 19745-19750. https://doi.org/10.1073/pnas.0707304104
Kenoyer, J. M. (2017a). History of stone beads and drilling. South Asia. In A.K. Kanungo (ed.), Stone beads of South and Southeast Asia: Archaeology, ethnography and global connections (pp. 127-150). Aryan Books International.
Kenoyer J. M. (2017b). Stone beads of the Indus tradition. New perspectives on Harappan bead typology, technology and documentation. In A.K. Kanungo (ed.) Stone beads of South and Southeast Asia: Archaeology, ethnography and global connections (pp. 151-166). Aryan Books International.
Kenoyer J.M. (2017c). Using SEM to study stone beads technology. In A.K. Kanungo (ed.) Stone beads of South and Southeast Asia: Archaeology, ethnography and global connections (pp. 409-438). Aryan Books International.
Lertcharnrit, T., Rienjang, W., Carter, A., Kenoyer, J.M., & Law, R.W. (2024). Prehistoric stone ornaments from Phromtin Tai, central Thailand: new perspectives on workshop traditions through the study of drilling methods. Asian Perspectives, 63(1), 1-51. https://dx.doi.org/10.1353/asi.2024.a923662
Rienjang, W. (2017). Honouring the body: relic cult practices in eastern Afghanistan with comparison to Dharmarajika, Taxila, Pakistan [Unpublished doctoral dissertation]. University of Cambridge.
Rienjang, W., Kenoyer, J.M., & Sax, M. (2017). Stone beads: a preliminary morphological and technological analysis. In E. Errington. Charles Masson and the Buddhist sites of Afghanistan: explorations, excavations, collections 1833-1835 (pp.52-57). The British Museum Press.
Rispoli, F., Ciarla, R., & Pigott, V.C. (2013). Establishing the Prehistoric Cultural Sequence for the Lopburi Region, Central Thailand. Journal of World Prehistory, 26(2), 101-171. https://doi.org/10.1007/s10963-013-9064-7
Uesugi, A., & Rienjang, W. (2018). Stone Beads from Dharmarajika Stupa Deposits in Taxila. Gandharan Studies, 11, 53-83. https://www.academia.edu/36672561/Stone_Beads_from_Stupa_Relic_Deposits_at_the_Dharmarajika_Buddhist_Complex_Taxila?auto=download
